Η τολμηρή Gen 260 στο 'α' | Μια γενιά που αξίζει να ακούσουμε στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2026

Η νέα, ανερχόμενη και πολλά υποσχόμενη γενιά του θεάτρου, και πιο συγκεκριμένα καλλιτέχνες απόφοιτοι αναγνωρισμένων σχολών με κατεύθυνση τη σκηνοθεσία, έρχεται στην Πειραιώς 260 για να παρουσιάσει τη δουλειά της στο πλαίσιο του μίνι φεστιβάλ Gen 260. Μια νέα πρωτοβουλία του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου που φέρνει στον Χώρο Β’ της Πειραιώς 260 τη σκηνοθετική -κι όχι μόνο- ματιά πέντε δημιουργών, με στόχο να δώσει βήμα στην επόμενη γενιά καλλιτεχνών των παραστατικών τεχνών. Θεματικές όπως η έμφυλη και η ενδοοικογενειακή βία, οι ανθρώπινες σχέσεις, η υπαρξιακή αγωνία, η αποξένωση και η απώλεια δεσπόζουν στις παραστάσεις των πέντε δημιουργών. Εμείς μιλήσαμε μαζί τους και το σίγουρο είναι ότι αξίζει να στρέψουμε την προσοχή μας σε όσα μας είπαν αλλά και σε ό,τι ετοιμάζουν επί σκηνής.

Η Αλεξία Παραμύθα διασκευάζει τη νουβέλα "Σαράκι" της Λάιλα Μαρτίνεθ στο σκοτεινό "Carcoma" (5/6). Στο "όμικρονγιώτα", ο Γιάννης Διδασκάλου καταθέτει έναν σκηνικό ύμνο στο "εμείς" (6/6), ενώ ο 'Άρης Κακλέας διασκευάζει το έργο του Πέτερ Χάντκε "Αγωνία του τερματοφύλακα πριν από το πέναλτι" σε μια βαθιά υπαρξιακή μελέτη (7/6). Ο Πάνος Ηλιόπουλος αξιοποιεί το "Τούνελ" του Φρίντριχ Ντίρενματ, δημιουργώντας μια υπαρξιακή αλληγορία (9/6), ενώ ο Δημήτρης Τσικούρας (Τσικ) ανεβάζει στη σκηνή μια αληθινή ιστορία περνώντας μέσα από τον Σοφοκλή και τον Χάινερ Μίλερ, στο "Παραμύθι των λύκων" (10/6). 

Με ποιους όρους "καταναλώνουμε" και κινούμαστε πολιτικά, κοινωνικά και καλλιτεχνικά;

-Δημήτρης Τσικούρας (Τσικ): "Εφήμερα και επιφανειακά θα έλεγα. Είναι οι ρυθμοί τέτοιοι που συνεχώς "βομβαρδίζουμε" και "βομβαρδιζόμαστε" από τα πάντα γύρω μας που δεν έχουμε χρόνο να ασχοληθούμε σε βάθος. Νομίζω χρειάζεται να σταματάμε για λίγο, αρχικά για να αναπνεύσουμε ήρεμα και στην συνέχεια να παρατήσουμε με λεπτομέρεια και έτσι να ασχοληθούμε πραγματικά!".

-Γιάννης Διδασκάλου: "Αχ. Ξεκινάω με ένα επιφώνημα, έναν αναστεναγμό. Εξηγώ· δεν μπορώ να μιλήσω παρά για την μικρή μου γνώμη: θα χρησιμοποιήσω την παραλλαγή μιας κινεζικής παροιμίας· το τι συμβαίνει στον κόσμο γύρω μας και σήμερα, είναι το τι σκεφτόμασταν, ονειρευόμασταν και πράτταμε χθες. Η τέχνη είναι μια πολιτική πράξη που ορθώνεται, και καλό θα ήταν να ορθώνεται χωρίς πατερίτσες, ή στηρίγματα. Το ίδιο και η κοινωνία. Ωχ. Καταλήγω με ένα επιφώνημα, έναν πόνο. Και ακόμα πιστεύω στα παραμύθια, και ακόμα ελπίζω, και ακόμα ονειρεύομαι".

