Τέσσερα πράγματα που πρέπει να ξέρετε για την Κριστιάν Ζαταΐ και την παράστασή της στην Πειραιώς 260

Το έργο της είναι ένα υβρίδιο θεάτρου και κινηματογράφου

Η Κριστιάν Ζαταΐ γεννήθηκε στο Ρίο ντε Τζανέιρο το 1968 και σπούδασε θέατρο και δημοσιογραφία, ενώ συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στην τέχνη και τη φιλοσοφία. Αρχική επιθυμία της ήταν να ασχοληθεί με τη σκηνοθεσία κινηματογράφου, όμως τελικά όλες αυτές οι καλλιτεχνικές και θεωρητικές αναζητήσεις συνυπάρχουν οργανικά στις παραστάσεις της.

΄Ίδρυσε τη θεατρική ομάδα Vértice de Teatro και έκτοτε επανερμηνεύει κλασικά έργα (΄Όμηρος, Τσέχοφ, Σαίξπηρ, Στρίντμπεργκ) μέσα από ένα σύγχρονο πρίσμα, ενσωματώνοντας το ντοκουμέντο και τη ζωντανή κινηματογράφηση στη σκηνική δράση. Παραμερίζει τους δογματικούς κανόνες της αναπαράστασης, συγχωνεύοντας στοιχεία κινηματογράφου και θεάτρου, με την κάμερα να γίνεται αναπόσπαστο μέρος της αφήγησης, προκειμένου να αποδομηθούν οι οι μηχανισμοί της νατουραλιστικής ψευδαίσθησης.

Οι παραστάσεις που τη σύστησαν στο ελληνικό κοινό

Η διεθνής αναγνώριση ήρθε με την "Julia" (2012), διασκευή του έργου του Στρίντμπεργκ, την οποία μετέφερε στη σύγχρονη Βραζιλία. Η επιτυχία της οδήγησε σε συνεργασίες με δύο από τους σημαντικότερους θεατρικούς οργανισμούς της Γαλλίας (όπου ζει πλέον), την Κομεντί Φρανσαίζ και το Θέατρο Οντεόν.

Το ελληνικό κοινό τη γνώρισε μέσα από το "Ithaca, Our Odyssey", που παρουσιάστηκε στη Στέγη Ωνάση: μια multimedia παράσταση με τρεις Βραζιλιάνες και τρεις Γάλλους ηθοποιούς, όπου το ομηρικό έπος μετατράπηκε σε αφορμή για έναν στοχασμό πάνω στη διαχρονική εμπειρία της μετανάστευσης και της επιστροφής στην πατρίδα. Το 2022 παρουσίασε στο Φεστιβάλ Αθηνών το "Dusk", εμπνευσμένο από το "Dogville" του Λαρς φον Τρίερ, εξετάζοντας τα όρια της κοινωνικής αλληλεγγύης και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τον "άλλο", αποκαλύπτοντας πώς η  αποδοχή μπορεί να μετατραπεί σε εκμετάλλευση.

Ο Χρυσός Λέων στην Μπιενάλε της Βενετίας

Το 2022 τιμήθηκε με τον Χρυσό Λέοντα για το σύνολο του έργου της στη Μπιενάλε Θεάτρου της Βενετίας. Σύμφωνα με το σκεπτικό της βράβευσης, η Κριστιάν Ζαταΐ είναι "μια διεισδυτική και αμείλικτη παρατηρήτρια της βίαιης σκληρότητας του κόσμου μας, η οποία έχει διαμορφώσει μια πρωτότυπη, υβριδική σκηνική γλώσσα, όπου η ποιητική έκφραση συναντά την οξεία πολιτική σκέψη. Το έργο της χαρακτηρίζεται από διαρκή πειραματισμό και από μια συνεχή συνομιλία ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν".

Επιστρέφει στην Πειραιώς 260 με το "Α trial"

Στις 26 και 27 Ιουλίου επιστρέφει στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, με μια παράσταση που μετατρέπει τον "Εχθρό του λαού" του ΄Ίψεν σε ένα συμμετοχικό "λαϊκό δικαστήριο". Αφετηρία αποτελεί ο πυρήνας της ιστορίας, σύμφωνα με την οποία ο γιατρός Τόμας Στόκμαν αποκαλύπτει ότι τα νερά των ιαματικών λουτρών της πόλης είναι μολυσμένα. ΄Όταν επιμένει να δημοσιοποιήσει την αλήθεια, βρίσκεται αντιμέτωπος με τους θεσμούς, τον Τύπο και την πλειοψηφία των συμπολιτών του.

Η Ζαταΐ συνεχίζει την ιστορία από το σημείο όπου την άφησε ο ΄Ίψεν. Ο Στόκμαν επιστρέφει και ζητά να δικαστεί εκ νέου μέσα από μια ουδέτερη διαδικασία και η τελική απόφαση ανήκει στο κοινό, το οποίο καλείται να λειτουργήσει ως σώμα ενόρκων. Με αυτόν τον τρόπο, το θέατρο μετατρέπεται σε έναν ανοιχτό χώρο πολιτικής διαπραγμάτευσης, καλώντας τους θεατές να αναμετρηθούν με ένα κρίσιμο ερώτημα: πόση αλήθεια μπορεί να αντέξει μια κοινωνία, όταν απειλούνται τα συμφέροντά της;