5 πράγματα που μας είπε ο Φώτης Νικολάου για την παράσταση "The Corridor"

Ο καταξιωμένος Κύπριος χορογράφος και χορευτής Φώτης Νικολάου επιστρέφει φέτος στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου μετά από είκοσι χρόνια. Με μια εντυπωσιακή διαδρομή που περιλαμβάνει τη θητεία του ως μόνιμο μέλος της ιστορικής Ομάδας Εδάφους του Δημήτρη Παπαϊωάννου (1993-2005) και τη συν-χορογραφία της εμβληματικής "Κλεψύδρας" στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004, ο δημιουργός κουβαλά ένα σπουδαίο καλλιτεχνικό εκτόπισμα.

Έχοντας υπογράψει διεθνείς παραγωγές στη Ρώμη, όπερες στη Σουηδία, έργα για το Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, αλλά και μια υποψηφιότητα για το κορυφαίο βραβείο Arets Reumert στη Δανία, ο Φώτης Νικολάου φέρνει τώρα στην Πειραιώς 260 την πολυαναμενόμενη νέα του δουλειά με τίτλο "The Corridor" (08/07 έως 09/07). Με ερμηνευτές τους Ναταλία Βαγενά, Αναστάση Καραχανίδη, Αλέξανδρο Κυριαζή, Κατερίνα Λούρα, Μαρία Μανουκιάν, Chris Mills, Γιάννη Οικονομίδη, Μυριάνθη Παναγιώτου, Κατερίνα Τυλληρίδου, Κώστα Χαραλάμπου, πρόκειται για ένα απαιτητικό, σωματικό έργο που ισορροπεί ανάμεσα στον σύγχρονο χορό και τη hip hop κουλτούρα εξερευνώντας τα όρια της ανθρώπινης ευαλωτότητας. Λίγο πριν την πρεμιέρα, ο δημιουργός μοιράζεται μαζί μας 5 κομβικά πράγματα που αποκαλύπτουν το βαθύ υπαρξιακό και φιλοσοφικό σύμπαν της παράστασης.

1# Μια συγκινητική επιστροφή μετά από 20 χρόνια

Η επιστροφή μου στο Φεστιβάλ Αθηνών, ύστερα από είκοσι χρόνια, είναι για μένα μια  μεγάλη πρόκληση αλλά και μια βαθιά συγκινητική στιγμή. Νιώθω σαν να συστήνομαι ξανά στο ελληνικό κοινό. Όλα αυτά τα χρόνια δεν σταμάτησα ποτέ να δημιουργώ. Ωστόσο, οι δύσκολες συνθήκες χρηματοδότησης στην Ελλάδα με οδήγησαν να αναπτύξω τη δουλειά μου κυρίως στο εξωτερικό και ιδιαίτερα στην πατρίδα μου, την Κύπρο.

Κοιτάζοντας πίσω στην "Ώρα Ενάτη", που παρουσιάσαμε το 2006, και ακολουθώντας τη διαδρομή της καλλιτεχνικής μου έρευνας μέχρι να φτάσω στο "The Corridor" το 2026, παρατηρώ τη μετάβαση που έχει συντελεστεί στη δραματουργία και την κινησιολογία της δουλειάς μου. Είναι σαν να μπορώ να διακρίνω καθαρά την εξέλιξη της σκέψης και της γλώσσας μου. Παρόλα αυτά, υπάρχουν στοιχεία που παραμένουν αναλλοίωτα και πιστεύω πως θα συνεχίσουν να με συνοδεύουν. Η ορμή των σωμάτων, η ανάγκη να μιλήσω για ερωτήματα που δεν έχουν εύκολες απαντήσεις, η ένταση του συναισθήματος
και, πάνω απ' όλα, η απεριόριστη αγάπη μου για το κινούμενο σώμα.

Με συγκινεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι το 2006 συμμετείχαμε στο πρώτο φεστιβάλ που οργάνωσε ο Γιώργος Λούκος και ότι σήμερα επιστρέφουμε σε μια χρονιά κατά την οποία το Φεστιβάλ τιμά την πολύτιμη προσφορά του. Νιώθω πως αυτή η επιστροφή αποκτά έτσι έναν ιδιαίτερο συμβολισμό και κλείνει έναν όμορφο κύκλο, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει έναν
καινούργιο.