-Πάνος Ηλιόπουλος: "Οι ταχύτητες γύρω μας είναι τέτοιων μεγεθών, που δεν είμαι σίγουρος ότι υπάρχει το περιθώριο να καλλιεργηθεί μια συνεπής στάση. 'Άλλοτε καταναλώνουμε με απάθεια, άλλοτε κινούμαστε εμμονικά και κάπου εκεί ανάμεσα επιβιώνουν μερικές στιγμές συνειδητότητας".

-Αλεξία Παραμύθα: "Νομίζω ότι ζούμε πια μέσα σε μια συνθήκη διαρκούς κατανάλωσης, όχι μόνο προϊόντων, αλλά και εικόνων, εμπειριών, απόψεων, πολιτικών και καλλιτεχνικών ταυτοτήτων. Υπάρχει μια σχεδόν μόνιμη πίεση να είμαστε ενεργοί, παραγωγικοί, διαθέσιμοι, ικανοί για τα πάντα. Να μετατρέπουμε ακόμα και την αγωνία ή την ευαισθησία μας σε κάτι που μπορεί να κυκλοφορήσει, να ‘ποσταριστεί’, να καταναλωθεί. Και όλα αυτά, κατά τη γνώμη μου, γεννούν μια βαθιά κόπωση. Είμαστε εξαντλημένοι. Και έχουμε τόσο εσωτερικεύσει αυτή την απαίτηση για ‘θετικότητα’, που συχνά γινόμαστε εμείς οι ίδιοι οι πιο σκληροί επιτηρητές του εαυτού μας.

Προσωπικά, με απασχολεί πολύ η απώλεια της διάρκειας. Το ότι δυσκολευόμαστε να μείνουμε κάπου, να κατοικήσουμε μια εμπειρία, μια σχέση, ένα έργο, μια πολιτική σκέψη. 'Ότι μιλάμε με τον άλλον για να μας επιβεβαιώσει και όχι για να μας μετακινήσει. Αλλά η αληθινή σχέση —πολιτικά, ερωτικά, καλλιτεχνικά— χρειάζεται χρόνο, έκθεση, αμηχανία, επανάληψη, ακόμα και σιωπή.

Πιστεύω πως γι’ αυτό με αφορά η θεατρική εμπειρία. Γιατί, στην καλύτερη εκδοχή της, αντιστέκεται λίγο στον τρόπο με τον οποίο έχουμε συνηθίσει να λειτουργούμε: γρήγορα, ατομικά, παραγωγικά, με την ψευδαίσθηση ότι ελέγχουμε τα πάντα, ότι μπορούμε τα πάντα. Το θέατρο προϋποθέτει μια ουσιαστική και συχνά επίπονη συνάντηση από την οποία γεννιέται πάντα κάτι εύθραυστο: κάτι που μπορεί να αποτύχει, μπορεί να διαφύγει, μπορεί να μη χωρέσει σε καθαρές εξηγήσεις. Αυτή η συνθήκη κοινής παρουσίας, με όλο της το ρίσκο, μου μοιάζει σήμερα εξαιρετικά πολύτιμη".

-'Άρης Κακλέας: "Θεωρώ ότι η μάστιγα της κατανάλωσης έχει περάσει από τα προϊόντα στις εμπειρίες. Βλέπουμε όλο ένα και περισσότερα sold out, ολοένα και περισσότερα γεμάτα μαγαζιά, ολοένα περισσότερα υπερπλήρη events αλλά καμία ουσιαστική αλλαγή ούτε στον εργασιακό χώρο ούτε στο επίπεδο των ίδιων των εμπειριών. Ως καλλιτέχνες οφείλουμε να αντισταθούμε σε αυτήν την παράλογη νέα κανονικότητα και να μην επιτρέψουμε στο μαρκετίστικο καλούπι της ‘εμπειρίας’ να σφραγίσει την δημιουργικότητά μας. Γιατί όταν η ίδια η συνθήκη της εμπειρίας μεταμορφώνεται σε ένα καταναλωτικό αγαθό, χάνει τον πρωταρχικό της χαρακτήρα και παύει να επηρεάζει το άτομο, είτε θετικά είτε αρνητικά. Ο "καταναλωτής" βγαίνει έτσι ακριβώς όπως μπήκε και αναζητά αγωνιωδώς την επόμενη εμπειρία που του υπόσχεται συγκίνηση".

