Μια Νόρα επικίνδυνη για το σύστημα συναντά τον Φάουστ

Ο Κωνσταντίνος Κυριακού γράφει για τη νέα παράσταση ‘Nora: The Hell’s House’ που ανεβάζει μαζί με την Κατερίνα Μπιλάλη στο Bios, για το τίμημα της φυγής της Νόρας από το ‘Κουκλόσπιτο’.

Nora: The Hell’s House Φανή Τουμπουλίδου©

Περισσότερο από έναν αιώνα μετά τη συγγραφή της, η εμβληματική "Νόρα" του Χένρικ 'Ίψεν, εξακολουθεί να λειτουργεί ως ένα ζωντανό πεδίο αναμέτρησης με τα όρια της ελευθερίας, της κοινωνικής σύμβασης και της γυναικείας χειραφέτησης. Η παράσταση "Nora: The Hell’s House" των Κωνσταντίνου Κυριακού και Κατερίνας Μπιλάλη, δημιουργών της θεατρικής εταιρείας Theartes, επανεξετάζει ριζικά το κλασικό έργο ανοίγοντας έναν τολμηρό δραματουργικό διάλογο ανάμεσα στη "Νόρα ή Το Κουκλόσπιτο" και τον "Φάουστ" του Γκαίτε. Η γνωστή ιστορία της Νόρας, ιδωμένη ως ζωντανό πεδίο σύγκρουσης ιδεών και ταυτοτήτων, μετατοπίζεται σε ένα σκοτεινότερο, φιλοσοφικό πεδίο, όπου η έννοια της επιλογής, της ευθύνης και του τιμήματος αποκτά νέα διάσταση. 

Στο κείμενό του ο Κωνσταντίνος Κυριακού, σκηνοθέτης της παράστασης και ερμηνευτής του ρόλου του Τόρβαλντ, συζύγου της Νόρας, ξεδιπλώνει το σκεπτικό αυτής της σκηνικής σύνθεσης, φωτίζοντας τον τρόπο με τον οποίο το "Κουκλόσπιτο" μετατρέπεται σε μια σύγχρονη αλληγορία για την εξουσία, τον φόβο και την ανάγκη μιας γυναίκας να διεκδικήσει τον εαυτό της.

Nora: The Hell’s House
Φανή Τουμπουλίδου©
Κωνσταντίνος Κυριακού

Ο Κωνσταντίνος Κυριακού για τη δική του ‘Νόρα’

Το θεατρικό έργο "Nora: The Hell’s House" επιχειρεί να επαναφέρει το θέατρο στο ρόλο του ως τόπο φιλοσοφικής δοκιμής και γράφτηκε με την πεποίθηση ότι το θέατρο δεν είναι χώρος επιβεβαίωσης, αλλά χώρος ρίσκου. 'Ότι τα κλασικά έργα δεν μας ανήκουν, για να τα επαναλαμβάνουμε, αλλά για να τα αμφισβητούμε. 

Με αυτό το σκεπτικό προέκυψε ένας δραματουργικός διάλογος του έργου "Νόρα ή Το Κουκλόσπιτο" του Χένρικ 'Ίμπσεν με τον "Φάουστ" του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε. Το ερώτημα που γέννησε αυτή τη γραφή δεν ήταν πώς μιλάει σήμερα η Νόρα, αλλά αν επιτρέπεται ακόμη να φύγει. Και αν ναι, με ποιο τίμημα;

'Έτσι μέσα σε ένα σπίτι - βιτρίνα, τοποθέτησα την Κατερίνα Μπιλάλη ως Νόρα· μαζί της εγκλείστηκα κι εγώ ως Τόρβαλντ. Εκεί μέσα ξετυλίγεται ο μίτος της ιστορίας για μία υπογραφή που δεν έπρεπε να μπει σε ένα γραμμάτιο προς τον Κρόγκσταντ (σε ερμηνεία Γιώργου Κασαπάκη), με αντάλλαγμα –όχι την ψυχή, όπως έγινε στη φαουστική εκδοχή– αλλά το πνεύμα, τις σκέψεις· κάτι που οδηγεί στη θεσμική ψυχιατρικοποίηση της γυναίκας.

"Η ιστορία έχει τρόπο να επαναλαμβάνεται, όταν δεν την ντροπιάζουμε αρκετά. Δεν είμαι τρελή. Είμαι επικίνδυνη για ένα σύστημα που στηρίζεται στη σιωπή μας", λέει η Νόρα στη σκηνή του Bios.