2# Η επίγνωση του τέλους είναι που δίνει αξία στη ζωή

Η αίσθηση της απώλειας και οι ατελείωτοι αποχαιρετισμοί είναι στοιχεία που, άλλοτε εμφανώς και άλλοτε υπόγεια, διατρέχουν σχεδόν όλα μου τα έργα. Ίσως γιατί σε μια ζωή όπου όλα μοιάζουν αβέβαια και απρόβλεπτα, ο θάνατος είναι το μόνο βέβαιο. Είναι το μοναδικό αναπόφευκτο γεγονός που καθορίζει, συνειδητά ή ασυνείδητα, τον τρόπο με τον οποίο κοιτάζουμε τη ζωή. Όταν μιλάμε για τον έρωτα, την ελευθερία, την αδικία ή την ταυτότητα, όλα αυτά υπάρχουν πάντα κάτω από τη σκιά της απώλειας. Τα βιώνουμε διαφορετικά όταν γνωρίζουμε ότι κάποτε θα τελειώσουν.

Κι όμως, αυτή ακριβώς η επίγνωση του τέλους είναι που χαρίζει στη ζωή την ανεκτίμητη αξία της. Αναγνωρίζοντας τη θνητότητά μας, κάθε άνθρωπος, κάθε στιγμή, κάθε συνάντηση, κάθε επιθυμία και κάθε όνειρο αποκτούν μια μοναδικότητα που δεν θα είχαν διαφορετικά. Οι αποχαιρετισμοί πονάνε, γιατί σηματοδοτούν το τέλος μιας κοινής διαδρομής. Ταυτόχρονα όμως, μας υπενθυμίζουν πόσο πολύτιμο ήταν αυτό που ζήσαμε. Με έναν παράδοξο τρόπο, ο αποχαιρετισμός δεν είναι μόνο το τέλος· είναι και η πιο βαθιά επιβεβαίωση της αξίας της ανθρώπινης ύπαρξης και της αγάπης.

3# Ο "Διάδρομος" είναι ένας ρευστός, ενδιάμεσος τόπος

Ο Διάδρομος περιγράφεται ως ένας ρευστός ενδιάμεσος χώρος γιατί είναι ένας τόπος άγνωστος σε όλους μας. Κανείς δεν γνωρίζει τι πραγματικά είναι, πού βρίσκεται ή ακόμη και αν υπάρχει. Ίσως να είναι απλώς η βαθιά ανθρώπινη ανάγκη μας να πιστεύουμε ότι υπάρχει ένα "μετά". Αυτό ακριβώς το "μετά" είναι που μας συνοδεύει ως ερώτημα σε όλη μας τη ζωή. Με αυτά τα ερωτήματα τοποθέτησα και τους ήρωες του έργου μέσα στον Διάδρομο, όπου καλούνται να αναμετρηθούν με τον θάνατο και τη μοναξιά.

Σώματα που έφυγαν γεμάτα και συμφιλιωμένα με τη ζωή αλλά και σώματα που έφυγαν βίαια, πρόωρα και άδικα. Όσο διαφορετικές κι αν είναι οι ιστορίες τους, όλες αφήνουν πίσω τους ένα κενό. Με αυτές τις σκέψεις μπήκαμε κι εμείς στον δικό μας Διάδρομο, προσπαθώντας να αφηγηθούμε αυτές τις στιγμές χωρίς να εικονογραφήσουμε τη φιλοσοφική έννοια του "μετά". Αντίθετα, επιδιώξαμε να μετατρέψουμε το συναίσθημα σε κίνηση, ώστε ο θεατής να μη βλέπει απλώς μια ιστορία, αλλά να τη βιώνει σωματικά. Κάπου εκεί ξεκινάει και το έργο μας, τη στιγμή που το σώμα δονείται αληθεινά και αρχίζει να αποκαλύπτει την ανθρώπινη ευαλωτότητά του. Εκεί όπου η αναπνοή, η ισορροπία, η πτώση, η αντίσταση και η επαφή αποκτούν δραματουργική σημασία.

4# Το σκηνικό είναι ένα πεδίο μάχης και ο ήχος... μια καρδιά που χτυπά

Ο σκηνικός χώρος της παράστασης χωρίζεται σε δύο τόπους: το τώρα και το μετά. Δύο κόσμοι που άλλοτε συνυπάρχουν,  επικοινωνούν, κι άλλοτε στέκουν ως δύο εντελώςανεξάρτητες πραγματικότητες. Πάνω σε αυτό το δίπολο οικοδομείται ολόκληρη η δραματουργία του έργου. Το εδώ και το εκεί, το μέσα και το έξω, το φως και το σκοτάδι, η πίστη και η απόγνωση, η διχόνοια και η ένωση που συνυπάρχουν και συγκρούνται διαρκώς, δημιουργώντας ένα τοπίο που μοιάζει με ένα ρημαγμένο πεδίο μάχης, γεμάτο ερείπια, μνήμες και κατακερματισμένα σώματα.

