Γ. Αντώνογλου©
Μετά την επιτυχημένη της πρεμιέρα στην Εθνική Λυρική Σκηνή, η παράσταση "Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι" έρχεται στο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας (25 & 26 Ιουλίου, Κεντρική Σκηνή Μεγάρου Χορού). Σε ένα τελετουργικό σύμπαν, οι χορογράφοι Πατρίσια Απέργη, Ηλίας Χατζηγεωργίου και Εύα Γεωργιτσοπούλου καθοδηγούν εννέα χορευτές μέσα από το μουσικό τοπίο του Γιώργου Κουμεντάκη, τη γλυπτική εγκατάσταση του Πέτρου Τουλούδη και τις ερμηνείες του Ζαχαρία Καρούνη με τα σύνολα Oros Ensemble και Osmosis. Θέσαμε δύο ερωτήματα στην Πατρίσια Απέργη και τον Ηλία Χατζηγεωργίου κι εκείνοι μας απάντησαν αποκαλύπτοντας πώς η κίνηση μπορεί να γεφυρώσει την εσωτερική ένταση του λόγου με τον αρχέγονο καημό της μουσικής.
Στο ερώτημα πώς μέσα στο ηχητικό τοπίο του Γιώργου Κουμεντάκη μεταφράζεται κινησιολογικά η συνάντηση της καβαφικής εγκράτειας με τον ελεύθερο θρήνο του αμανέ και ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση για το χορευτικό σας λεξικό η Πατρίσια Απέργη απάντησε:
"Είχα την τύχη να συνδιαλλαγώ με "Το Point of No Return" του Γιώργου Κουμεντάκη και να εμπνευστώ από το ποίημα Γκρίζα του Καβάφη. Όταν πρώτο-συναντήθηκα με τα έργα, μου δημιουργήθηκε η αίσθηση μιας διαρκούς μετάβασης, όπου το πριν και το μετά συνυπάρχουν. Βίωσα μια μουσική που δεν αφηγείται, αλλά επιμένει, αφήνοντας χώρο στο σώμα να υπάρξει μέσα σε αυτό το ανοιχτό, αβέβαιο παρόν. Έτσι άρθρωσα κι εγώ έναν ενδιάμεσο τόπο, όπου ο χρόνος δεν κορυφώνεται αλλά συσσωρεύεται. Έναν τόπο όπου το συναίσθημα δεν εκρήγνυται, αλλά κατακάθεται. Όπου η κίνηση δεν διεκδικεί, αλλά καταφέρνει να υπάρχει. Το σώμα κινείται μέσα σε ένα τοπίο απώλειας, μνήμης και εξάντλησης.
Ο χορός γίνεται πράξη επιβίωσης και εμμονικής επανάληψης. Οι φωνές εκφράζονται τυχαία, άναρχα, αλλά ταυτόχρονα, συνυπάρχουν δημιουργώντας μια συλλογική αρμονία. Το point of no return δεν είναι επιλογή. Είναι συνθήκη. Είναι η ανθρώπινη ανάγκη να συνεχίζουμε, ακόμα κι όταν δεν ξέρουμε πού ακριβώς πηγαίνουμε.
Πώς εισπράττει όμως την ίδια μουσική δόνηση ο Ηλίας Χατζηγεωργίου; Ο έτερος χορογράφος της παράστασης συμπληρώνει:
Ηλίας Χατζηγεωργίου: "Η χορογραφία διερευνά τη μετάβαση από την ύπνωση της σκληρής καθημερινότητας στην αφύπνιση, από τη λήθη και τον αυτοματισμό, στην ανάμνηση της ανθρώπινης δημιουργίας και του έρωτα και πάλι πίσω. Θυμίζει ότι κάποτε όλοι υπήρξαμε ποιητές /καλλιτέχνες— πριν η επανάληψη των κοινωνικών μοτίβων και η λήθη της "κανονικότητας" σβήσουν την επιθυμία μας. Ο ποιητής/καλλιτέχνης μέσα μας είναι ένα παιδί που ασφυκτιά προσπαθώντας να επιβιώσει την ίδια στιγμή που εμείς επιμένουμε να τον σπρώχνουμε στη λησμονιά.
