Ένα παιχνίδι ποπ αισθητικής από τον Γιώργο Νίκα

Η έκθεση «Αυτόματη γραφή σε Κόκκινο - Automatic Red» παρουσιάζεται στο Κέντρο Τεχνών Μετς.

Γιώργος Νίκας "Dandy" 120x100cm ARO

Με τη νέα του ατομική έκθεση στο Κέντρο Τεχνών Μετς, ο Γιώργος Νίκας μας μεταφέρει σε ένα παιχνίδι ποπ αισθητικής, καθώς εκ πρώτης όψεως, το πάντρεμα της ζωγραφικής του μονοχρωματικού πεδίου και της καλλιγραφίας είναι εμφανές. Ορμώμενος από την σύγχρονη αισθητική του μεταμοντερνισμού με το σύμπλεγμα διαφορετικών στοιχείων, εντάσσει στην ζωγραφική του νότες ενός εννοιολογικού πεδίου. 

Οι επιρροές από αφηρημένο εξπρεσιονισμό μας μεταφέρουν στην κληρονομιά κυρίως της ζιπαριστής ζωγραφικής του Barnett Newman αλλά και στοιχεία του Savage Pencil ως προς την γραφή, του Kazimir Malevich από την επαναστατική κόκκινη πλατεία, του Clyfford Still ως προς την μίμηση της φόρμας, του Henri Michaux στην συνειρμική ιαπωνική καλλιγραφία αλλά και των Andy Warhol, Coop, Kaz, Frank Kozik ως προς τα καθημερινά σύμβολα της σύγχρονης κουλτούρας (posters) - όπως το κρανίο μιας νεκροκεφαλής και ο Δανδής – Elvis Presley. 

Παρόλο που, οι ενότητες κινούνται εννοιολογικά στα πλαίσια της σύγχρονης απεικόνισης και πραγματικότητας και μιλούν για μυθολογικά τέρατα ή πλάσματα, που μόνο ένα διήγημα επιστημονικής φαντασίας θα γεννούσε, αξίζει να παρατηρήσουμε πως το αποτέλεσμα θυμίζει πολύ περισσότερο ένα φυτολόγιο. Όπως ένας κιρσός που απλώνεται στο φλεβικό  σύστημα ή ένας κισσός καταπίνει ένα ολόκληρο κτίριο, έτσι και η καλλιγραφική πινελιά του Γ. Νίκα δημιουργεί μια ενοποιητική αφήγηση που μετατρέπεται από συνειρμική σε φυσική.  

Κλαδιά, ρίζες, δέντρα και φυλλωσιές αναρριχώνται στις κόκκινες επιφάνειες σαν νευρώσεις. Καμιά φορά θυμίζουν αποστεωμένα ζώα και σπονδυλικές στήλες δεινοσαύρων σε Ρωσικό μουσείο φυσικής Ιστορίας. Σίγουρα όμως η αφοσίωση του και το υφολογικό άπλωμα στον χώρο, δημιουργεί ένα νέο τόπο αναφοράς που θυμίζει ματωμένα ποτάμια, ή αντανακλάσεις ηλιοβασιλέματος σε ήσυχα νερά, όπως τα νούφαρα του Claude Monet έγιναν φλεβώσεις σύγχρονου προβληματισμού.  Σαν μια αέναη ταπετσαρία ενός φανταστικού σπηλαίου Λασκώ και με προφητεία που θυμίζει αρχαία μυθολογία, ο Γ. Νίκας κάνει αναφορά στις πλατωνική οντολογική κλίμακα. Αποτυπώνει την ιδέα να ενυπάρχει της υλοποίησης και προσπαθεί να μεταλαμπαδεύσει ακριβώς αυτά τα κρυφά νοήματα.  

Ως προς το κόκκινο χρώμα, αντιλαμβανόμαστε τον δυναμισμό, την επανάσταση, την αντίθεση αλλά και το χρώμα μια ριζοσπαστικής γενιάς που μάχεται για την ελευθερία. Το μαύρο-κόκκινο είναι συνυφασμένο με την αναρχική σκηνή, όμως ο Γ. Νίκας συνθέτει ένα απολιτικό σενάριο, που αυτές οι αναφορές λειτουργούν μόνο σημειολογικά. Το κόκκινο πεδίο του φόντου, μοιάζει τυπογραφικό αλλά με προσεκτική παρατήρηση βλέπουμε μια χειρονομιακή φαρδιά πινελιά να εξελίσσεται από αριστερά προς τα δεξιά, δίνοντας μια υφή που θυμίζει σύγχρονα ευτελή υλικά όπως πλαστικό. 

