© Simone Padovani, Awakening, Getty Images, Ideal Image, από το patakis.gr
Μπορεί τα βιβλία μιας συγγραφέα που έχει χαρακτηριστεί "η φωνή μιας γενιάς" να αποσυρθούν από μια χώρα επειδή στηρίζει την Παλαιστίνη; Κι όμως, μπορεί. Και αυτή είναι η περίπτωση της Σάλι Ρούνεϊ, της Ιρλανδής λογοτέχνιδας του "Κανονικοί άνθρωποι", "Ιντερμέτσο" και "Συζητήσεις με φίλους" ("Normal People", "Intermezzo", "Conversations with friends"), τα βιβλία της οποία θα σταματήσουν να πωλούνται στη Μεγάλη Βρετανία. Ο λόγος; Η δημόσια στήριξή της στο ακτιβιστικό δίκτυο Palestine Action, που στηρίζει σθεναρά την Παλαιστίνη κόντρα στην γενοκτονία που διαπράττει εις βάρος της το Ισραήλ, το οποίο έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση στο Ηνωμένο Βασίλειο. Συνεκδοχικά, η στήριξή του Palestine Action καθιστά "τρομοκράτη" τους "παραβάτες" κι έτσι επισύρει νομικές κυρώσεις -ενδεικτικές είναι οι προσαγωγές διαδηλωτών που φέρουν πλακάτ ή φωνάζουν συνθήματα υπέρ του.
Τρομοκρατία;
Πιο συγκεκριμένα, στις 14 Οκτωβρίου, ο εκδοτικός οίκος της Ρούνεϊ Faber & Faber ανακοίνωσε ότι δεν μπορεί να παράσχει τα δικαιώματα της συγγραφέα από τις πωλήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτό συνέβη διότι είχε στηρίξει την Palestine Action δημόσια και είχε δεσμευτεί τον Αύγουστο του 2025 να δώσει μέρος των κερδών της στους αγώνες της. Όμως, η βρετανική κυβέρνηση την είχε ήδη χαρακτηρίσει τρομοκρατική οργάνωση από τον Ιούλιο (κάτι που δεν συμβαίνει στη Βόρεια Ιρλανδία όπου διαμένει η συγγραφέας), κι έτσι μπορούσε να στοιχειοθετηθεί εναντίον της η κατηγορία για οικονομική στήριξη τρομοκρατών. Μάλιστα, η Ρούνεϊ είχε ακυρώσει την ίδια περίοδο εμφάνισή της στο ΗΒ υπό τον φόβο της σύλληψης.
Η Palestine Action ιδρύθηκε στο ΗΒ το 2020 από δύο Βρετανούς πολίτες και έχει στόχο την "ανακοπή της παγκόσμια εμπλοκής στο γενοκτονικό καθεστώς του Ισραήλ". Οι δράσεις της στηρίζονται κυρίως στην αναχαίτιση της βρετανικής στρατιωτικής βιομηχανίας, την οποία κατηγορεί ότι διαπλέκεται στην γενοκτονία της Παλαιστίνης.
Οι αντιδράσεις
Μπροστά στην είδηση αυτή, προσωπικότητες της λογοτεχνίας και όχι μόνο εξέφρασαν τη στήριξή τους προς τη Σάλι Ρούνεϊ. Στην ιστοσελίδα του βρετανικού περιοδικού The New Statesman δημοσιεύτηκε ανοιχτή επιστολή προς τη κυβέρνηση του ΗΒ από λογοτέχνες, καλλιτέχνες και δημόσια πρόσωπα. Η λιτή αλλά εύστοχη επιστολή ανέφερε χαρακτηριστικά ότι "Η Σάλι Ρούνεϊ είναι συγγραφέας, όχι τρομοκράτης" και ότι η"[...] απόσυρσή τους από την κυκλοφορία, με βάση μια κακοσχεδιασμένη και δρακόντεια αντιτρομοκρατική νομοθεσία, αποτελεί προσβολή προς τις θεμελιώδεις αρχές της ελευθερίας του λόγου και της έκφρασης — αρχές που θεωρούνταν επί μακρόν δεδομένες σε αυτή τη χώρα". Μεταξύ άλλων, την επιστολή υπογράφουν η Αν Κάρσον (Νομπελίστρια 2026), Ανί Ερνό, Πολ Μέσκαλ, Ναόμι Κλάιν, Σούζαν Σάραντον, Τζ. Μ. Κούτσι, Σλαβόι Ζίζεκ κ.ά.
Στα καθ'ημάς, η αντίδραση ήρθε και από την Πανελλήνια Ένωση Εκδοτών Βιβλιοχαρτοπωλών, η οποία κάνει λόγο για ένα κρίσιμο ζήτημα για τον χώρο του βιβλίου: "τα όρια της ελευθερίας της έκφρασης [...]", ενώ δηλώνει ότι η καταστολή μέσω της λογοκρισίας έχει στόχο να επιβληθεί "σιγή ιχθύος" μπροστά στον πόλεμο, και την αύξηση του κόστους ζωής που αυτός φέρνει" (κάνοντας σύνδεση με τις κινητοποιήσεις σε Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, Αλβανία). Καλεί, μάλιστα να "σταματήσει η ποινικοποίηση και η καταστολή της αλληλεγγύης προς την Παλαιστίνη", υποστηρίζοντας ότι η "ελευθερία της έκφρασης, η πολυφωνία και η πρόσβαση στη γνώση αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τον πολιτισμό και τη δημοκρατία".