Ο περιορισμός των προσώπων σε τρία υπαγορεύτηκε από δραματουργική πρόθεση. Η τριμερής δομή του έργου δεν εξυπηρετεί απλώς τη δραματική οικονομία, αλλά φέρει εννοιολογικό βάρος· εκτός από τον προφανή τού ιμπσενικού τριγώνου. Το έργο δεν ενδιαφέρεται για το κοινωνικό περίγραμμα της πλοκής, αλλά για τον πυρήνα της σύγκρουσης. Τα τρία πρόσωπα λειτουργούν ως τρεις στάσεις απέναντι στην ύπαρξη: κίνηση, ακινησία, άρνηση. 

Η Νόρα Χέλμερ έχει τα πάντα: μια επιτυχημένη οικογένεια, μια ασφαλή ζωή, έναν άντρα που τη λατρεύει ως το τέλειο "απόκτημά" του. 'Όμως, το "κουκλόσπιτό" της δεν είναι καταφύγιο, είναι χρυσό κλουβί σχεδιασμένο από έναν Μεφιστοφελή που δεν φοράει κάπα, αλλά κοστούμι και γραβάτα.

Σε αυτήν τη σύγχρονη διατομή των κόσμων του 'Ίμπσεν και του Γκαίτε, ο "κακός" δεν είναι ένα πρόσωπο, αλλά το ίδιο το Σύστημα: η ανάγκη για κοινωνική καταξίωση, ο φόβος της αποκάλυψης και η ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να "αγοράσουμε" την ευτυχία, υπογράφοντας συμβόλαια με το σκοτάδι.

Nora: The Hell’s House
Φανή Τουμπουλίδου©

Η Νόρα δεν θα αργήσει να συνειδητοποιήσει πως η κόλαση δεν είναι οι άλλοι, αλλά το "κουκλόσπιτο" που φοβόταν να εγκαταλείψει. Διότι, η πατριαρχία δεν αντέχει γυναίκες που δεν ζητούν άδεια. Δεν αντέχει μητέρες που δεν είναι έπιπλα. Συζύγους που δεν είναι καθρέφτες. Δεν αντέχει τη σκέψη ότι μια γυναίκα μπορεί να επιλέξει τον εαυτό της χωρίς να είναι τέρας.

Και κλείνω με ένα απόσπασμα από έναν μονόλογο της Νόρας, της δικής μας εκδοχής: "Η ιστορία έχει τρόπο να επαναλαμβάνεται, όταν δεν την ντροπιάζουμε αρκετά. Δεν είμαι τρελή. Είμαι επικίνδυνη για ένα σύστημα που στηρίζεται στη σιωπή μας. Μου λένε: ‘Σκέψου τα παιδιά’. Τα σκέφτηκα. Τα σκέφτομαι. Γι’ αυτό έφυγα. Για να μη με δουν να μικραίνω. Για να μη μάθουν ότι η αγάπη είναι υποταγή. Για να μην πιστέψουν πως η μητέρα είναι σκιά". 

Nora: The Hell’s House
Φανή Τουμπουλίδου©

Η ανασυγγραφή, η σκηνοθεσία και η μουσική επιμέλεια της παράστασης είναι του Κωνσταντίνου Κυριακού, σε καλλιτεχνική επιμέλεια Κατερίνας Μπιλάλη. Τα σκηνικά και τα κοστούμια υπογράφει η Κατερίνα Τσακότα, τους φωτισμούς ο Λέων Εσκενάζη, ενώ τις χορογραφίες και την κινησιογραφία η Κάλλια Θεοδοσιάδη. 

Διαβάστε Επίσης


 

Διαβάστε Επίσης


 

Διαβάστε Επίσης


 

Περισσότερες πληροφορίες

Nora: The hell’s house

  • Δράμα
  • Διάρκεια: 85 '