Άλλωστε μέλημα της Pop Art κουλτούρας, την οποία ασπάζεται, είναι να θίξει με ειρωνεία, καθημερινά ζητήματα που βρίσκονται στο προσκήνιο, θεοποιώντας ευτελή είδωλα. Με γραφιστικά σχεδόν αποτυπώματα, με μηχανική χειρονομία, έντονο καθαρό κόκκινο χρώμα και γεωμετρικά σχήματα έρχεται πιο κοντά στην κριτική της  σημερινής καθημερινότητας.
 Η γραφή του είναι επαναλαμβανόμενη και συνειρμική, σαν ένα παιχνίδι Dada, σαν ένα κομμάτι από τον πίνακα του Picabia "L’oel cacodylate”.  Με αφορμή το "Our Heads are round, so our thoughts can change directions” ο Γιώργος Νίκας φαντάζεται ένα αντίστοιχό έργο με εκείνο το βιβλίο του Andre Breton και του Paul Έluard " Η Άμωμος Σύλληψη” εμπνεόμενος από την παραληρηματική γραφή των φρενοβλαβών. Στοιχεία από σινοϊαπωνική κουλτούρα δεν λείπουν, ενώ Τaο – διαγράμματα και καλλιγραφίες φαίνεται να έχουν ενσωματωθεί στην γραφή του δημιουργώντας ένα καυστικό λεξιλόγιο εναποθετημένης παρατήρησης.

Αποφθεγματικά, παρατηρούμε έναν αυστηρό τρόπο έκφρασης, που κρύβει μέσα του πλήθος αναφορών και συνθέτει μια φιλοσοφική πραγματεία γύρω από την αντίληψη του καλλιτέχνη περί κοινωνικής ηθικής. Σίγουρα, αυτές οι αναφορές καθρεπτίζουν συνειρμικά στον θεατή ζητήματα καθημερινού προβληματισμού, οι διαφορετικές κουλτούρες, η αυτόματη γραφή, το όνειρο, οι πολιτικές αντιθέσεις, το σύγχρονο ντιζάιν, Tattoo art, σύμβολα από τη ροκ μουσική σκηνή και η κριτική στα νέα δεδομένα είναι καίρια ζητήματα. Ένα κάλεσμα σε μια ανοιχτή κουβέντα γεμάτη ερωτηματικά και αμφιταλαντεύσεις, είναι πρωταρχικό μέλημα αυτής της εικαστικής πρακτικής.

-Νιόβη Κρητικού, επιμελήτρια της έκθεσης

Εγκαίνια: 24/9 (7-10 μ.μ.)

Info: Κέντρο Τεχνών Μετς | 24/9-22/10 | Ώρες λειτουργίας: Τρ., Πεμ., Παρ.: 5-8.30 μ.μ., Τετ., Σαβ.: 11 π.μ. – 3 μ.μ. 

© φωτογραφίας εξωφύλλου: Γιώργος Νίκας "Dandy" 120x100cm ARO

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

Ο ρόλος της τέχνης στον διαπολιτισμικό διάλογο μέσα από τα έργα του Jan Vanriet

Η έκθεση "Παραπλανητικός Ήλιος" διοργανώνεται στο πλαίσιο της φετινής απονομής του Βραβείου Θεοφανώ.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
07/10/2022

Ανακάλυψε την τέχνη της μεταξοτυπίας μέσα από σεμινάρια

Ένα σεμινάριο για τις βασικές αρχές του τυπώματος με την τεχνική της μεταξοτυπίας, που απευθύνεται σε όλους και δεν απαιτεί ειδικές γνώσεις.

Πρόγραμμα Φιλοξενίας για νέους επιμελητές και θεωρητικούς τέχνης

Το Πρόγραμμα υλοποιείται με την χρηματοδότηση του Ιδρύματος "Η άλλη Αρκαδία" και την οικονομική υποστήριξη και αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Ο Γεράσιμος Κανάκης επιχειρεί μια πνευματική προσέγγιση της ανθρώπινης μορφής

19 ελαιογραφίες σε καμβά παρουσιάζονται στην στην αίθουσα τέχνης Περί Τεχνών Καρτέρης.

Τα "ζαρωμένα πορτρέτα" του Αλέξανδρου Λάιου

Έργα μεικτής τεχνικής και μια σειρά γλυπτών παρουσιάζονται στο Κέντρο Τεχνών Δήμου Αθηναίων.

12 σύγχρονοι καλλιτέχνες τιμούν τον Γιώργο Σεφέρη με μια έκθεση στην ελληνική πρεσβευτική κατοικία στο Λονδίνο

Το νέο εγχείρημα του ΝΕΟΝ, "Μοιραίοι σύντροφοι, ανυπόστατοι ίσκιοι", φέρνει το κοινό σε επαφή με την κληρονομιά του σπουδαίου ποιητή και διπλωμάτη.

"The great departure": Η ρευστότητα της ύλης μέσα από τρεις νέους εικαστικούς

Τον σχολιασμό των έργων κάνει η επιμελήτρια της έκθεσης και η ιστορικός τέχνης, Θάλεια Στεφανίδου.