Αλεξία Παραμύθα: "Το θέατρο δεν είναι χώρος έτοιμων απαντήσεων"

"Είναι πολύ σημαντικό ένας θεσμός με το βάρος και την ιστορία του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου να ανοίγει χώρο σε νεότερες καλλιτεχνικές φωνές. 'Όχι μόνο ως χειρονομία ‘ανάδειξης’, αλλά ως πραγματική συνάντηση: ανάμεσα σε έναν μεγάλο θεσμό και σε δουλειές που πολλές φορές γεννιούνται σε πολύ πιο εύθραυστες, επισφαλείς, μικρές συνθήκες. Το ζητούμενο για μένα είναι να προσπαθήσεις να κρατήσεις ζωντανή την αρχική ορμή που γέννησε την παράσταση. Να μη χαθεί η μικρή, προσωπική, κάπως άγρια ανάγκη από την οποία ξεκίνησε όλο αυτό". 

"Η δική μας παράσταση, στην πρώτη της εκδοχή, δημιουργήθηκε ως διπλωματική εργασία Σκηνοθεσίας στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης — με ελάχιστα μέσα και με όλες τις δυσκολίες που συνοδεύουν τις καλλιτεχνικές σπουδές στη χώρα μας σήμερα. Τώρα, χάρη στη στήριξη του Φεστιβάλ, η παράσταση αποκτά τον χώρο και τις προϋποθέσεις να συναντήσει ένα ευρύτερο κοινό. Για μένα, ως νέα καλλιτέχνιδα, είναι σίγουρα μια πρόκληση. Υπάρχει χαρά, υπάρχει ευγνωμοσύνη και περιέργεια· υπάρχει παράλληλα και ένα αίσθημα έκθεσης και ευθύνης", σημειώνει η Αλεξία Παραμύθα. Αξιοσημείωτη είναι η συνεργασία της με τον Μιχαήλ Μαρμαρινό στην παράσταση "ζ-η-θ, ο Ξένος", ως βοηθός σκηνοθέτη, στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2025.

"Για μένα το ζητούμενο είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε οι "νέες" καλλιτεχνικές φωνές να αποκτήσουν διάρκεια, βάθος, δικαίωμα στην εξέλιξη. Νιώθω πως οι νέοι δημιουργοί δεν χρειάζονται μόνο ορατότητα και ανάδειξη. Χρειάζονται χώρο, χρόνο, εμπιστοσύνη· συνθήκες μέσα στις οποίες να μπορούν να δοκιμάσουν, να εκτεθούν, ακόμα και να αποτύχουν λίγο, χωρίς να ακυρώνονται". 

"Το θέατρο δεν είναι ένας χώρος όπου πηγαίνεις για να διατυπώσεις έτοιμες απαντήσεις πάνω στις αγωνίες της εποχής. Είναι ένας τόπος όπου μπορείς να δουλέψεις με την αβεβαιότητα και το ανολοκλήρωτο. 'Ίσως εκεί βρίσκεται για μένα η πολιτική δύναμη του θεάτρου: όχι στο να ‘μιλάει για την εποχή του’ με τη βεβαιότητα μιας έτοιμης απάντησης, αλλά στο να επιμένει σε έναν άλλον τρόπο εργασίας και σχέσης. Να βάζει ανθρώπους σε ένα δωμάτιο και να τους ζητά να προσέξουν ο ένας τον άλλον, να ακούσουν, να περιμένουν, να αντέξουν την αμηχανία. Σε μια εποχή που όλα πρέπει να είναι άμεσα, λειτουργικά, μετρήσιμα, το θέατρο επιμένει σε έναν κόπο που δεν εγγυάται αποτέλεσμα, αλλά μπορεί να γεννήσει μια στιγμή αλήθειας. Και ίσως οι σύγχρονες αγωνίες να μη θεραπεύονται στη θεατρική σκηνή· μπορούν όμως να γίνουν αισθητές, μοιρασμένες, λίγο λιγότερο μοναχικές".

