Τι σημαίνει να επιλέγεις την εξαίρεση μέσα σε ένα ενοποιημένο σύστημα; Πού τελειώνει η ελευθερία μετακίνησης και πού αρχίζει το δικαίωμα στη διαφοροποίηση ή την άρνηση;
Στη νομική και πολιτική γλώσσα, ο όρος opt out περιγράφει τη συνθήκη κατά την οποία ένα κράτος επιλέγει να εξαιρεθεί από συγκεκριμένους τομείς συνεργασίας —όπως ορισμένες πτυχές της Συμφωνίας Σένγκεν— διατηρώντας ταυτόχρονα τη συμμετοχή του στον ευρύτερο κορμό και τον έλεγχο των συνόρων του.
Αυτά ακριβώς τα ερωτήματα γύρω από την ελευθερία, τα σύνορα και τη συνειδητή επιλογή της εξαίρεσης βρίσκονται στον πυρήνα της ομαδικής έκθεσης "Opt out!". Η έκθεση συγκεντρώνει σύγχρονους εικαστικούς από την Ελλάδα, την Κύπρο και τον ευρωπαϊκό Βορρά, σε μια συνάντηση που πραγματοποιείται στον χώρο του Valentiny Foundation στην ίδια τη Σένγκεν, στο Λουξεμβούργο, από τις 26 Αυγούστου έως τις 20 Σεπτεμβρίου.
Την επιμέλεια υπογράφει η Στέλλα Χριστοφή, η οποία φέρνει στο ίδιο πλαίσιο διαφορετικές καλλιτεχνικές φωνές και πρακτικές, με κοινό παρονομαστή τη διαπραγμάτευση της ελευθερίας και της εξαίρεσης.
Η εικαστική μετάφραση της Σένγκεν
Ο χώρος Σένγκεν θεσπίστηκε για να επιτρέπει την ελεύθερη κυκλοφορία πολιτών, εμπορευμάτων και κεφαλαίων χωρίς συνοριακούς ελέγχους. Στο πλαίσιο της έκθεσης, αυτή η θεσμική ελευθερία μετατρέπεται σε μια νέα εικαστική σκηνή, όπου η ελευθερία της έκφρασης τροφοδοτεί έναν ουσιαστικό διάλογο μεταξύ δημιουργών από διαφορετικές χώρες. Η έννοια του opt out αποκτά εδώ μια ευέλικτη, καλλιτεχνική διάσταση. Γίνεται αφετηρία για προβληματισμό γύρω από την ελευθερία, τη μετακίνηση, την ταυτότητα και τη συνύπαρξη.
Η γεωγραφία της Σένγκεν, η ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων, εμπορευμάτων και κεφαλαίων μεταφράζεται σε εικαστική μετακίνηση: καλλιτέχνες διασχίζουν σύνορα, συναντούν άλλες καλλιτεχνικές πρακτικές και δημιουργούν ένα πεδίο όπου διαφορετικές πολιτισμικές ταυτότητες συνυπάρχουν χωρίς να χρειάζεται να εξομοιωθούν.
Η εξαίρεση ως πολιτική και υπαρξιακή πράξη
Στην έκθεση, η εξαίρεση δεν σημαίνει απλή απομάκρυνση. Μπορεί να εκφραστεί ως άρνηση, απαλλαγή, αντίσταση ή αποχώρηση — μια συνειδητή διεκδίκηση του δικαιώματος στη διαφορετικότητα. Η επιλογή να μη συμμορφωθείς, να κρατήσεις απόσταση ή να χαράξεις έναν διαφορετικό δρόμο αποκτά πολιτικό και υπαρξιακό χαρακτήρα, επαναπροσδιορίζοντας τον χώρο, την κοινότητα και τον τρόπο με τον οποίο συνυπάρχουμε.
Μέσα από τις καλλιτεχνικές πρακτικές των συμμετεχόντων, το opt out αποκτά πολιτικό αλλά και υπαρξιακό χαρακτήρα. Η έκθεση επιχειρεί, παράλληλα, να λειτουργήσει ως ένας ενεργός μηχανισμός συνάντησης. Η παρουσία της σύγχρονης τέχνης μεταμορφώνει τον χώρο που τη φιλοξενεί και ανοίγει έναν διάλογο με την τοπική κοινωνία και τις κοινότητες που την περιβάλλουν.
Στην έκθεση συμμετέχουν οι: Κωστής Βελώνης, Serge Ecker, Έκτορας Θεουλάκης, Αντώνης Κανέλλος, Fabien Neissius, Βίκυ Περικλέους, Karin Pfeifer, Γιασεμί Ράπτη, Δανάη Στράτου, Νίκος Σύννος, Μάκης Φάρος, Νίκος Χαραλαμπίδης, Γιούλα Χατζηγεωργίου, Στέλλα Χριστοφή και Sula Zimmerberger.
Το Opt out! προτείνει τελικά όχι τόσο μια έξοδο από το σύστημα όσο μια διαρκή διαπραγμάτευση της θέσης μας μέσα σε αυτό. Μια άσκηση ελευθερίας που ξεκινά από το δικαίωμα της επιλογής και καταλήγει στη δυνατότητα να συνυπάρχουμε χωρίς να παραιτούμαστε από τις διαφορές μας.
- Ώρες λειτουργίας: Τετάρτη – Κυριακή, 14:00–18:00
Διαβάστε Επίσης
