Οι νικητές του πρώτου ελληνικού Βραβείου Χειροτεχνίας

Η διεπιστημονική πολιτιστική πλατφόρμα Nóema ανακοίνωσε φέτος για πρώτη φορά την ίδρυση του Nóema Craft Prize 2026 που έχει ως στόχο να τιμήσει και να αναδείξει το καλλιτεχνικό όραμα των δημιουργών που εξελίσσουν ενεργά την ελληνική χειροτεχνία.

Σε πρώτο στάδιο η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων (Experts’ Panel) εξέτασε το σύνολο των συμμετοχών με γνώμονα την τεχνική αρτιότητα, τη δημιουργική αυθεντικότητα και τη σύγχρονη εννοιολογική προσέγγιση της παράδοσης, επιλέγοντας συνολικά 15 φιναλίστ τα έργα των οποίων παρουσιάζονται με ελεύθερη είσοδο σε μια έκθεση στο Καπνεργοστάσιο της Βουλής των Ελλήνων μέχρι 5 Ιουλίου.

Έπειτα μετά από μια προσεκτική διαδικασία διαβούλευσης, η Κριτική Επιτροπή, που αποτελείται από τους Manuela Luca Dazio, Nicoletta Fiorucci, Amin Jaffer, Γεράσιμο Γιανόπουλο, Κατερίνα Γρέγου, Ελίνα Κουντούρη και Κωνσταντίνο Παπαγεωργίου, ανακοίνωσε τον μεγάλο νικητή, καθώς και τις δύο Ειδικές Μνείες της φετινής διοργάνωσης.

Ο Μεγάλος Νικητής και οι Ειδικές Μνείες

• Νικητής του Βραβείου Χειροτεχνίας Nóema 2026: Κώστας Λαμπρίδης για το έργο "It’s Not Enough”
• Ειδική Μνεία: Δήμητρα Κωνσταντινίδη για το έργο "Mother’s Hug, 5+1 stories spoken through the Caryatids”
• Ειδική Μνεία: Shekine Naidi για το έργο "Meteorite”

Η τελική της απόφαση βασίστηκε στα κριτήρια: την πρωτοτυπία του οράματος, τη νοηματική συνοχή, την τεχνική αρτιότητα και το θάρρος να μετατοπιστούν τα όρια της σύγχρονης χειροτεχνίας.

Μεγάλος Νικητής: Κώστας Λαμπρίδης – It’s Not Enough

Το Πρώτο Βραβείο απονέμεται στον Κώστα Λαμπρίδη, σε αναγνώριση της εξαιρετικής πρωτοτυπίας και της ευρηματικής του προσέγγισης. Η επιτροπή ξεχώρισε την προσωπική του μορφοπλαστική γλώσσα, η οποία συνδυάζει υψηλή αισθητική φιλοδοξία και λειτουργικότητα.

Μέσα από μια σύνθετη αλλά απόλυτα ελεγχόμενη διαχείριση υλικών, ο καλλιτέχνης δημιουργεί ένα ετερογενές αλλά ενιαίο σύνολο. Διαφορετικά υλικά, με ποικίλα βάρη, υφές και ποιότητες, υφαίνονται, ράβονται, κολλούνται και συγκολλούνται σε μια δυναμική σύνθεση που υπερβαίνει τις παραδοσιακές τεχνικές.

Η λογική του collage και της υλικής συναρμογής αποκαλύπτει καλλιτεχνική ωριμότητα και σαφή στόχευση, μεταμορφώνοντας διάσπαρτα στοιχεία σε ένα συνεκτικό, εμβληματικό έργο. Πλούσιο σε οπτική πολυπλοκότητα και απτική ένταση, το έργο επαναπροσδιορίζει τα όρια ανάμεσα στις τέχνες, αναδεικνύοντας την εκφραστική δύναμη της ίδιας της ύλης.

Ειδική Μνεία: Δήμητρα Κωνσταντινίδη – Mother’s Hug

Η ειδική μνεία απονέμεται στη Δήμητρα Κωνσταντινίδη για μια φιλόδοξη πρόταση που μετατοπίζει το craft πέρα από τη χρηστικότητα, εισάγοντάς το στη σφαίρα της μεγάλης εικαστικής εγκατάστασης και της βιωματικής εμπειρίας.

Η επιτροπή ξεχώρισε τη σύνθετη χειρωνακτική εργασία και τη σχολαστική χρήση των νημάτων, που διαμορφώνουν την ταυτότητα του έργου. Εξίσου σημαντική είναι η αφηγηματική του διάσταση, η οποία μετατρέπει τη χειροτεχνία σε μέσο αφήγησης ιστοριών.

