Επιθυμώντας αυτονόητα πράγματα: Οι κληρονομιές της Αντιγόνης, οι εκτρώσεις και οι διεκδικήσεις του σήμερα

Παρακολουθώντας την πολύ δυνατή παράσταση χορού "A Live" της Σοφίας Μαυραγάνη και διαβάζοντας "Το Γεγονός" στη σκιά της πρόσφατης κατάργησης του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος στην άμβλωση στην Αμερική.

ALive © Margarita Nikitaki

Μπορεί ο παρατονισμός, η επαναληπτικότητα, η εκφορά, αλλά και η συνεργασία δημιουργών από διαφορετικά επιστημονικά και καλλιτεχνικά πεδία να μας κινητοποιήσουν (να σκεφτούμε διαφορετικά); Μέρος μιας τέτοιας συλλογικής δόνησης ένιωσα να γίνομαι το βράδυ της Δευτέρας 27/6 στο αμφιθέατρο του Goethe-Institut Athen, παρακολουθώντας την πολύ δυνατή παράσταση-διάλεξη "A Live" της Σοφίας Μαυραγάνη που παρήχθη σε συνεργασία με το ερευνητικό πρόγραμμα "Antigones: Bodies of resistance in the contemporary world [Antisomata]", το οποίο αποτιμά τι απομένει και τι επιμένει από τις κληρονομιές της Αντιγόνης στις διεθνικές συνθήκες αυταρχισμού, βιοπολιτικής και εκτοπισμού στην παρούσα ιστορική στιγμή.

Η Μαρία Βούρου, η Αντιγόνη Φρυδά και ο Larry Gus / Παναγιώτης Μελίδης ερμήνευσαν επί 47 λεπτά ένα συλλογικό κείμενο βασισμένο σε κείμενα και σκέψεις των Αθηνάς Αθανασίου, Αν Κάρσον, Φρεντ Μότεν, Τζούντιθ Μπάτλερ, Τζίνας Πολίτη και Έλενας Τζελέπη, αποδομώντας και επαναδομώντάς το, γιορτάζοντας τη δύναμη της θεωρίας με έναν απρόσμενα σωματικό και συν-αισθηματικό τρόπο, κάνοντας (αυτο)κριτική, διερωτώμενοι για τη σημασία και τα όρια της επανάστασης και της αντίδρασης στη μονολιθικότητα του νόμου, αλλά και το διδακτισμό που εμπεριέχει η ανάγκη να αναζητήσουμε ηθικά διδάγματα σε έργα που έχουν γραφτεί πριν από αιώνες μέσα σε εντελώς άλλα ιστορικοκοινωνικά συγκείμενα. Αναπόφευκτα, η ανατριχιαστική επικαιρότητα της πρόσφατης κατάργησης του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος στην άμβλωση στην Αμερική δεν μπορούσε να μην προσθέσει τις δικές της δονήσεις στην όλη εμπειρία, όπου η ανάταση και η ελαφράδα κοντράρονταν διαρκώς με την ανημπόρια και τον παραλογισμό.

Διεκδικώντας εκ νέου το αυτονόητο 

Δεν είναι τυχαίο ότι μια μέρα πριν, στην αυλή της Πειραιώς 260, περιμένοντας να αρχίσει μια άλλη παράσταση χορού, το "Newtopia" της Πατρίσιας Απέργη, ο φοιτητής που έκανε την εισαγωγή στο πλαίσιο της ωραίας πρωτοβουλίας "Πρόλογος" σε συνεργασία με το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών ρώτησε το κοινό τι συνειρμούς του προκαλεί η λέξη "δυστοπία", οι δύο απαντήσεις που ακούστηκαν ήταν… Τραμπ και Ελλάδα! Δυστυχώς φαίνεται ότι όσα θεωρούσαμε κεκτημένα και αυτονόητα στα σύγχρονα κράτη δικαίου πρέπει να αρθρώνονται, έστω και παρατονισμένα, διαρκώς, να τα διεκδικούμε εκ νέου, και μάλιστα χωρίς πλέον να θεωρούνται "νομοτελειακά" βήματα προς την πρόοδο.