Το σύνολο αντιμετωπίζεται ως ένα σώμα που ακολουθεί εμμονικά μια αποκρυσταλλωμένη κοινωνική υποχρεωτικότητα. Το σχήμα διατηρείται απλό και σταθερό και η κίνηση είναι γραμμική ενώ ταξιδεύει μέσα στους διαφορετικούς χρόνους ακολουθώντας σχεδόν εξαρτημένα την κάθε νότα του σαντουριού. Ως εξαίρεση μικρές διαφοροποιήσεις στην κίνηση των χορευτών σε λίγα και συγκεκριμένα σημεία της μελωδίας διαθλώνται, ως σχόλια του ίδιου του ποιητή στην "εγκράτεια" του αλλά και λειτουργούν σαν σύντομες αντιστάσεις/δράσεις στην συλλογική αντίληψη της σημερινής εποχής.
Ένα σόλο που κινείται μεταξύ μηχανικού ελέγχου και απωθημένης έκρηξης βρίσκουν χώρο και χρόνο στον αμανέ σε μια συνάντηση με την σωματική μνήμη του ποιητή όταν "αποφασίζει" να εξοστρακιστεί από το σύνολο και να απομονωθεί. Μεγάλη πρόκληση ήταν και παραμένει η συνάντηση της κινητικής μου ταυτότητας που προέρχεται από την hip hop χορευτική κουλτούρα για πρώτη φορά, σε δημόσιο διάλογο, με παραδοσιακά μουσικά στοιχεία , σε μια λεπτομερώς μελετημένη και ουσιαστική σύνθεση από τον Γιώργο Κουμεντακη και μάλιστα με τους χορευτές του μπαλέτου της ΕΛΣ!!!
Εργαλεία μου η "κρυφή" μου αλλά παλιά όσο κι χορός ενασχόληση και με τα παραδοσιακά κρουστά και την μουσική. Ταυτόχρονα το ταξίδι μου όλα αυτά τα χρόνια στον σύγχρονο χορό, μου δίνει τη δυνατότητα να αποστραγγίζω το hip hop από τα στοιχεία της πολύ αναγνωρίσιμης εξωστρέφειας του και να αντλώ από την ουσία του, εκεί που μπορώ να ταυτίσω το δικό μου σκοτάδι στο οποίο και εστιάζω. Η επιθυμία μου να πω κάτι σημερινό σε έναν ετεροχρονισμένο διάλογο με το έργο του Καβαφη και ιδιαίτερα με το ποίημα "μακριά" που ακούγεται μέσα στον αμανέ έκαναν την πρόκληση ακόμα πιο ελκυστική".
Διαβάστε Επίσης
Μεταφέρετε στη σκηνή ένα περιβάλλον τελετουργίας ανάμεσα στο συλλογικό και το ατομικό. Έχοντας γράψει τη δική σας ιστορία στο Φεστιβάλ Καλαμάτας, πώς βλέπετε την εξέλιξή του και πώς αυτή η εμπειρία σάς βοήθησε να διαχειριστείτε τους εννέα χορευτές στο ρευστό σύμπαν της παράστασης;
Πατρίσια Απέργη: " Το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, τον σημαντικότερο και ιστορικότερο θεσμό που έχουμε αφιερωμένο αποκλειστικά στην τέχνη του χορού στην Ελλάδα. Είναι ένας θεσμός που εδώ και δεκαετίες διαμορφώνει το τοπίο του σύγχρονου χορού στη χώρα, δημιουργώντας έναν πολύτιμο χώρο συνάντησης ανάμεσα στους καλλιτέχνες, το κοινό και τις διαφορετικές γενιές δημιουργών. Για εμένα προσωπικά, κάθε επιστροφή στην Καλαμάτα και κάθε παρουσίαση δουλειάς μου εκεί, συνοδεύεται πάντα από μεγάλη συγκίνηση και βαθύ αίσθημα τιμής. Στη συνεργασία αυτή, παρότι και οι τρεις χορογράφοι προερχόμαστε από διαφορετικές καλλιτεχνικές διαδρομές και διαφορετικά backgrounds, η πρόθεση, ήταν, ακριβώς αυτή η πολυφωνία, να λειτουργήσει συμπληρωματικά, ώστε να πούμε μια κοινή ιστορία ανοίγοντας ένα ουσιαστικό διάλογο μεταξύ μας, χωρίς όμως κανένας μας να χάνει κάτι από την χορογραφική του ταυτότητα.
