Η παράσταση "Οι ρήτορες" κάνει πρεμιέρα στις 9 Ιουνίου στον υποβλητικό χώρο του Παλαιού Πανεπιστημίου στην Πλάκα. Στο ατμοσφαιρικό θεατρικό θρίλερ, δύο άνδρες βυθίζονται στην ανάγνωση ενός χειρογράφου, ενώ μια μυστηριώδης γυναίκα, η Δέσπω, κινεί τα νήματα από το περιθώριο. Καθώς οι λέξεις μετατρέπονται σε όπλα επιβολής και κρυφοί έρωτες έρχονται στο φως, οι ισορροπίες ανατρέπονται επικίνδυνα. Οι ηθοποιοί Βερόνικα Αργέντζη, Δημήτρης Ραφαήλος, Θάνος Τριανταφύλλου ζωντανεύοντας ένα παιχνίδι εξουσίας και μαύρης κωμωδίας. Διαβάστε όσα μας είπε ο συγγραφέας και σκηνοθέτης Χριστόφορος Χριστοφής.
#1 Η εξουσία του λόγου
Ο λόγος εδώ έχει κάτι από τη ρητορική των αρχαίων ρητόρων και ιστορικών. Το παιχνίδι της επιβολής αλλά και της επιρροής έχει συνεχιστεί διαχρονικά· κάποτε δεν μπορούσες να γίνεις πολιτικός αν δεν ήσουν και ολίγον ρήτορας. Αυτό που με απασχολεί στους "Ρήτορες" είναι η στιγμή που ο λόγος παύει να ερμηνεύει την πραγματικότητα και αρχίζει να την ορίζει μια πολύ λεπτή, αλλά εξαιρετικά επικίνδυνη μετατόπιση. Στο έργο, δύο άντρες αρχίζουν να διαβάζουν ένα χειρόγραφο και σταδιακά οι λέξεις χάνουν την αθωότητά τους· γίνονται αιχμηρές, απειλητικές, ένα εργαλείο κυριαρχίας. Είναι κάτι που βλέπω ολοένα και πιο έντονα και στον σύγχρονο δημόσιο λόγο: έχει απλοποιηθεί τόσο που έχει χάσει την αναλυτική του δύναμη. Η παιδεία μας δεν μαθαίνει πλέον τους νέους να ανακαλύπτουν και να σκέφτονται. Και αυτό, στα χρόνια της Τεχνητής Νοημοσύνης, είναι ίσως η μεγαλύτερη απειλή.
#2 Ο καθρέφτης της Ιστορίας
Έχουν περάσει κάποια χρόνια από τότε που το έγραφα, δεν θυμάμαι ακριβώς τον λόγο. Είχα έρθει από τη Γαλλία και τα καλοκαίρια ανακάλυπτα και πάλι την αρχαία ελληνική γλώσσα. Έχω την τύχη να έχω διδαχτεί από καλούς φιλολόγους, όπως τον Νίκο Χουρμουζιάδη. Όσο για τη σχέση παρελθόν και παρόν, γενικά με ακολουθεί από τα παιδικά μου χρόνια. Την ιστορία δεν την αισθάνομαι ποτέ ως διακόσμηση, έχει κύτταρο ζωντανό, ακόμη και μνήμες μέσα στο DNA μας. Παιδί, διάβαζα μανιωδώς Ηρόδοτο και Πλούταρχο. Ο Δημοσθένης και ο υπηρέτης του δεν είναι απλά ιστορικές αναφορές· λειτουργούν ως καθρέφτης που αντανακλά τους σύγχρονους ήρωες, αποκαλύπτοντας πώς οι ίδιοι μηχανισμοί εξουσίας — η ρητορεία, η εξάρτηση, η επιβολή επιβιώνουν αναλλοίωτοι μέσα στους αιώνες. Ο ποιητής Τηλέμαχος Χυτήρης είχε γράψει σε πρόλογό του για την τέχνη μου για "επαναμάγευση της Ιστορίας"· αυτό μάλλον τα λέει όλα.
