Ένα ζωγραφικό σύμπαν που παρέμενε για δεκαετίες μακριά από τη δημόσια θέα έρχεται για πρώτη φορά στο προσκήνιο. Η πρώτη ατομική, αναδρομική έκθεση της Βικτώριας Σκαρλάτου, "Ανάμεσα στον ουρανό και τη γη", εγκαινιάζεται την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου (στις 18:00) στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων, με ελεύθερη είσοδο, παρουσιάζοντας μια διαδρομή περισσότερων από εξήντα χρόνων δημιουργικής δραστηριότητας.
Σε επιμέλεια του εικαστικού και ερευνητή Κοσμά Νικολάου, η έκθεση συγκεντρώνει 62 έργα, από τη δεκαετία του 1960 έως σήμερα, και επιχειρεί να αναδείξει για πρώτη φορά τη συνοχή και την εξέλιξη μιας ιδιαίτερης εικαστικής γλώσσας. Μιας γλώσσας που ξεκινά από την καθημερινότητα, τη μνήμη και τις ανθρώπινες σχέσεις και σταδιακά οδηγείται προς τον συμβολισμό, την αφαίρεση και τη μεταφυσική αναζήτηση.
Από το σχέδιο στη δημιουργία ενός προσωπικού σύμπαντος
Η Βικτώρια Σκαρλάτου εκπαιδεύτηκε και εργάστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 στο Γραφείο Δοξιάδη, μια εμπειρία που, σύμφωνα με τον επιμελητή της έκθεσης, έχει καθοριστική σημασία για την κατανόηση της καλλιτεχνικής της πρακτικής. Η ζωγραφική της ξεκινά από το σχέδιο και εξελίσσεται μέσα από μορφές, σύμβολα, λέξεις και έντονα χρώματα. Το σώμα, η οικογένεια, οι ανθρώπινες σχέσεις και η πόλη αποτελούν βασικές αναφορές, οι οποίες σταδιακά μετασχηματίζονται σε μια προσωπική εικαστική γλώσσα.
Στην πορεία των δεκαετιών, η αναπαράσταση δίνει τη θέση της σε πιο σύνθετες μορφές έκφρασης. Σώματα, αντικείμενα και γεωμετρικά σχήματα συνυπάρχουν με συμβολικά στοιχεία, ενώ στα ώριμα έργα η ζωγραφική απομακρύνεται από το φυσικό και οδηγείται προς την αφαίρεση, τη γεωμετρία και μια πιο εσωτερική αναζήτηση. Ο τίτλος "Ανάμεσα στον ουρανό και τη γη" αποτυπώνει αυτή τη συνύπαρξη του βιωμένου και του υπερβατικού, καθώς το έργο της κινείται ανάμεσα στην καθημερινή εμπειρία και την αναζήτηση του άγνωστου και του πνευματικού.
Από την ανακάλυψη στην έκθεση
Η αφετηρία για την παρουσίαση του έργου της Σκαρλάτου ήταν η γνωριμία του Κοσμά Νικολάου με τους πίνακές της στο σπίτι του γιου της στο Άμστερνταμ. "Θυμάμαι να φωτογραφίζω τα έργα της στους τοίχους του σπιτιού του γιου της, στο Άμστερνταμ, εντυπωσιασμένος από τη δύναμη ενός κόσμου που παρουσιαζόταν πάνω στον καμβά με αποφασιστικότητα και τόλμη", αναφέρει ο ίδιος.
Ακολούθησε μια τριετής διαδικασία καταγραφής, ταξινόμησης και μελέτης, μέσα από την οποία συγκροτήθηκε ένα αρχείο περίπου 180 έργων, σχεδίων, σημειώσεων και προφορικών μαρτυριών. Από αυτό το υλικό επιλέχθηκαν 62 έργα για την έκθεση.
"Πώς ένα έργο τόσο εκτεταμένο, ολοκληρωμένο και συνεπές δεν είχε παρουσιαστεί ποτέ δημόσια;", είναι το ερώτημα που θέτει ο επιμελητής, περιγράφοντας την αφετηρία μιας έρευνας που οδήγησε στην πρώτη ατομική και αναδρομική παρουσίαση της καλλιτέχνιδας.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Γραφείου Αρχειακών Μελετών / Office for Archival Development, καλλιτεχνικής και επιμελητικής πρωτοβουλίας που επικεντρώνεται στην ανάδειξη αρχείων και συλλογών τα οποία έχουν παραμείνει εκτός δημόσιας θέασης.
Μια ζωγραφική που εξελίσσεται
Για τον Κοσμά Νικολάου, η ίδια η επιλογή της Σκαρλάτου να αυτοπροσδιορίζεται ως "σχεδιάστρια" είναι ενδεικτική της πρακτικής της. Στα έργα της επανέρχονται πρόσωπα, σώματα, αντικείμενα και σύμβολα, τα οποία μετασχηματίζονται και αποκτούν διαφορετικές σημασίες μέσα στον χρόνο. Η χρήση επίπεδων χρωμάτων, έντονων περιγραμμάτων, λέξεων και συμβόλων διαμορφώνει μια αναγνωρίσιμη γλώσσα που συνομιλεί με την pop art, τον σουρεαλισμό και τη βυζαντινή παράδοση, χωρίς να περιορίζεται σε κάποιο συγκεκριμένο καλλιτεχνικό ρεύμα.
Στα τελευταία έργα, η αφήγηση υποχωρεί και η γραμμή, η γεωμετρία και το χρώμα αποκτούν πρωταγωνιστικό ρόλο, ολοκληρώνοντας μια διαδρομή έξι δεκαετιών.
- Ώρες λειτουργίας: Τρίτη - Σάββατο 11:00 - 19:00, Κυριακή 10:00 - 16:00, Δευτέρα κλειστά
Διαβάστε Επίσης
