Σε ποια πραγματικά γεγονότα βασίστηκε το "Χελιδόνι" του Γκιλιέμ Κλούα και πόσο πιστεύεις ότι αυτή η αφετηρία επηρεάζει την ένταση του έργου;
Στο Ορλάντο των ΗΠΑ το 2016 ένας 29χρονος αμερικανός πολίτης αφγανικής καταγωγής μπήκε στο Night club "Pulse" δολοφόνησε 49 ανθρώπους και τραυμάτισε 58. Η επίθεση ήταν ένα ομοφοβικό παραλήρημα. Δεν πήρε μεγάλη διάσταση αυτή η μαζική δολοφονία και στην αρχή σχεδόν αποσιώπησαν το γεγονός ότι το μπαρ ήταν διάσημο στη gay κοινότητα. Είναι σίγουρο ότι ο Κλούα συγκλονίζεται από γεγονός και φτιάχνει μια ιστορία με συγκρούσεις, βάθος και ένταση. Γνωρίζει καλά την ψυχολογία των ηρώων του και τις επιδράσεις του τραύματος.
Αν σου ζητούσα να σκιαγραφήσεις την Αμέλια, αλλά και τη σχέση της με τον Ραμόν, ποια στοιχεία θα κρατούσες ως πιο καθοριστικά για την κατανόηση των ηρώων;
Η Αμέλια ζει με τον γιο της σαν να περπατά σε ναρκοπέδιο. Δεν ρισκάρει να τον χάσει κι έτσι σωπαίνουν για χρόνια και οι δύο. Έκαναν μια συμφωνία σιωπηρή μεταξύ τους να μην ομολογήσουν τις προτιμήσεις τους . Με συγκινεί η ομολογία της ότι δεν του υπέβαλε δύσκολες ερωτήσεις γιατί φοβόταν ότι δεν θα της άρεσαν οι απαντήσεις του. Συντάσσεται με την κοινή γνώμη, δεν μπορεί να παρακολουθήσει τον κόσμο που αλλάζει με ιλιγγιώδη ταχύτητα και αρνείται να δεχτεί το παιδί της ολόκληρο. Όμως ο θάνατος του , το πένθος, η παρουσία του Ραμόν(συντρόφου του γιου της) την κάνει να μετακινηθεί. Όχι . Δεν έχασε το παιδί της σε ένα ατύχημα. Ούτε ένας τρελός διάλεξε ένα τυχαίο μπαρ. Όλα ήταν στοχευμένα και αφορούσαν σε μια συγκεκριμένη κοινότητα. Ο Ραμόν ξεκινά να λέει διάφορα ψέματα αλλά σιγά σιγά αποκαλύπτει αλήθειες που πονάνε βαθιά.
Το έργο πραγματεύεται το τραύμα και τη μνήμη με πολύ λεπτό τρόπο. Τι ήταν αυτό που σε άγγιξε περισσότερο όταν το διάβασες για πρώτη φορά;
Πριν διαβάσω το κείμενο είχα δει την συγκλονιστική Σοφία Σεϊρλή με τον Βασίλη Μαυρογεωργίου και η παράσταση αυτή θα μου μείνει αξέχαστη. Ένιωσα ότι παρακολούθησα ένα ύμνο στην αγάπη με μεγάλη δόση χιούμορ . Σήμερα που υπάρχει μεγάλη άνοδος της ακροδεξιάς και του συντηρητισμού διάβασα το έργο νιώθοντας μεγάλο φόβο. Η βία των εφήβων, οι επιθέσεις στους αδύναμους, στους πρόσφυγες, το bullying, ο φανατισμός , η φτώχεια ενισχύουν την ανησυχία μου και την ίδια στιγμή κάνουν το έργο πιο επίκαιρο από ποτέ.
Η ηρωίδα που υποδύεσαι κουβαλά μια βαθιά, σχεδόν σιωπηλή οδύνη. Πώς προσεγγίζεις αυτό το συναίσθημα ερμηνευτικά, κρατώντας τις ισορροπίες χωρίς να καταφύγεις σε εξάρσεις;
Κάθε μέρα στις πρόβες προσπαθώ να πάρω αποστάσεις από την πρώτη εκείνη συναισθηματική δύναμη που κινεί την Αμέλια. Πολλές φορές έχω κλάψει απαρηγόρητα αλλά ξέρω ότι αυτό είναι ένα στάδιο της σύνδεσης. Δεν μπορώ να μείνω στην οδύνη και την έξαρση. Πρέπει να βρω τον μηχανισμό της σκέψης , τις ανάγκες της, τα αιτήματά της, τον τρόπο που συνδέεται με τον νεαρό επισκέπτη μαθητή και σύντροφο του παιδιού της. Πώς αντιδρά στις νέες πληροφορίες, πώς κλονίζεται, πώς πενθεί. Είναι ένα σύνθετος ρόλος που θα τον αδικήσω αν μείνω μόνο στην συναισθηματική του φόρτιση. Φοβάμαι πολύ και έχω τρομερό άγχος. Αυτό είναι το μόνο σίγουρο.