Πώς ξεκίνησε το "Carcoma" της Αλεξίας Παραμύθα (5/6)

"Το ‘Σαράκι’ της Λάιλα Μαρτίνεθ, η νουβέλα από την οποία αντλήσαμε την έμπνευση για την παράσταση ‘Carcoma’, είναι για μένα ένα σκληρό, στοιχειωμένο παραμύθι για δύο γυναίκες που επιλέγουν να απαντήσουν στη βία που έχουν βιώσει ή κληρονομήσει με μια εξίσου φρικτή πράξη βίας. Με γοήτευσε το παράδοξο σύμπαν που πλάθει η Μαρτίνεθ, όπου η γυναικεία εμπειρία, η οικογενειακή και η ταξική μνήμη μπερδεύονται με το μεταφυσικό και το ποιητικό. Η πρώτη εικόνα που μου γεννήθηκε, και την οποία προσπάθησα να μεταφράσω σκηνικά, ήταν η εικόνα του διάτρητου, του τρυπημένου. Η ιδέα πως το τραύμα, η βία, η καταπίεση κάποιες φορές βιώνονται και αποκρυσταλλώνονται σωματικά· εγγράφονται σαν μικρές ‘τρυπούλες’ στο μυαλό, στο σώμα, στο προσωπικό και το συλλογικό μας ασυνείδητο. Και μαζί, η σκέψη πως κάθε τέτοια μικρή τρυπούλα μπορεί να γίνει μια δύσοσμη, κακοφορμισμένη πληγή ή, αντίθετα, το άνοιγμα, η ρωγμή από την οποία θα ξεπηδήσει κάτι σαν φως".

Παίζουν οι ηθοποιοί: Ρεβέκκα Τσιλιγκαρίδου, Ανδρομάχη Μπάρδη, Ελίνα Αντωνίου, Γαλάτεια Αγγέλη, Ελευθερία Σκουλάκη Λαζού, Δανάη Μερτζεμέκη, Έλμα Βλαστοπούλου.

Ο Γιάννης Διδασκάλου ακόμα πιστεύει στα παραμύθια, ακόμα ελπίζει, και ακόμα ονειρεύεται

"Κάθε πρωτοβουλία που αγκαλιάζει νέες γενιές ανθρώπων (και ειδικά από φορείς όπως το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, που ανήκει στην κατηγορία των μεγαλύτερων φεστιβάλ θεάτρου της Ευρώπης) αποτελεί πάντα ένα αισιόδοξο βλέμμα προς το μέλλον. Είναι σαν να κλείνουμε το μάτι στο μέλλον, με μια δόση θάρρους, ενθουσιασμού και φλερτ. 'Ένας καλλιτέχνης οφείλει να συμπεριφέρεται ακέραια, με ειλικρίνεια, με τόλμη αλλά και με αθωότητα, ευγενικά αλλά και περήφανα, οπουδήποτε: είτε σε μια πλατεία ενός χωριού είτε στην Πειραιώς 260".

"Η πρωτοβουλία Gen 260 του καλλιτεχνικού διευθυντή Μιχαήλ Μαρμαρινού και του Φεστιβάλ είναι ένα ζωντανό άγαλμα με φτερά", τονίζει ο Γιάννης Διδασκάλου, απόφοιτος του Τμήματος Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στην κατεύθυνση Σκηνοθεσίας & Υποκριτικής. Φέτος, έκανε αίσθηση με τη θεατρική παράσταση "Αndy" που υπέγραψε από κοινού με την Φελίς Τόπη στον χώρο ΦΙΑΤ. Παραστάσεις του έχουν λάβει διακρίσεις σε διεθνή φεστιβάλ. Αξιοσημείωτο είναι ότι το έργο του "ομικρονγιώτα", το κείμενο του οποίου έγραψε μαζί με τους Αθανασία Χαλκιά, Αλέξανδρο Μαυρουδόπουλο, Γιάννη Δάφνη και Ζωή Πάπαρη, ξεχώρισε στο 18ο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου Saint Muse, στη Μογγολία, το 2025.