Διαβάστε Επίσης

Δεν έχω προλάβει να δω ακόμη το "Γεγονός" στους κινηματογράφους, την ταινία της Οντρέ Ντιγουάν που κέρδισε το Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Βενετίας 2021, αλλά το ανατριχιαστικό μες στη λιγότητά του, στα όρια του θρίλερ βιβλίο της Ανί Ερνό (εκδόσεις Μεταίχμιο), στο οποίο βασίστηκε η ταινία, με στοιχειώνει πριν ακόμη μάθω για την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ. Το 1963, η εικοσιτριάχρονη Ερνό μαθαίνει ότι είναι έγκυος. Μέσα σε συνθήκες παρανομίας κάνει έκτρωση με κίνδυνο της ζωής της. Αρκετά χρόνια αργότερα θα καταγράψει τις αναμνήσεις της, προσπαθώντας να κατανοήσει γιατί αυτή η εμπειρία τη σημάδεψε τόσο πολύ, τόσο βαθιά. Το γεγονός είναι η ιστορία αυτού του τραύματος, ενός τραύματος που δεν ξεπέρασε ποτέ.

to_gegonos2
Το "Γεγονός" της Οντρέ Ντιγουάν που κέρδισε το Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Βενετίας 2021

Όπως διαβάζουμε "Με κάποιον τρόπο, συγκεχυμένο, ένιωσα πως υπήρχε μια σχέση ανάμεσα στην κοινωνική τάξη απ’ την οποία προερχόμουν και σε αυτό που μου συνέβη. [...] Κανείς μας δεν ξεστόμισε τη λέξη έκτρωση. Ήταν κάτι που δεν είχε θέση στη γλώσσα. [...] Δεν θυμάμαι πόσο καιρό μού πήρε να επιστρέψω στην κανονικότητα –μια λέξη που όλοι καταλαβαίνουν παρά την ασάφειά της–, δηλαδή σ’ έναν κόσμο όπου η εικόνα ενός αστραφτερού νιπτήρα ή τα πρόσωπα των επιβατών ενός τρένου παύουν να σου προκαλούν ερωτήματα ή αγωνία".

Πρώτη φωτογραφία άρθρου: A Live. © Margarita Nikitaki

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

20 εκθέσεις σε νησιά που μπορείτε να επισκεφθείτε φέτος το καλοκαίρι

Ύδρα, Νάξος, Σπέτσες, Πόρος και πολλοί άλλοι καλοκαιρινοί προορισμοί καλωσορίζουν την τέχνη με εκθέσεις και εικαστικά δρώμενα σε γκαλερί, μουσεία και τοπικούς πολιτιστικούς χώρους.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
09/08/2022

"Thermia Project": Μια έκθεση αφιερωμένη στις πολιτιστικές πρακτικές της Κύθνου

Η έκθεση πραγματοποιείται στα πλαίσια του προγράμματος φιλοξενίας καλλιτεχνών "Thermia Project", σε επιμέλεια της Οντέτ Κουζού.

"Hunter Hunts in a Pink Mist": Βρετανικό φολκλόρ και ελληνική μυθολογία στη νέα έκθεση του Luke Edward Hall

Ο καταξιωμένος καλλιτέχνης παρουσιάζει στη γκαλερί The Breeder τη δεύτερη ατομική του έκθεση, αντλώντας θεματικές από τους ελληνικούς μύθους και την ιστορία της τέχνης.

"5 fragments": Μια έκθεση που αναδεικνύει την σύγχρονη ελληνική κεραμική

Η γκαλερί nord παρουσιάζει αποσπάσματα της δουλειάς 5 σύγχρονων Ελληνίδων κεραμιστών στο κοινό των Σπετσών.

Ένα μαρμάρινο πορτραίτο παιδιού από τη Σμύρνη στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Το Αθέατο Μουσείο, η επιτυχημένη δράση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου που προβάλλει επιλεγμένες αρχαιότητες από τον κόσμο των αποθηκών, γιορτάζει την 100η επέτειο της Μικρασιατικής Καταστροφής παρουσιάζοντας την άγνωστη "μαρμάρινη κεφαλή παιδιού από τις στάχτες της Σμύρνης".

Τοιχογραφία αφιερωμένη στον Ένιο Μορικόνε κοσμεί τα Άνω Λαδάδικα

Η περιοχή Βαλαωρίτου αποκτά μια νέα τοιχογραφία με θέμα την εμβληματική ταινία "Cine Paradiso", η οποία ολοκληρώθηκε με τη συμβολή του πολιτιστικού συλλόγου φίλων μουσικής Ennio Morricone Ελλάδος

"Διαδρομές στη Μάρπησσα": Το 12ο βιωματικό φεστιβάλ έρχεται στην Πάρο

Στα τέλη αυτού του μήνα θα διεξαχθεί το 12 πολιτιστικό φεστιβάλ, ταξιδεύοντάς μας από παρόν, σε παρελθόν και μέλλον.