cAnja Hitzenberger_Cathy Weis
Όταν βλέπεις μια γυναίκα στα 84 της χρόνια να ανεβαίνει στη σκηνή για να χορέψει, δεν βλέπεις απλώς μια παράσταση. Βλέπεις ένα σώμα μέσα στο οποίο είναι εγγεγραμμένη η ίδια η ιστορία του μεταμοντέρνου χορού. Όπως πολύ όμορφα έχει δηλώσει στο "α" η Αριστέα Χαραλαμπίδου, υπεύθυνη χορού του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, "η παρουσία της Ντέμπορα Χέι στην Αθήνα —υπό την επιμέλεια της Μυρτώς Κατσίκη— δεν είναι απλώς μια σπάνια καλλιτεχνική στιγμή, αλλά ένα πραγματικό ιστορικό γεγονός". Η Hay εμφανίζεται πλέον σπάνια, κι όμως παραμένει μία από τις ελάχιστες δημιουργούς που άλλαξαν ριζικά όχι μόνο το πώς χορεύουμε, αλλά το πώς σκεφτόμαστε, παρατηρούμε και συζητάμε για τον χορό.

Η διαδρομή της είναι συναρπαστική. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, στη Νέα Υόρκη, υπήρξε από τα ιδρυτικά μέλη του θρυλικού Judson Dance Theater. Σε ένα περιβάλλον γεμάτο αμφισβήτηση, δίπλα σε μορφές όπως ο John Cage και ο Merce Cunningham, η Hay αποφάσισε να σπάσει τους κανόνες. Αποσύνδεσε τη χορογραφία από την ιδέα της "τέλειας τεχνικής", των προκαθορισμένων βημάτων και της σκηνικής επίδειξης. Αντί να αντιμετωπίζει το σώμα σαν ένα εργαλείο που εκτελεί εντολές, άρχισε να το βλέπει σαν ένα ζωντανό πεδίο έρευνας, πειραματισμού και διαρκούς εσωτερικής εγρήγορσης.

Πώς το πέτυχε αυτό; Αντικατέστησε τις παραδοσιακές χορογραφίες με γλωσσικές παρτιτούρες (scores). Δηλαδή, με κείμενα γεμάτα υποθετικές ερωτήσεις και εικόνες που ενεργοποιούν την αντίληψη του χορευτή την ώρα που βρίσκεται στη σκηνή. Για την ίδια, κανένα σώμα δεν είναι "λευκός χαρτής"· όλοι μας είμαστε ήδη "χορογραφημένοι" από την κοινωνία, το φύλο, την οικογένεια και τις εμπειρίες μας. Στόχος της δεν είναι να κρύψουμε αυτά τα στοιχεία, αλλά να τα φέρουμε μέσα στο χορό μας με νοημοσύνη, ρίσκο, χιούμορ και ειλικρινή παρουσία.
Παράλληλα, η Χέι εισάγει την ιδέα του "κυτταρικού σώματος". Δεν βλέπει το σώμα σαν μια συμπαγή μορφή, αλλά σαν ένα σύμπαν από δισεκατομμύρια κύτταρα που κινούνται και αναπνέουν ταυτόχρονα. Κι ας ξέρει πως είναι αδύνατον να παρακολουθήσει κανείς όλα του τα κύτταρα μαζί — αυτή ακριβώς η προσπάθεια, αυτό το δημιουργικό παράδοξο, είναι που χαρίζει στην κίνησή της μια σπάνια, σχεδόν μαγνητική πυκνότητα.

Στην Πειραιώς 250 (17 & 18 Ιουλίου), θα ζήσουμε από κοντά αυτό το σύμπαν. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει το "No Time to Fly" (2010), το καθηλωτικό σόλο που χορογραφεί και ερμηνεύει η ίδια η Χέι, αλλά και το "As Holy Sites Go" (2011), ένα ντουέτο με τους Τζανίν Ντέρνινγκ και Ρος Γουόρμπι, το οποίο αποτελεί μια εντελώς διαφορετική απόκριση και ερμηνεία της ίδιας ακριβώς παρτιτούρας. Ωραίο είναι να δούμε πώς το ίδιο υλικό μεταμορφώνεται μέσα από διαφορετικά σώματα.
Όμως το αφιέρωμα δεν σταματά στη σκηνή. Όπως τονίζει η Αριστέα Χαραλαμπίδου, στήνεται ένα ολόκληρο "οικοσύστημα" γύρω από το έργο της: με την in situ εγκατάσταση No Time to Fly Documentation Center του Laurent Pichaud, εκπαιδευτικά workshops, συζητήσεις, αλλά και την πρώτη ελληνική έκδοση του βιβλίου της "Χρήση ουρανού. Ένας χορός" σε μετάφραση Μυρτώς Κατσίκη.
Πρόκειται για ένα ουσιαστικό learning moment για την ελληνική χορευτική κοινότητα, αλλά και για μια ανοιχτή πρόσκληση σε όλους μας. Μια ευκαιρία να γνωρίσουμε μια σπουδαία καλλιτέχνιδα που, στα 84 της χρόνια, συνεχίζει να αντιμετωπίζει τον χορό όχι σαν ένα στερεοτυπικό θέαμα, αλλά σαν μια ζωντανή διαδικασία σκέψης, παρατήρησης και διαρκούς μεταμόρφωσης.
Προπώληση εισιτηρίων: more.com