"Ως νέοι καλλιτέχνες, αναζητάμε όλο τον κόσμο. Τίποτα λιγότερο. Μιλάω βέβαια για μένα αλλά μέσα μου εύχομαι όλοι οι άνθρωποι να απαντούσαν το ίδιο. Το ‘σήμερα’ ανήκει σε όλους. Όσο ανήκει στη νέα γενιά άλλο τόσο ανήκει σε όλες τις γενιές. Και το θέατρο, ως μια μορφή τέχνης είναι ένας τόπος, ένα εργαλείο, μια γλώσσα, ένας μηχανισμός (πείτε το όπως θέλετε) που μετατρέπει τον αβάσταχτο κόσμο, σε αγωνίες, τις αγωνίες, σε αγώνες, τους αγώνες σε κραυγές, τις κραυγές σε διάλογο, τον διάλογο σε σιωπές, τις σιωπές σε κατανόηση, την κατανόηση σε ελπίδα…".

Πώς ξεκίνησε το "όμικρονγιώτα" του Γιάννη Διδασκάλου (6/6)

"Ξέρετε υπάρχουν εκείνες οι στιγμές που στέκεσαι ανήμπορος να εκφραστείς: οι λέξεις που κατέχεις δεν σου φτάνουν, τα χρώματα δεν είναι αρκετά, τα ποιήματα δεν σου αναλογούν, κάτι μέσα σου τρέμει. Συναντάς άλλους ανθρώπους που τρέμει το μέσα τους, και αντί να βγει κραυγή ή άναρθρες λέξεις (και αυτές ευπρόσδεκτες είναι), βγαίνει ένα πραγματάκι: το "όμικρονγιώτα". Μπορεί να είναι ανορθόγραφο, ακατάληπτο, περίεργο, αλλά είναι πηγαίο, αγνό, αναγκαίο, βαθύ, αθώο και ειλικρινές".

Μια ποιητική παραβολή πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις, έναν τρυφερό ύμνο στο "εμείς" στήνει ο νέος σκηνοθέτης, που βρίσκει εύφορο έδαφος στο θέατρο του παραλόγου για να εκφράσει τη βαθιά ανθρώπινη αμηχανία και αγωνία που γεννά η μοναξιά. Στο επίκεντρο της παράστασης βρίσκονται δύο άνθρωποι δεμένοι σε μια στενή και αινιγματική σχέση. Παρακολουθούμε την καθημερινότητά τους καθώς περιμένουν καλεσμένους – τις συνήθειες, τις μικρές τελετουργίες και τα παιχνίδια τους. Θέλουν να αναγγείλουν κάτι επείγον. 'Όμως, όσο πλησιάζει η στιγμή, τόσο η γλώσσα μοιάζει να υποχωρεί και να παραχωρεί τη θέση της στη μνήμη και στη φαντασία.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Αλέξανδρος Μαυρουδόπουλος, Γιάννης Δάφνης.

'Άρης Κακλέας: "Η νέα γενιά καλλιτεχνών φέρνει έναν νέο δυναμικό χαρακτήρα αντίστασης"

"Η δημιουργία του μίνι φεστιβάλ Gen 260 είναι μία τολμηρή αλλά και αναγκαία κίνηση ως προς τις ευκαιρίες που δίνονται από κρατικούς φορείς σε νέους δημιουργούς. Εύχομαι να καθιερωθεί μόνιμα στον εκάστοτε ετήσιο προγραμματισμό. Πράγματι, το να παρουσιαστεί η δουλειά μου στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου μου δημιουργεί πίεση καθώς θέλω να αποδώσω όσο το δυνατόν καλύτερα μέσα σε όλες τις αντίξοες συνθήκες της σύγχρονης καθημερινότητας αλλά ταυτόχρονα μου δίνει και μία μεγάλη ευκαιρία. Η ίδια η πειραματική φύση του Φεστιβάλ επιτρέπει στους συντελεστές να διευρύνουν τα όρια του εκάστοτε έργου. Ομολογώ πως υπάρχουν διάφοροι κώδικες θεατρικής κατασκευής που χρησιμοποιώ για πρώτη φορά σε αυτήν την παράσταση και αυτό με εξιτάρει". Ο 'Άρης Κακλέας, απόφοιτος της Σχολής Σκηνοθεσίας του Εθνικού Θεάτρου, έχει συμμετάσχει μέχρι σήμερα, ως βοηθός σκηνοθέτη αλλά και ηθοποιός, σε παραστάσεις του πατέρα του, Γιάννη Κακλέα. 

