Εκατό χρόνια από τη γέννηση της Heidi Bucher: Δύο εκθέσεις φωτίζουν τη σχέση της Ελβετίδας καλλιτέχνιδας με την Ελλάδα

Έναν αιώνα μετά τη γέννησή της, το έργο της Heidi Bucher (1926-1993) επιστρέφει στην Ελλάδα μέσα από ένα διπλό εκθεσιακό πρόγραμμα που αναδεικνύει μια λιγότερο γνωστή, αλλά καθοριστική πτυχή της καλλιτεχνικής της πορείας: τη σχέση της με τη χώρα και ιδιαίτερα με τις Κυκλάδες.

Η Frances Rich School of Arts, Humanities and Social Sciences του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, το Parasol Unit Foundation for contemporary art και το The Demos Center του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος παρουσιάζουν, από τις 25 Σεπτεμβρίου έως τις 15 Νοεμβρίου 2026, δύο παράλληλες εκθέσεις , με ελεύθερη είσοδο, αφιερωμένες στην Ελβετίδα καλλιτέχνιδα, υπό την επιμέλεια της Δρ. Ziba Ardalan.

Με κοινό άξονα τις έννοιες της παροδικότητας, της μεταμόρφωσης, του σώματος και του σπιτιού, οι δύο εκθέσεις φωτίζουν την επιρροή που άσκησε στην Bucher η παραμονή της στην Ελλάδα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι ιδέες της εξακολουθούν να συνομιλούν με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.

"Ωραίο σπίτι": Η Heidi Bucher και η κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική

Η πρώτη έκθεση, με τίτλο "Heidi Bucher: Ωραίο σπίτι", φιλοξενείται στο ACG Plaka Building, στην οδό Ηπίτου 17β, στην Αθήνα. Η έκθεση επικεντρώνεται στα μικρότερα έργα που συνδέονται με τις επισκέψεις της Bucher στη Μύκονο το καλοκαίρι του 1960 και του 1961, αναδεικνύοντας την επίδραση της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής στη σκέψη και στο έργο της.

Στα σημειωματάριά της από την περίοδο της παραμονής της στη Μύκονο, η καλλιτέχνιδα αναφερόταν συχνά στα κατάλευκα, κυβοειδή σπίτια των Κυκλάδων, τα οποία αποκαλούσε "spiti oreo". Η εικόνα του σπιτιού δεν αποτέλεσε για την Bucher απλώς ένα αρχιτεκτονικό ή αισθητικό μοτίβο. Αντίθετα, συνδέθηκε βαθιά με την προσωπική και καλλιτεχνική της αναζήτηση.

Μεγαλωμένη σε ένα πατριαρχικό περιβάλλον, η Bucher αντιλαμβανόταν το σπίτι ως έναν χώρο με διττή σημασία: από τη μία πλευρά, ως τόπο απομόνωσης και υποταγής και, από την άλλη, ως πιθανό πεδίο αντίστασης, αλλαγής και επανάστασης. Έτσι, το σπίτι εξελίχθηκε σε ένα επαναλαμβανόμενο σύμβολο μετάλλαξης και μεταμόρφωσης στο έργο της.

Κεντρική θέση στην έκθεση καταλαμβάνει η εμβληματική σειρά "Bodyshells", μία από τις πιο ρηξικέλευθες προσεγγίσεις της Bucher στην έννοια του σπιτιού. Τα μεγάλης κλίμακας, περίκλειστα γλυπτά, κατασκευασμένα από συνθετικό αφρώδες υλικό, λειτουργούν σαν ένα είδος προστατευτικού κελύφους ανάμεσα στο σώμα και τον εξωτερικό κόσμο. Η αισθητική τους, με την ιριδίζουσα φιλντισένια επιφάνεια, ενισχύει την αίσθηση του εφήμερου και της μεταμόρφωσης. Παράλληλα, η μορφή τους έχει συνδεθεί με πιθανές αναφορές στις αποβάσεις στη Σελήνη στα τέλη της δεκαετίας του 1960, παραπέμποντας σε ένα παράξενο, σχεδόν εξωγήινο "σπίτι" που περικλείει και προστατεύει το ανθρώπινο σώμα.

