Καθώς προχωράμε προς τα επίσημα εγκαίνια της Μπιενάλε της Βενετίας στις 23 Απριλίου και αποκτούμε μια πιο συνολική άποψη της έκθεσης μοιραζόμαστε εντυπώσεις από τα εθνικά περίπτερα εκτός αυτών που βρίσκονται στους κήπους Giardini di Biennale, στα οποία αναφερθήκαμε ήδη. Ως γενική εντύπωση πάντως οι περισσότεροι συμφωνούν ότι τα φετινά εθνικά περίπτερα δεν είναι ιδιαίτερα για μια ακόμη φορά ιδιαίτερα δυνατά επαναφέροντας παράλληλα τη συζήτηση του αν έχουν τέτοια νόημα αντίστοιχες εθνικές εκπροσωπήσεις στις μέρες μας. Συζητήσεις εξακολουθεί να προκαλεί και η παρωχημένη και αποικιοκρατική ιδέα των παλαιών ισχυρών χωρών που έχουν τα κτίριά τους στα Giardini και τις "μικρότερες" χώρες που νοικιάζουν χώρους ανά την πόλη. Κάποια στιγμή κάποιος πρέπει να ανακατέψει ξανά αυτήν την τράπουλα, αν όχι να ξανασκεφτεί το όλο concept.
Τις πιο μεγάλες ουρές στα Arsenale τις συναντήσαμε έξω από το Ιταλικό περίπτερο, όπου οι επισκέπτες καλούνται να μπουν με ελεγχόμενη ροή και παραμένοντας σιωπηλοί και κατά το δυνατόν μόνοι. Σε έναν αχανή χώρο που παραπέμπει σε εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο ο Gian Maria Tosatti ανασυστήνει με θεατρικότητα την κατάρρευση του θαύματος της ιταλικής βιομηχανίας καθώς περιηγούμαστε ανάμεσα σε έρημες μηχανές, ενώ λίγο πριν την έξοδο σε ένα σκοτεινό χώρο γεμάτο νερό και πυγολαμπίδες το θαύμα της φύσης παίρνει το πάνω χέρι σε ένα προφανές οικολογικό σχόλιο.
Τις δεύτερες μεγαλύτερες ουρές διεκδικεί το περίπτερο της Χιλής, όπου οι επισκέπτες μπαίνουν ανά οκτάδες για να καθίσουν οκλαδόν για 15 λεπτά σε ένα θόλο που θυμίζει θερμοκήπιο με στρώματα τύρφης να τους περιβάλουν. Ακολουθώντας την τεχνο-σαμάνο οδηγό αφήνεσαι στους ήχους και τις τελετουργίες των αυτοχθόνων της Παταγονίας που ζωντανεύουν γύρω σου μέσω προβολών καθώς και του αρώματος και της αφής, σε μια προσπάθεια να μοιραστείς το όραμα του ερευνητικού-καλλιτεχνικού πειράματος των Ariel Bustamante, Carla Macchiavello, Dominga Sotomayor και Alfredo Thiermann πάνω στην παραγνωρισμένη ως προς τη συμβολή της στο οικοσύστημα, τύρφης.
Μια χαμηλόφωνη εγκατάσταση που ξεχωρίζει μες στην κυρίαρχη θεατρικότητα των εθνικών εκπροσωπήσεων είναι αυτή του περιπτέρου της Σιγκαπούρης, όπου η Shubigi Rao, σε επιμέλεια της Ute Meta Bauer, αποτίνει φόρο τιμής στην υπό εξαφάνιση κουλτούρα του βιβλίου. Περιλαμβάνει μια εγκατάσταση-κουκούλι από χαρτί, ένα φιλμ όπου διαφορετικοί άνθρωποι του βιβλίου μοιράζονται ιδιοσυγκρασιακά διαφορετικές πτυχές της ιστορίας και της σημασίας του για την ανθρωπότητα, και ένα καλλιτεχνικό βιβλίο τυπωμένο στη Βενετία που μοιράζεται δωρεάν και γεφυρώνει διαφορετικές εκδοτικές κουλτούρες και σχετικά κινήματα από την πόλη της Μπιενάλε ως τη Σιγκαπούρη.
Με τη δράση του αναρχικού κινήματος των subterraneos και την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα ταραγμένα πολιτικά 80s στο Περού συνδέθηκε η καλλιτεχνική πρακτική του Herbert Rodriguez, η οποία είχε κορυφωθεί με το πρότζεκτ Arte-Vida στο Πανεπιστήμιο San Marcos, κολάζ και υλικά από τα οποία παρουσιάζονται στο περίπτερο του Περού.
Για ευνόητους λόγους, πέραν της όποιας καλλιτεχνικής αξίας, το περίπτερο της Ουκρανίας αποτέλεσε δημοφιλές πέρασμα, μαζί με άλλες σχετικές εκθέσεις αλλά και τη συμπερίληψη τελευταία στιγμή του ζωόμορφου πίνακα της Maria Prymachenko του 1967 στην κεντρική έκθεση από τη Cecilia Alemani. Στο περίπτερο τώρα ο Pavlo Makov παρουσιάζει το "Σιντριβάνι της Εξάντλησης", ένα γλυπτό της δεκαετίας του ’90 με αναφορές στον κύκλο της ζωής που πλέον "διαβάζεται" εκ νέου στο πλαίσιο της εξάντλησης των φυσικών πόρων.
Ένα διαλογιστικό χώρο όπου η μουσική έχει τον πρώτο λόγο ενορχηστρώνει για το περίπτερο της Αρμενίας ο Andrius Arutiunian στο ισόγειο ενός ιστορικού κτιρίου δίπλα στο νερό, προτείνοντας ταυτόχρονα το διάβασμα ενός artist book με τις αναφορές του συνοδεία τοπικού κονιάκ. Η εγκατάσταση βασίζεται στο Gharib, μια αίσθηση του ανήκειν που εμπεριέχει ταυτόχρονα και ένα είδος αποξένωσης, η οποία στην Αραβική και Αρμένικη κουλτούρα έχει συνδεθεί με την παράνομη μουσική δραστηριότητα, τη χρήση ουσιών και το πολιτικό "περιθώριο".
Σε ένα ροζ queer ουτοπικό χώρο έχει μετατρέψει το Ολλανδικό περίπτερο (που φέτος αποφάσισε να βγει από το παραδοσιακό του κτίριο στα Giardini και να εγκατασταθεί σε μια παλιά εκκλησία στο Canareggio) οι/τα melanie bonajo, καλλιτέχνης/ακτιβίστρια/χειροπράκτης. Ξαπλωμένοι σε μαξιλάρες και στρώματα παρακολουθούμε ένα φιλμ με τη συμμετοχή queer ατόμων από διαφορετικά μέρη του κόσμου στο πλαίσιο μιας έρευνας για το συναινετικό άγγιγμα ως απάντηση στη σύγχρονη αποξένωση.