Η παρουσία των εννέα χορευτών ως ενός σταθερού και συμπαγούς ensemble που διατρέχει και τα τρία έργα αποτέλεσε από μόνη της μια πολύ ιδιαίτερη δημιουργική πρόκληση. Αυτό που είχε ενδιαφέρον για μένα ήταν ακριβώς η ιδέα του να αντιμετωπίσω χορογραφικά το ensemble όχι απλώς ως ένα σύνολο ερμηνευτών, αλλά σχεδόν ως τον ίδιο τον πρωταγωνιστή της βραδιάς — σαν ένα ενιαίο σώμα, μια συλλογική παρουσία που μετασχηματίζεται διαρκώς μέσα από τα διαφορετικά έργα.
Ταυτόχρονα, αυτό που με απασχόλησε ήταν το πώς, μέσα σε αυτή τη συλλογική δομή, μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει η ατομικότητα του κάθε χορευτή. Πώς μικρά στοιχεία της προσωπικότητας, της διαφορετικής ενέργειας ή ακόμα και της μοναδικότητας του κάθε σώματος, μπορούν να παραμένουν ορατά και τελικά να λειτουργούν ως εκείνες οι λεπτομέρειες που μας απομακρύνουν από την ιδέα μιας απόλυτης τελειότητας ή μιας αυστηρής ομοιογένειας.
Γιατί τελικά αυτό που με ενδιαφέρει δεν είναι να βλέπω απλώς σώματα που κινούνται με ακρίβεια, αλλά ένα σύνολο ανθρώπων που συνυπάρχουν. Σχεδόν ένα μικρό κομμάτι κοινωνίας επί σκηνής, όπου η συλλογικότητα δεν προκύπτει μέσα από την εξάλειψη της διαφοράς, αλλά ακριβώς μέσα από τη συνύπαρξη των επιμέρους ιδιαιτεροτήτων. Και νομίζω πως, ενώ η διαδικασία ξεκίνησε μέσα από μια προσέγγιση που έδινε προτεραιότητα στη φόρμα και στη σύνθεση της κίνησης, αυτό ακριβώς είναι και το στοιχείο που διαφοροποιεί αυτή τη διαδικασία από πιο παραδοσιακούς ή κλασικούς τρόπους προσέγγισης ενός σώματος μπαλέτου: η αναζήτηση ενός συνόλου που δεν υπηρετεί μόνο την τελειότητα της εκτέλεσης, αλλά διατηρεί μέσα του κάτι βαθιά ανθρώπινο, οργανικό και ζωντανό.
Ηλίας Χατζηγεωργίου: "Ιστορία δεν ξέρω αν έχω γράψει στο Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας αλλά το βέβαιο είναι ότι είναι ένα ιστορικό φεστιβάλ. Έχω χορέψει αρκετές φορές ως χορευτής και το λέω με ιδιαίτερο καμάρι, είναι η τρίτη φορά που παρουσιάζεται χορογραφική δουλειά μου εκεί. Έχω επίσης παρακολουθήσει υπέροχες και πρωτοποριακές παραστάσεις από όλο τον κόσμο σε αυτό το Φεστιβάλ. Παραστάσεις μου με κινητοποίησαν να κάνω αυτό που κάνω σήμερα. Χαίρομαι που και αυτή τη φορά η καλλιτεχνική διεύθυνση του είναι στα χέρια μιας πολύ ικανής καλλιτέχνιδας που προέρχεται από τη ραχοκοκαλιά του χορού της χώρας και έχει την ανάλογη αγάπη και ευαισθησία για το χορό και τους ανθρώπους που τον απαρτίζουν. Πιστεύω πως με την ανάλογη στήριξη το φεστιβάλ θα μεγαλώσει την εμβέλεια του αντίκτυπου που αφήνει τόσο εντός , όσο και εκτός της χώρας.
Σημαντικό στοιχείο της παράστασης, πέρα από την εμβληματική μουσική της, σε συνάρτηση με την ποίηση του Καβάφη, είναι η συνεργασία μεταξύ των τριών χορογράφων. Είναι διακριτά τα χορογραφικά αποτυπώματα μας αλλά ταυτόχρονα με μεγάλη χαρά μπορέσαμε θεωρώ να ανταλλάξουμε και να μοιραστούμε τους κόσμους μας, με τρόπους που η ρευστότητα έγινε εργαλείο και σημείο συνάντησης. Αυτή η συνομιλία με χαροποιεί ακόμα περισσότερο από την δική μου χορογραφική δουλειά αυτή καθεαυτή.
Πληροφορίες για το συνολικό πρόγραμμα θα βρείτε εδώ
