ΒΙΚΤΩΡ ΑΡΔΙΤΤΗΣ

ΒΙΚΤΩΡ ΑΡΔΙΤΤΗΣ

μια αναμέτρηση με την Ιστορία

Ο Βίκτωρ Αρδίττης μάς μιλά για την τελευταία του σκηνοθετική δουλειά πάνω στην "Αντιγόνη" του Άρη Αλεξάνδρου, μια πολυσυζητημένη παραγωγή του ΚΘΒΕ που, στην Αθήνα, θα φιλοξενηθεί από το Εθνικό Θέατρο.

H "Αντιγόνη" είναι το μοναδικό θεατρικό πόνημα του Άρη Αλεξάνδρου. Το 1951, σε ηλικία 30 ετών, εξόριστος στον Άη-Στράτη, ο συγγραφέας του περίφημου "Κιβωτίου" και μεταφραστής του Ντοστογιέφσκι γράφει ένα θεατρικό έργο για την ηρωίδα του Σοφοκλή. Ο Βίκτωρ Αρδίττης, ύστερα από ένα "αναγκαστικό" διάλειμμα -λόγω του βάρους των διοικητικών καθηκόντων του ως καλλιτεχνικός διευθυντής του ΚΘΒΕ- επιστρέφει στο στίβο της σκηνοθεσίας και μας μιλά για την παράσταση της "Αντιγόνης":

Ένα χαμένο θεατρικό κεφάλαιο: Με την "Αντιγόνη" του Αλεξάνδρου, η Κατοχή κι ο Εμφύλιος αποκτούν το θέατρό τους. Το έργο στηρίζεται στις ιστορικές εμπειρίες της εποχής, αλλά ξεπερνά το πλαίσιο του επικαιρικού σχολίου. Ο μεγάλος μηχανισμός της Ιστορίας συγκρούεται με την ατομικότητα. Μια νέα θεατρική φόρμα: Ο Αλεξάνδρου δεν ήξερε από θέατρο. Οπότε, επινόησε από την αρχή μια θεατρική φόρμα, με πολλές μικρές αυτοτελείς σκηνές κι ένα είδος "χορού", για να αναμετρηθεί με την Ιστορία, θυμίζοντας τις αντίστοιχες αναζητήσεις του Μπρεχτ την ίδια περίοδο. Κατοχή και Εμφύλιος: Δύο στιγμές της ελληνικής Ιστορίας καθοριστικές για τη συλλογική συνείδηση του τόπου. Τις χωρίζουν μόνο δυόμισι χρόνια ανάπαυλας, ένα διάλειμμα "συλλογικής αυταπάτης"... Έτσι και το έργο: το πρώτο μέρος του αναφέρεται στην Κατοχή και το δεύτερο στον Εμφύλιο. Τα δύο μέρη χωρίζει ένα εορταστικό ιντερμέδιο "ελευθερίας". "Αντιγόνη", Τώρα! Αν το έργο, αντί να παραγνωριστεί, είχε πρωτοανέβει τη δεκαετία του '50, ίσως να γινόταν το ιδρυτικό έργο του μεταπολεμικού ελληνικού θεάτρου. Όμως τα τραύματα της πολεμικής εμπειρίας ήταν ακόμη ανοιχτά. Η πολύ προσωπική τοποθέτηση του Αλεξάνδρου -μοναχικού "αντιρρησία συνείδησης" μέσα στους κόλπους της Αριστεράς- δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτή… Σήμερα, λόγω της χρονικής απόστασης, το έργο έχει χάσει το άμεσο και τραυματικό δέσιμο με την εποχή του.

Παράσταση... νέας γενιάς: Το έργο αφήνεται στα χέρια μιας νέας γενιάς ηθοποιών (οι περισσότεροι απόφοιτοι της Δραματικής Σχολής του ΚΘΒΕ), που έχει μεν κοινωνική και πολιτική ευαισθησία, όχι όμως άμεση σύνδεση με την εποχή του Αλεξάνδρου. Εγώ, με τη σειρά μου, έχοντας τραφεί με την κουλτούρα και την επιρροή της Αριστεράς, ενηλικιώθηκα "σχολιάζοντας" αυτήν την εποχή. Μια νηφάλια αντιμετώπιση, λοιπόν: Προσεγγίσαμε το έργο προσπαθώντας να αποφύγουμε το βαρύγδουπο, μελοδραματικό βάρος του υλικού του. Φέρνει στη σκηνή συλλογικά τραύματα, ελπίδες και διαψεύσεις που, πλέον, στο γύρισμα του αιώνα, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε με γόνιμη, δημιουργική ελαφρότητα. Οι συντελεστές Σκηνοθεσία: Βίκτωρ Αρδίττης. Σκηνικά-Κοστούμια: Δαμιανός Ζαρίφης. Μουσική: Δημήτρης Καμαρωτός. Κίνηση: Αναστασία Θεοφανίδου. Παίζουν: Ιορδάνης Αϊβάζογλου, Μελίνα Αποστολίδου, Αμαλία Γκούμα, Κώστας Ίτσιος, Λίνα Λαμπράκη, Έλενα Μαυρίδου, Θόδωρος Οικονομίδης, Ελένη Ουζουνίδου, Γιάννης Παλαμιώτης, Σάκης Πετκίδης, Μίλτος Σαμαράς, Θάλεια Σκαρλάτου, Χρήστος Σουγάρης, Λευτέρης Τεκτονίδης, Αλέξανδρος Τσακίρης, Γιάννης Χαρίσης, Μαρία Χατζηιωαννίδου, Γαλήνη Χατζηπασχάλη, Κλαίρη Χριστοπούλου, Καίτη Χρονοπούλου. Μάθαμε...

...πως οι παραστάσεις της "Αντιγόνης" στη Θεσσαλονίκη μέσα στον Απρίλιο άναψαν τα αίματα! Πολιτικές και θεατρικές συζητήσεις έδιναν κι έπαιρναν ύστερα από κάθε παράσταση. Εμείς αναμένουμε πλέον τις αθηναϊκές "αντιδράσεις" και κλείνουμε ραντεβού θεατρικού και πολιτικού περιεχομένου με το ΚΘΒΕ στο Κοτοπούλη-Ρεξ.

Ιλειάνα Δημάδη
idimadi@athinorama.gr Ιnfo

ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΚΟΤΟΠΟΥΛΗ ΡΕΞ Πανεπιστημίου 48, 2103305074. Παραστάσεις: 16-24/5.