Διαβάστε Επίσης
#3 Η σιωπηλή ανατροπή
Η γυναίκα, λέγεται Δέσπω, είναι μια Ελληνίδα από τις πολλές αυθεντικές που θυμάμαι από την Ελλάδα· μπορεί να ήταν και κάποια θεία μου! Έχει ένστικτο και εκρηκτική αλήθεια, φέρνει κάτι το αρχέγονο συχνά το αισθάνεσαι στις Ελληνίδες. Στο έργο αρχίζει από το περιθώριο, παρατηρεί, αφουγκράζεται, και σταδιακά αποδεικνύεται ο καταλύτης της πλοκής. Η δύναμή της δεν είναι ορατή εξαρχής· είναι η δύναμη εκείνης που ξέρει. Μέσα από τους ανομολόγητους έρωτες και τις ανείπωτες επιθυμίες που αποκαλύπτει η παρουσία της, ολόκληρο το τριγωνικό σύμπαν της παράστασης ανατρέπεται. Πάντα με ενδιαφέρουν τέτοια πρόσωπα· όσα δεν φωνάζουν, αλλά μετακινούν τις ισορροπίες με μια κίνηση ανεπαίσθητη αυτά είναι τελικά που ορίζουν την πλοκή.
#4 Το ύφος του έργου
Το ύφος είναι ο εαυτός σου. Το χιούμορ μέσα στη δυσκολία το έχω βιώσει και το βιώνω. Κάποιος είπε πως το στυλ βγαίνει αυθόρμητα· είναι σαν την αναπνοή. Το χιούμορ με συνοδεύει από τα παιδικά μου χρόνια, έκανα τους ανθρώπους να γελούν, ένα αυθόρμητο χαρακτηριστικό μου. Μάλλον είναι άμυνα· ένας τρόπος να αντιμετωπίζω τις περίπλοκες, αντιφατικές καταστάσεις. Στους "Ρήτορες" το γέλιο γεννιέται τη στιγμή ακριβώς που η ένταση κορυφώνεται δεν αμβλύνει το σκοτάδι, το αποκαλύπτει. Η μαύρη κωμωδία λειτουργεί ως εργαλείο αποκάλυψης της ειρωνείας και της τραγικότητας των ανθρώπινων σχέσεων. Δεν είναι ανακούφιση· είναι εγρήγορση.
#5 Το σύγχρονο ελληνικό έργο
Η πραγματικότητα μπορεί να είναι και αυταπάτη· σήμερα έχει ένα πρόσωπο, αύριο θα σχηματιστεί κάποιο άλλο. Απλώς πρέπει να ομολογήσω πως κινούμαστε ανάμεσά της με κομμένη την ανάσα. Δύναμη έχει εκείνος που δεν θα αφεθεί σε οποιονδήποτε πανικό. Η Ελλάδα πάντα διαθέτει αξιόλογους ανθρώπους με ποιότητα, που δυστυχώς η εποχή μας δεν τους αξιοποιεί όπως πρέπει. Εγώ, ως συγγραφέας, επιμένω στην εγχώρια δραματουργία γιατί πιστεύω ότι το σύγχρονο ελληνικό έργο έχει κάτι που δεν το αναπαράγει κανένα ξένο: τη μνήμη μιας γλώσσας που κουβαλά τρεις χιλιετίες σκέψης. Η μεγαλύτερη πρόκληση σήμερα δεν είναι να γράψεις για τη σύγχρονη πραγματικότητα· είναι να μην αφεθείς να την αναπαράγεις. Το έργο πρέπει να υπερβαίνει την επικαιρότητα, να ψάχνει το μόνιμο κάτω από το πρόσκαιρο. Αυτό επιχειρώ κι εγώ.
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
Περισσότερες πληροφορίες
Οι ρήτορες
Σε ένα απομονωμένο καλοκαιρινό σκηνικό στον Πόρο, ένας καταξιωμένος ηθοποιός λαμβάνει ένα χειρόγραφο από έναν παλιό φίλο συγγραφέα — κομιστής του, ένας νεαρός ηθοποιός. Καθώς οι δύο άντρες βυθίζονται στους ρόλους τους, ξεδιπλώνεται ένα σκοτεινό παιχνίδι εξουσίας και ανταγωνισμού, όπου η ερμηνεία μετατρέπεται σε πεδίο σύγκρουσης. Στο περιθώριο, η γυναίκα του σπιτιού παρατηρεί τα πάντα — μια φαινομενικά αόρατη φιγούρα που μετατοπίζει σταδιακά την ισορροπία δυνάμεων, φέρνοντας στο φως ανομολόγητους έρωτες και ανείπωτες επιθυμίες. Πραγματικότητα και μυθοπλασία μπλέκονται αξεδιάλυτα, η Ιστορία διαπερνά το προσωπικό δράμα, και το γέλιο γεννιέται εκεί όπου η ένταση κορυφώνεται. Ένα θεατρικό θρίλερ με στοιχεία μαύρης κωμωδίας για την ταυτότητα, την εξουσία του λόγου και τους ανομολόγητους έρωτες που καθορίζουν τις ζωές μας.