Είχατε ξανά συναντηθεί στο θέατρο με τον Κυριάκο Μαρκάτο με τον οποίο συμπρωταγωνιστείτε στην παράσταση που θα κάνει πρεμιέρα στο Ελερ στις 20 Απριλίου;
Τον Κυριάκο Μαρκάτο τον ξέρω καλά. Είμαστε αγαπημένοι φίλοι. Γνωριστήκαμε στη δουλειά αλλά γεννηθήκαμε και μεγαλώσαμε και οι δυο στην Κεφαλονιά. Βέβαια είναι πολύ πιο μικρός από μένα. Δουλέψαμε μαζί στις "Κεφαλονίτικες Ιστορίες", στους "Μικρασιάτες Πρόσφυγες του 1922 στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη", "Από τα χρόνια του σεισμού" (1953), "Αργοστόλι - Ληξούρι: Η ιστορία δύο πόλεων". Τα καλοκαίρια δραστηριοποιούμαστε στο νησί μας για να αναδείξουμε κομβικά ιστορικά γεγονότα. Η οικειότητα μας λοιπόν είναι μεγάλη όπως η εμπιστοσύνη και ο θαυμασμός μου.
Η σκηνοθεσία του Γιάννη Αναστασάκη ισορροπεί ανάμεσα στο προσωπικό και το πολιτικό. Πώς δουλέψατε αυτή τη λεπτή γραμμή στη διάρκεια των προβών;
Με τον Γιάννη Αναστασάκη η πρόβα είναι απαιτητική γιατί προσπαθεί να αναδείξει όλες τις πτυχές των ηρώων. Την ίδια στιγμή μας συγκινεί με τις σκέψεις του, μας ανοίγει κι άλλα παράθυρα σκέψης και μας βοηθάει να μην είμαστε μονοσήμαντοι. Έχει χιούμορ και έτσι οι όποιες διαφωνίες προκύπτουν οδηγούν σε ζωηρό διάλογο! Μια ωραία διαδικασία. Ξέρει τι θέλει και πώς να το ζητήσει.
Η παράσταση ξεκινά από κάτι απλό, ένα μάθημα φωνητικής, και οδηγείται σε μια έντονη συναισθηματική αποκάλυψη. Πόσο απαιτητική είναι αυτή η εσωτερική μετάβαση για σένα κάθε βράδυ;
Αληθινά έχω χάσει τον ύπνο μου. Νιώθω μεγάλη κούραση. Αισθάνομαι ότι είναι πολύ απαιτητική η συνθήκη αλλά την ίδια στιγμή είμαι τυχερή που βρίσκομαι σε επαφή με αυτόν τον ρόλο . Πώς μπορεί κανείς να αναμετρηθεί με την αλήθεια και να μετακινηθεί; Γίνεται;
Έχεις μια διαδρομή στο θέατρο αλλά και στη γραφή, με ενασχόληση με την ποίηση. Τι σου δίνει η ποίηση που δεν σου δίνει η σκηνή- και αντίστροφα;
Έχω γράψει ένα θεατρικό έργο τα "Ίσια Δικαιώματα", μία νουβέλα ""το Λιθόστρατο" και μια σειρά διηγημάτων" Οι γυναίκες του Άντον", που έχουν κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Στερέωμα. Είναι ιστορίες που θέλησα να αφηγηθώ σε διαφορετικές στιγμές της ζωής μου . Νομίζω ότι το θέατρο και η λογοτεχνία είναι συγκοινωνούντα δοχεία και το ένα συμπληρώνει το άλλο . Δεν αισθάνομαι ότι δεν με καλύπτει η σκηνή και ασχολούμαι με την συγγραφή. Απλά γράφω γιατί θέλω να πω μια συγκεκριμένη ιστορία.
Το έργο αγγίζει τη βία απέναντι στη διαφορετικότητα χωρίς διδακτισμό. Πιστεύεις ότι το θέατρο σήμερα μπορεί να ανοίξει ουσιαστικούς διαλόγους γύρω από τέτοια ζητήματα;
Μόνο η Τέχνη θα μας σώσει. Σε τόσο σκληρές εποχές τι άλλο μας μένει; Ποιος σήμερα βάζει τα ερωτήματα; Ποιος τα αφήνει ανοιχτά; Ποιος μας κάνει να βλέπουμε λίγο φως; Να συνδεόμαστε με τους άλλους; Να πηγαίνουμε όλοι μαζί για να δούμε ακόμα μια ιστορία μαζί στον ίδιο χώρο; Να ανασαίνουμε μαζί στο ρυθμό των ζωντανών ; Ακόμα σε πείσμα της οθόνης, της ψηφιακής τρέλας το θέατρο είναι ένας τόπος συνάντησης, μια εμπειρία δημιουργίας στο εδώ και στο τώρα, που εμπεριέχει και το παρελθόν και το μέλλον την ίδια στιγμή.
