©Despina Spyrou
Κάθε χρόνο τέτοια εποχή λαθρακούω τη σύσκεψη της θεατρικής ομάδας που προσπαθεί να αποκρυπτογραφήσει το πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών, σημειώνοντας ονόματα και παραστάσεις που θέλω να δω ή να ψάξω περισσότερο. Φέτος μερικές από τις λέξεις που άκουσα για κάποια από τα θεάματα ήταν "υβριδικό", "ακατάτακτο", "δύσκολο", "πρόταση", "στοίχημα" καθώς οι συντάκτριες αποφαίνονταν ότι αρκετές από τις παραστάσεις ξέφευγαν από τα όρια των κλασικών κατηγοριών (θέατρο, χορός, περφόρμανς κ.λπ.) καθώς και ότι απευθύνονταν σε ενημερωμένους θεατές και θεάτριες. Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός, ο σκηνοθέτης που μύησε τη γενιά μου στο devised theatre με τον αξέχαστο "Εθνικό ύμνο" του μετουσιώνοντας τη γαλανόλευκη δυσφορία των αρχών των 00s σε μια απελευθερωτική συλλογική περφόρμανς-πείραμα, αλλά και ο καλλιτεχνικός διευθυντής που έκανε την Ελευσίνα τόπο πειραματισμού σε μια Πολιτιστική Πρωτεύουσα που δεν έμεινε στο αυτονόητο, αναλαμβάνει να ενορχηστρώσει από φέτος την επόμενη μέρα του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου.
Τι φεστιβάλ θέλουμε;
Παράλληλα, τίθεται ξανά το ερώτημα του τι φεστιβάλ θέλουμε, σε μια ολοένα και πιο πλουραλιστική θεατρική Αθήνα, που βγαίνει από μια ακόμη σεζόν με δυνατές παραστάσεις, διεθνείς δημιουργούς που ήρθαν να σκηνοθετήσουν Έλληνες ηθοποιούς, τα αναμενόμενα πλέον "sold out" αλλά κι ένα αίσθημα κόπωσης και αβεβαιότητας για το μέλλον τώρα που φαίνεται να καταλαγιάζει λίγο το μετά τον Covid και εν μέσω αναγέννησης της τηλεοπτικής μυθοπλασίας θεατρικό hype.
Ο ίδιος ο καλλιτεχνικός διευθυντής περιέγραψε το φεστιβάλ ως ένα δυναμικό πεδίο συνάντησης και ανταλλαγής ιδεών που φέρνει σε επαφή το ελληνικό κοινό με την πιο τρέχουσα ταραχή της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας σε διεθνές επίπεδο. Εστίασε στην έννοια του "Κάθετου Χρόνου", του χρόνου δηλαδή της προσωπικής εμπειρίας που ανασκάπτει το αίσθημα, και χαρακτήρισε το σκοτάδι της αίθουσας θεραπευτικό, καθώς λειτουργεί ως πέρασμα προς έναν νέο, άγνωστο εαυτό που μας αποκαλύπτεται μετά την παράσταση.
Φυσικά, ο πρώτος χρόνος που φέρει την υπογραφή ενός νέου καλλιτεχνικού διευθυντή δεν μπορεί παρά να είναι ένα προοίμιο αυτών που θέλει να κάνει και, δεδομένης της στενότητας χώρου, το φετινό πρόγραμμα διαθέτει κορυφαίες μετακλήσεις και, κυρίως, ταυτότητα, αποτελώντας το πρώτο βήμα για τον σχεδιασμό μιας τριετούς στρατηγικής που χτίζει μια σχέση βάθους με το έργο δημιουργών που έχουμε ήδη δει στη χώρα μας, συνομιλεί με την τοπική και διεθνή κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα, από την απολιγνιτοποίηση ως το Παλαιστινιακό, δείχνει αντανακλαστικά και διεθνείς διασυνδέσεις και, παρά τις αντίξοες συνθήκες, τοποθετεί το Φεστιβάλ με αξιώσεις στον ευρωπαϊκό χάρτη.
Στον Κάθετο Χρόνο της τέχνης
"Γνωρίζοντας ότι το τέχνη για τους λίγους ή τους πολλούς είναι ψευδοδίλημμα, ειδικά σε μια εποχή που διεθνώς συντηρητικές κυβερνήσεις κόβουν χρηματοδοτήσεις σε θεάματα που θεωρούνται υπέρ του δέοντος προοδευτικά και "woke", ένα Φεστιβάλ πρέπει να μας εκπαιδεύει να βλέπουμε διαφορετικά, να μην μας χαϊδεύει επιβεβαιώνοντας τα όσα ήδη ξέρουμε και "μας αρέσουν"."
Πλουραλιστικό, με πολλές διαφορετικές πτυχές και εκδηλώσεις που μπορεί να σε κάνουν να χαωθείς (εμείς σας ετοιμάσαμε, βέβαια, τους απαραίτητους χάρτες πλοήγησης σε θέατρο/χορό και μουσική), είναι το φεστιβάλ που θέλουμε. Δεν εξαντλείται σε ονόματα-κράχτες που θα κάνουν σίγουρα sold out (όχι ότι δεν έχουν αρχίσει να γίνονται πορτοκαλί, ή ακόμη και κόκκινες, οι προπωλήσεις!), δεν λαϊκίζει προτείνοντας θεάματα "για όλους". Κι αυτό γνωρίζοντας ότι το τέχνη για τους λίγους ή τους πολλούς είναι ψευδοδίλημμα, ειδικά σε μια εποχή που διεθνώς συντηρητικές κυβερνήσεις κόβουν χρηματοδοτήσεις σε θεάματα που θεωρούνται υπέρ του δέοντος προοδευτικά και "woke". Και ξέροντας ακόμη ότι ένα Φεστιβάλ πρέπει να μας εκπαιδεύει να βλέπουμε διαφορετικά, να μην μας χαϊδεύει επιβεβαιώνοντας τα όσα ήδη ξέρουμε και "μας αρέσουν". Τιμά, επίσης, την κληρονομιά του Γιώργου Λούκου που άνοιξε το φεστιβάλ στα διεθνή πράγματα, αλλά και σε ένα κοινό πέραν της ελίτ. Επιμένει να μιλά τη γλώσσα της τέχνης περισσότερο απ’ ότι αυτή του μάρκετινγκ, σε προσκαλεί να χαθείς μες στο πρόγραμμά του, να βρεις το δικό σου θεραπευτικό σκοτάδι, τον Κάθετο Χρόνο, ελπίζοντας σε μετακινήσεις όπως εκείνες στο Ασανσέρ του "Εθνικού Ύμνου", μόνη και μαζί, σε μια από τις αίθουσες της Πειραιώς (και όχι μόνο). Αλλά και να γιορτάσεις ΑΦΤΕΡ με συναυλίες στην αυλή που είναι και πάλι (φεστιβαλικό) καλοκαίρι. Καλό φεστιβάλ να έχουμε!
Διαβάστε Επίσης