Στο πλαίσιο των εγκαινίων της έκθεσης, την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου, από τις 18:00 έως τις 21:00, η σειρά "Bodyshells" θα ενεργοποιηθεί μέσα από performance με τη συμμετοχή φοιτητών του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος. Η performance θα ξεκινήσει στις 20:15, με μουσική από την Κορίνα Σαμουρκασίδου στο πιάνο και τη Στέλλα Αραμπατζόγλου στο σαξόφωνο.

• Ώρες λειτουργίας: Τετάρτη-Παρασκευή 12:00-19:00, Σάββατο 12:00-17:00

Μια συνάντηση με τέσσερις σύγχρονες Ελληνίδες καλλιτέχνιδες

Η δεύτερη έκθεση, με τίτλο "Heidi Bucher: Μια συνάντηση με τις Μάρω Φασουλή, Ισμήνη Σαμανίδου, Κλεοπάτρα Τσαλή και Πάκυ Βλασσοπούλου", παρουσιάζεται στην ACG Art Gallery, στη Γραβιάς 6, στην Αγία Παρασκευή.

Εδώ, το έργο της Heidi Bucher συναντά τη σύγχρονη ελληνική καλλιτεχνική σκηνή. Μεγαλύτερα έργα της Bucher, μεταξύ των οποίων τα "Häutungen" (skinnings) και "Bodyshells", καθώς και βίντεο από performances της, παρουσιάζονται δίπλα σε έργα των τεσσάρων Ελληνίδων καλλιτεχνών.

Η Μάρω Φασουλή αντλεί από βιωματικές παραδόσεις της Τήνου και παρουσιάζει τρία υφαντουργικά έργα που εξερευνούν την κατοικία, τη μνήμη του οικιακού χώρου και την ανώνυμη παραδοσιακή τέχνη. Η Ισμήνη Σαμανίδου συνομιλεί με την αντίληψη της Bucher για το σπίτι ως έναν προσωρινό χώρο και τόπο μεταμόρφωσης. Παράλληλα, αξιοποιεί την έντονη μπλε indigo απόχρωση που χαρακτηρίζει τις υδατογραφίες της Bucher από την περίοδο εκείνη, δημιουργώντας μια πολυμεσική εγκατάσταση βασισμένη στις δικές της παιδικές αναμνήσεις από τα νησιά των Κυκλάδων.

Η Κλεοπάτρα Τσαλή δημιουργεί μια κατασκευή από εύκαμπτο ύφασμα, βαμμένο με ναξιώτικη σμύριδα, η οποία παραπέμπει στα "skinnings" της Bucher. Στα υπόλοιπα έργα της διερευνά έννοιες όπως το καταφύγιο, οι ενσώματες μορφές προστασίας και οι στιγμές μεταμόρφωσης. Τέλος, η Πάκυ Βλασσοπούλου επιστρέφει στις δικές της μνήμες από την Τήνο, δημιουργώντας μια μινιμαλιστική, αντίστροφη κυκλαδική φιγούρα από πηλό και άχυρο. Το έργο συνδέει το γυναικείο σώμα με τον χώρο, το δέρμα, τη φύση και, τελικά, με την ίδια την έννοια του σπιτιού.

Η performance ως ζωντανή συνέχεια του έργου

Η performance αποτελεί βασικό στοιχείο του διπλού προγράμματος, μετατρέποντας τα "Bodyshells" από στατικά γλυπτά σε ζωντανές, μεταβαλλόμενες μορφές. Στις δύο εκθέσεις συμμετέχουν οι φοιτήτριες του Deree – Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος Ρόζα Βαρδαξή, Άννα Κολαζά, Θεανώ Σολδάτου και Athena Mosenthal, ενώ τη χορογραφία υπογράφει η Δρ. Δάφνη Μουρέλου, Program Coordinator του Dance Area του Deree.

Η επιλογή της performance δεν είναι τυχαία. Άλλωστε, η ίδια η Bucher είχε μεταφέρει τα "Bodyshells" από τον χώρο της γλυπτικής στη ζωντανή δράση, πραγματοποιώντας μαζί με μέλη της οικογένειάς της performance στην παραλία Venice Beach του Λος Άντζελες. Το σώμα, το κέλυφος, η προστασία και η έκθεση στον κόσμο μετατρέπονται έτσι σε μια διαρκή διαδικασία μεταμόρφωσης.

• Ώρες λειτουργίας: Τετάρτη-Παρασκευή 12:00-19:00, Σάββατο 12:00-16:00