Ο ήχος ακολουθεί την ίδια διαδρομή. Ξεκινά από την αναπνοή που σταδιακά χάνεται, περνά μέσα από υπόκωφους, σκοτεινούς βόμβους και καταλήγει σε φωνητικές μελωδίες που διακόπτονται από έντονα, σχεδόν βίαια ηχητικά ξεσπάσματα. Όπως και η κίνηση, έτσι και ο ήχος δεν λειτουργεί ως συνοδεία της δράσης· αποτελεί έναν ακόμη ερμηνευτή, έναν αόρατο οργανισμό που αναπνέει μαζί με τα σώματα και αποκαλύπτει το εσωτερικό τους τοπίο. Κάτω από όλα αυτά, όμως, υπάρχει διαρκώς ένας ήχος που δεν παύει ποτέ: ο χτύπος της καρδιάς. Είναι ο πρώτος ήχος που μας συνοδεύει πριν ακόμη γεννηθούμε και, συμβολικά, ο τελευταίος που μας κρατά συνδεδεμένους με τη ζωή. Είναι η πιο βαθιά υπενθύμιση της ανθρώπινης ύπαρξης και, ίσως, η τελευταία μας συντροφιά σε ένα ταξίδι που, όσο κι αν το μοιραζόμαστε με τους άλλους, στο τέλος το διανύουμε μόνοι.

5# Μια "γροθιά" από διαφορετικές γενιές, hip hop και λόγο

Όπως πάντα, αναζητώ ερμηνευτές διαφορετικών ηλικιών, εμπειριών και καλλιτεχνικών διαδρομών. Με ενδιαφέρει να συνεργάζομαι με ανθρώπους που κουβαλούν διαφορετικά σώματα, διαφορετικές τεχνικές και διαφορετικές αναφορές, ακόμη και από άλλες μορφές τέχνης. Αυτή η πολυφωνία με γοητεύει βαθιά, γιατί δημιουργεί έναν πολυδιάστατο κόσμο όπου ο καθένας φέρνει το δικό του σύμπαν, τις προσωπικές του εμπειρίες και τις ιδιαίτερες δεξιότητές του. Από αυτή τη συνάντηση γεννιέται ένας απρόβλεπτος διάλογος και, μαζί του, μια νέα κοινή γλώσσα.

Στον Διάδρομο, η δική μου κινησιολογική γλώσσα συναντά τη δυναμική και την ορμή μιας νεότερης γενιάς χορευτών, που φέρνουν μαζί τους επιρροές από τη hip hop κουλτούρα και τον σύγχρονο χορό. Παράλληλα, η παρουσία μιας ηθοποιού εισάγει τον λόγο, εκεί όπου η κίνηση επιλέγει να σωπάσει, δημιουργώντας μια ακόμη διαδρομή επικοινωνίας με τον θεατή. Αυτές οι συναντήσεις μάς μετακινούν όλους. Μας αναγκάζουν να εγκαταλείψουμε τις βεβαιότητες, τις συνήθειες και τις προσωπικές μας "μανιέρες" και να ανακαλύψουμε νέους τρόπους να κινούμαστε, να ακούμε και να υπάρχουμε επί σκηνής.

Παράλληλα, η ηλικία και η προσωπική διαδρομή του κάθε ερμηνευτή επηρεάζουν βαθιά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει έννοιες όπως η απώλεια, ο θάνατος ή ο αποχαιρετισμός. Άλλες εμπειρίες κουβαλά ένας νέος άνθρωπος και άλλες ένας άνθρωπος μεγαλύτερης ηλικίας. Αυτή η συνύπαρξη διαφορετικών βιωμάτων δεν οδηγεί σε μία κοινή απάντηση· αντίθετα, αποκαλύπτει τον πλούτο της ανθρώπινης εμπειρίας. Μέσα από τον διάλογο και την ανταλλαγή γεννιέται μια συλλογικότητα που δεν βασίζεται στην ομοιομορφία, αλλά στην αποδοχή της διαφορετικότητας. Κι αυτή η συλλογικότητα είναι που μας κάνει, τελικά, να λειτουργούμε σαν μια γροθιά πάνω στη σκηνή.

Προπώληση εισιτηρίων: more.com