Τολμηρή ανασυγγραφή της ιψενικής «Νόρας ή Το Κουκλόσπιτο» σε δημιουργικό διάλογο με τον «Φάουστ» του Γκαίτε, που θέτει ερωτήματα γύρω από την ευθύνη της πράξης, την επιθυμία, το τίμημα της ελευθερίας και τη σύγκρουση με την κοινωνική κανονικότητα. Η παράσταση διατηρεί τα τρία πρόσωπα του ιψενικού έργου: τη Νόρα, τον Τόρβαλντ και τον Κρόγκσταντ. Ο Κρόγκσταντ επανερμηνεύεται ως μια μεφιστοφελική μορφή, όχι ως φορέας κακού, αλλά ως καταλύτης που αποκαλύπτει τις αλήθειες και ωθεί τους ήρωες στη δράση. Το γνώριμο αστικό σαλόνι του «Κουκλόσπιτου» μετατρέπεται σε πεδίο φιλοσοφικής σύγκρουσης, όπου η σταθερότητα αντιπαρατίθεται με την ανάγκη για αλλαγή. Η Νόρα δεν παρουσιάζεται ως σύμβολο ή ηρωίδα, αλλά ως άνθρωπος που τολμά να πράξει. Παρότι εγκλωβισμένη στο ρόλο της συζύγου και της μητέρας, προχωρά σε μια επιλογή που γεννιέται από αγάπη και ανάγκη για ζωή.

Bios

Πειραιώς 84

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

"Οιδίποδας": Το πολιτικό θρίλερ που μετρά αντίστροφα επιστρέφει στη Στέγη

Ο "Οιδίπους" του Ρόμπερτ Άικ, η παράσταση-θρίλερ που σάρωσε στα Βραβεία Θεάτρου Κοινού του "αθηνοράματος", επιστρέφει στη Στέγη με τον βραβευμένο Νίκο Κουρή και τη Μαρία Κεχαγιόγλου ως νέα Ιοκάστη.

ΓΡΑΦΕΙ: ΜΑΡΙΑ ΚΡΥΟΥ
15/11/2026

Είναι η "Tierra" η επόμενη "Μια άλλη Θήβα";

Στο Θέατρο του Νέου Κόσμου ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος ξανασυναντά τον Σέρχιο Μπλάνκο. Πετυχαίνει το δύσκολο στοίχημα να ξανακάνει μια παράσταση - γεγονός με το ίδιο πρώτο υλικό;

Καρυοφυλλιά Καραμπέτη: "Οι σκοτεινές γυναίκες συνδέονται μυστικά· εμένα με ενδιαφέρουν οι ρωγμές τους"

Ένα δυναμικό θεατρικό δίδυμο ανέβηκε επί σκηνής: Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και ο Γιώργος Γάλλος ως "Μακμπέθ", υπό τη μοναδική σκηνοθετική υπογραφή της Κατερίνας Ευαγγελάτου, στο Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου. Με αφορμή αυτή τη νέα μεγάλη πρεμιέρα, η σπουδαία πρωταγωνίστρια μίλησε...

Η "Έντα Γκάμπλερ" του Ερρίκου Ίψεν επιστρέφει για 2η χρονιά στο Μπάγκειον

Η Γιάννα Δ. Γκιώνη σκηνοθετεί το εμβληματικό ιψενικό δράμα για την ασφυξία των κοινωνικών ρόλων και την αναζήτηση της ελευθερίας.

Τι κρύβεται πίσω από την "Πριγκίπισσα των Αγίων Σαράντα" και τα επόμενα βήματα του Χάρη Ρώμα

Η κωμωδία του "Η Πριγκίπισσα των Αγίων Σαράντα" επιστρέφει στη σκηνή και ο Χάρης Ρώμας παραμένει αεικίνητος και φύσει πολυπράγμων. Από το θέατρο και τον κινηματογράφο μέχρι τα κοινά, μιλά για την τέχνη, τους "haters" και την προσφορά, χωρίς να χάνει τη διάθεσή του για νέα δημιουργικά ταξίδια.

Νέες φωτογραφίες από "Το αμάρτημα της μητρός μου" του Λιβαθινού, με πρωταγωνίστρια την Μπέττυ Αρβανίτη

Σε λίγες ημέρες ζωντανεύει στη σκηνή του Θεάτρου Οδού Κεφαλληνίας το συγκλονιστικό διήγημα του Γεώργιου Βιζυηνού, σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού και διασκευή Στρατή Πασχάλη, με την Μπέττυ Αρβανίτη στον πρωταγωνιστικό ρόλο.

Οι πρεμιέρες του Σαββατοκύριακου (14 & 15/11)

Με φρέσκες πρεμιέρες, σύγχρονη θεατρική γραφή και παραστάσεις που έχουν ήδη κερδίσει το στοίχημα με το κοινό, το Σαββατοκύριακο (14 & 15/11) φέρνει ιστορίες που αξίζει να ανακαλύψουμε.