Αποστόλης Κουτσιανικούλης©
Αγαπάμε τη λογοτεχνία του ντοκουμέντου και η συνάντησή της με τη θεατρική σκηνή είναι πάντα ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχήματα της σύγχρονης δραματουργίας. Η λογοτεχνία του ντοκουμέντου γεννιέται από την ίδια τη ζωή: πρόκειται για κείμενα που βασίζονται σε αληθινές, αμοντάριστες μαρτυρίες και εξομολογήσεις ανθρώπων. Η σκηνική τους μεταφορά θέτει ένα σημαντικό στοίχημα: τη μετατροπή της έντυπης καταγραφής του παρελθόντος σε ζωντανή, σκηνική δράση του παρόντος.
Ένα τέτοιο κείμενο είναι ο "Χρόνος από δεύτερο χέρι" ("Το τέλος του Κόκκινου Ανθρώπου", εκδόσεις Πατάκη) της Σβετλάνα Αλεξίεβιτς (βραβευμένης με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2015). Στην πρώτη πανελλήνια θεατρική μεταφορά του έργου, η σκηνοθέτις και δραματουργός Βίλια Χατζοπούλου αναλαμβάνει να μετατρέψει αυτή την έντυπη συλλογική μνήμη σε σκηνικό παρόν. Ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα και η παράσταση θα κάνει πρεμιέρα στο Φουαγιέ του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου.

Η Αλεξίεβιτς δεν επινόησε μυθοπλαστικούς χαρακτήρες· πήρε ένα κασετόφωνο, ταξίδεψε στη Ρωσία και συνέλεξε σπαράγματα αληθινών εξομολογήσεων από ανθρώπους που βρέθηκαν στο βίαιο μεταίχμιο της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης και του περάσματος στον 21ο αιώνα. Η λογοτεχνία της είναι από τη φύση της θεατρική, γιατί βασίζεται στη φωνή, στον αναστεναγμό, στην παύση και στο βίωμα του "μικρού" ανθρώπου απέναντι στη "μεγάλη" Ιστορία.
Η δραματουργική επεξεργασία της Χατζοπούλου αναζητά τη θεατρικότητα που κρύβεται πίσω από την τραυματική αφήγηση. Ο λόγος μεταμορφώνεται σε δράση, καθώς οι ηθοποιοί (Ελένη Καστάνη, Γιώργος Καφετζόπουλος, Αφροδίτη Αλ Σάλεχ, Μαρία Καλαμποκιά, Γιώργος Μανιάδης, Αγγελική Μπούρα και Μαρία Σταυροπούλου) δανείζουν το σώμα και τη φωνή τους σε ανθρώπους που έζησαν την ανατροπή, την καταστροφή και τον αγώνα για επιβίωση.

Η παράσταση εστιάζει στην ουσία της θεατρικής τέχνης: την παρουσία του ανθρώπου απέναντι στον άνθρωπο. Μέσα από ένα πλέγμα παράλληλων αφηγήσεων αποκαλύπτονται οι πληγές, οι διαψεύσεις και η αντοχή των καθημερινών ανθρώπων, ενώ το κεντρικό ερώτημα παραμένει αμείλικτο: αλλάζουν οι άνθρωποι την Ιστορία ή η Ιστορία συντρίβει και αναπλάθει τους ανθρώπους;

Ο Νίκος Κυπουργός υφαίνει με τη σύνθεσή του τον ηχητικό κόσμο των αναμνήσεων, ενώ η visual ταυτότητα της παράστασης σφραγίζεται από τον σπουδαίο ζωγράφο Γιώργο Ρόρρη. Ο Ρόρρης φιλοτέχνησε ειδικά για το έργο τον πίνακα "Με αφορμή τη μορφή του καταδικασμένου στο δεξιό κάτω μέρος της Τελικής Κρίσης του Μιχαήλ Άγγελου στην Καπέλα Σιξτίνα", προσδίδοντας μια βαθιά εικαστική και υπαρξιακή διάσταση στη σκηνική πράξη. Το σκηνικό περιβάλλον και τα κοστούμια είναι της Δήμητρας Λιάκουρα, οι φωτισμοί της Στέβης Κουτσοθανάση και η κίνηση του Γιώργου Μανιάδη.
Προπώληση: more.com