Διαβάστε Επίσης
Μετά από κάθε παράσταση, τι μένει μέσα σου από αυτή τη συνάντηση με την Αμέλια; Είναι ένας ρόλος που σε ακολουθεί και εκτός σκηνής;
Η Αμέλια με κατοικεί έτσι κι αλλιώς γιατί έχω κι εγώ τα δικά μου θέματα να παλέψω, τις δικές μου αρνήσεις απέναντι σε ό,τι δεν καταλαβαίνω, το δικό μου συντηρητισμό, τις δικές μου απώλειες. Με επηρεάζει αλλά χαίρομαι που στο τέλος είναι συμφιλιωτική , όπως θέλω κι εγώ να γίνω με τους ανθρώπους μου, τους φίλους μου, τα ανίψια μου, τους μαθητές μου. Είναι δρόμος ο ρόλος .
Ζούμε σε μια περίοδο έντονων κοινωνικών και συναισθηματικών πιέσεων. Ποια είναι τα δικά σου συναισθήματα για τη σημερινή Ελλάδα;
Με απελπίζει η σημερινή Ελλάδα, όπως με απελπίζει και ο κόσμος ολόκληρος. Η αδικία, η συγκάλυψη , η διαφθορά, η ασυδοσία, η φτώχεια, το έλλειμμα παιδείας, οι ανισότητες , ο πόλεμος, οι πατριαρχικές αντιλήψεις και πόσα άλλα. Ατέλειωτος ο κατάλογος του κακού. Αλλά υπάρχει και το δίκτυο της αλληλεγγύης , οι άνθρωποι που παλεύουν στα νοσοκομεία, στις αίθουσες διδασκαλίας, στη γη , στα εργαστήρια και όπου αλλού. Σε αυτούς δεν πέφτει ο φακός. Αυτοί είναι οι αληθινοί πολίτες. Απλά δεν υπάρχουν στο πλάνο και μόνο δέχονται επιθέσεις από τους επαγγελματίες του ψέματος.
Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, τι πιστεύεις ότι έχουμε πραγματικά ανάγκη ως άνθρωποι και ως κοινωνία;
Έχουμε ανάγκη από ριζικές αλλαγές. Που βεβαίως θα προκύψουν από το συλλογικό αίτημα κι όχι γιατί έχουμε ανάγκη έναν ηγέτη ή μια οικογενειακή επιχείρηση πολιτικών. Νομίζω ότι μπορεί να βρεθούμε προ εκπλήξεων. Η Ιστορία δείχνει να επαναλαμβάνεται αλλά είναι και απρόβλεπτη. Θέλω να μην χάσουμε και την παραμικρή ικμάδα δύναμης και θάρρους που μας έχει απομείνει.
Τι είναι αυτό που σε τονώνει, που σου δίνει δύναμη να συνεχίζεις- τόσο στη δουλειά σου όσο και στη ζωή;
Δουλεύω πολύ με αφορμή τα κείμενα, έχω καλούς φίλους , υπέροχους σπουδαστές στις δραματικές σχολές που διδάσκω, τα αγαπημένα μου ανίψια , που η αγάπη τους με εκπλήσσει καθημερινά, το διάβασμα , μια ταινία , μια παράσταση , ένα ταξίδι και μια βόλτα στη θάλασσα που την βλέπω ολοένα και πιο σπάνια. Δεν τα λες και λίγα. Μου δίνει δύναμη και η σκέψη της επανάστασης όσο ουτοπική και να φαντάζει.
Διαβάστε Επίσης
Περισσότερες πληροφορίες
Το χελιδόνι
Με αφορμή την τρομοκρατική επίθεση της 12ης Ιουνίου 2016 στο gay bar «Pulse» στο Ορλάντο, ο βραβευμένος Καταλανός συγγραφέας υπογράφει ένα έργο-ύμνος στην αγάπη και τη ζωή. Το σύγχρονο κοινωνικό δράμα μιλά για τη βία απέναντι στη διαφορετικότητα και για το κόστος που αφήνει αυτή η βία πίσω της. Δεν λειτουργεί ως χρονικό ενός γεγονότος, αλλά ως μια βαθιά ανθρώπινη διερεύνηση του τραύματος που αφήνει πίσω του. Ο Κλούα μετατρέπει την πληγή σε ένα πυκνό, εσωτερικό δράμα για τη μνήμη, την απώλεια και τη δύσκολη διαδρομή προς τη συγχώρεση και την αποδοχή του άλλου. Η δράση εκτυλίσσεται σε ένα διαμέρισμα, σε ένα μάθημα φωνητικής που ξεκινά ως μια τυπική συνάντηση. Πολύ γρήγορα όμως οι δύο χαρακτήρες, η Αμέλια κι ο Ραμόν, καταλαβαίνουμε πως συνδέονται με έναν τρόπο βαθύτερο και πιο οδυνηρό απ’ όσο φαίνεται αρχικά. Ο διάλογός τους εξελίσσεται σε μια σταδιακή σύγκρουση, όπου ο πόνος, η άρνηση και η ενοχή έρχονται στην επιφάνεια.