Με χιούμορ, κριτική ματιά και παιγνιώδη διάθεση, το έργο επανεξετάζει πολιτισμικά αρχέτυπα και επιτρέπει πολλαπλές αναγνώσεις. Γεφυρώνει την τεχνική δεξιοτεχνία με το εννοιολογικό βάθος, προτείνοντας μια σύγχρονη εκδοχή του craft ως ζωντανού πεδίου εγκατάστασης, αφήγησης και σκέψης.

Ειδική Μνεία: Shekine Naidi – Meteorite

Η δεύτερη ειδική μνεία απονέμεται στη Shekine Naidi για την αξιοσημείωτη εφευρετικότητα της προσέγγισής της. Μέσα από την επανεφεύρεση υλικών και τη σύγκλιση διαφορετικών καλλιτεχνικών πεδίων, η δημιουργός προτείνει ένα έργο που εξελίσσεται διαρκώς.

Το έργο προσκαλεί σε αργή, στοχαστική παρατήρηση, αποκαλύπτοντας σταδιακά πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης, χωρίς να χάνει τη σωματική διάσταση της κατασκευής του. Η πρακτική του wet felting αναδεικνύει την ύλη ως ενεργό συνεργάτη της δημιουργίας. Με υπομονή, ακρίβεια και βαθιά γνώση του υλικού, η καλλιτέχνις μετατρέπει τη διαδικασία σε έρευνα, όπου τεχνική και έννοια συνυπάρχουν οργανικά.

Οι δημιουργοί που διακρίθηκαν κατάφεραν να καταλύσουν τα στερεοτυπικά σύνορα ανάμεσα στη σύγχρονη τέχνη και την παραδοσιακή χειροτεχνία, ανατρέποντας την κατεστημένη ιεραρχία ανάμεσα στις καλές τέχνες, το design και το craft.

Το μεγάλο βραβείο - Nóema Craft Prize συνοδεύεται από το χρηματικό έπαθλο των €30.000, για να υποστηρίξει έμπρακτα το επικείμενο έργο του δημιουργού και στις νικήτριες των ειδικών μνειών θα απονεμηθούν δύο διακρίσεις, συνοδευόμενες από το ποσό των €5.000 έκαστη.

Η Δήλωση της Κριτικής Επιτροπής:

Στη δήλωσή της, η Κριτική Επιτροπή έξαρρε την τόλμη όλων των φιναλίστ, σημειώνοντας ότι οι δημιουργίες τους ξεφεύγουν από τις εύκολες κατηγοριοποιήσεις και διευρύνουν τους ορίζοντες της κάθε κατεύθυνσης, χωρίς καμία παραχώρηση στην τεχνική αρτιότητα.

"Τα έργα τους μας υπενθυμίζουν ότι η χειροτεχνία δεν είναι απλώς μια επίδειξη τεχνικής δεινότητας· είναι η ικανότητα να εμφυσάς νόημα στην άψυχη ύλη, μετατρέποντας το χειροποίητο αντικείμενο σε μια εμπειρία πνευματική, συναισθηματική και βαθιά ανθρώπινη. [...] Μαζί, καταθέτουν μια ισχυρή πρόταση για το τι μπορεί να σημάνει η χειροτεχνία στον 21ο αιώνα —ένα πεδίο όπου η παράδοση, η καινοτομία και η καλλιτεχνική φαντασία συναντιούνται με εκρηκτική δύναμη, επιβεβαιώνοντας παράλληλα τη διαχρονική θέση της Ελλάδας ως ενός από τα σημαντικότερα πολιτιστικά κέντρα της χειροτεχνικής δημιουργίας παγκοσμίως."

Ευχαριστίες απευθύνθηκαν επίσης στην ομάδα του Βραβείου Nóema (Μαρία Καραβάλτσιου, Μαρία Κασιμάτη-Τσούτσια, Καλλιόπη Μαρία Σαζακλή και Μαρία Λίβα) για τον επαγγελματισμό τους και την υλοποίηση της έκθεσης, καθώς και στους ιδρυτές του Nóema Craft Prize (Μαρέβα Γκραμπόφσκι, Αλέξανδρο Αθανασίου και Ανδρέα Ζομπανάκη) για το όραμά τους να δημιουργήσουν μια τόσο σημαντική πλατφόρμα αναγνώρισης της καλλιτεχνικής αριστείας και υποστήριξης της χειροτεχνίας στην Ελλάδα και το εξωτερικό.