"Βλέπω πως η νέα γενιά καλλιτεχνών, ύστερα και από την περίοδο των καταλήψεων για το προεδρικό διάταγμα 85/2022, είναι αρκετά πιο συνειδητοποιημένη ως προς τα εργασιακά της δικαιώματα. Πιστεύω πως επιζητά να δημιουργήσει πιο δίκαια περιβάλλοντα εργασίας και επιλέγει να συνταχθεί σε νεοσύστατες ομάδες και πρωτότυπες δημιουργίες, έναντι των εξευτελιστικά χαμηλών μισθών που ‘προσφέρουν’ ορισμένες παραγωγές. Σε μία χώρα όπου πασχίζει να επιβιώσει μέσα στην ακρίβεια, ενώ παράλληλα στηρίζει ανοιχτά, ως δημόσια εικόνα, την γενοκτονία του Παλαιστινιακού λαού, πιστεύω πως η νέα γενιά καλλιτεχνών φέρνει έναν νέο δυναμικό χαρακτήρα αντίστασης είτε πάνω, είτε κάτω απ’ την σκηνή".

Πώς ξεκίνησε "Η αγωνία του τερματοφύλακα πριν από το πέναλτι" του 'Άρη Κακλέα (7/6)

Το εμβληματικό έργο του Πέτερ Χάντκε που σφράγισε τη μεταπολεμική ευρωπαϊκή λογοτεχνία διασκευάζει ο 'Άρης Κακλέας: "Για να απαντήσω από που ξεκίνησαν όλα αυτά θα δανειστώ τα λόγια του ίδιου του Πέτερ Χάντκε: ‘Το πρώτο πράγμα που μου ήρθε στο μυαλό ήταν ο τίτλος’. Πιστεύω ότι έχει κάτι το καθηλωτικό και ιντριγκάρει τον καθένα να μάθει περί τίνος πρόκειται, ειδικά αφού ξεπεραστεί το πρώτο σοκ πως δεν πρόκειται για ένα βιβλίο με θέμα το ποδόσφαιρο". Κεντρικό πρόσωπο είναι ο Γιόζεφ Μπλοχ, πρώην τερματοφύλακας και νυν μονταδόρος, που μετά από ένα φόνο, εγκαταλείπει τη Βιέννη και καταφεύγει σε μια μικρή συνοριακή πόλη της Αυστρίας. 

"Στη σύγχρονη καθημερινότητα του ύστερου καπιταλισμού θεωρώ πως η αλληγορία του τίτλου (αλλά και του βιβλίου) μεταφέρει ευφυώς την αγκύλωση του σύγχρονου ατόμου μπροστά στο ολοένα πιο αβέβαιο μέλλον. Η αποξένωση και η αδυναμία νοηματοδότησης αποτελούν δύο έννοιες που 55 χρόνια μετά την έκδοση του βιβλίου γίνονται ολοένα και πιο καίριες στην καθημερινότητά μας".

Παίζουν οι ηθοποιοί: Παναγιώτης Παπαϊωάννου, Φραγκίσκη Μουστάκη, Γιάννης Κοράβος, Αφροδίτη Μπαλίδου, Κατερίνα Καούστου, Χρήστος Τσάβος (φιλική συμμετοχή).

Πάνος Ηλιόπουλος: "Προσπαθούμε να βηματίσουμε σε ένα έδαφος που καθημερινά τρέμει"

"Η πρωτοβουλία καθεαυτή εμπεριέχει μια καλή πρόθεση να στραφεί το βλέμμα όχι μόνο εκεί που τα πράγματα είναι ήδη εν εξελίξει, αλλά κι εκεί που μόλις έχουν ξεκινήσει να συμβαίνουν. Αυτό από μόνο του έχει μία γοητεία. Δεν ξέρω αν είναι στοίχημα ή πρόκληση, περισσότερο είναι μια αναμέτρηση με το θάρρος μου να πω "να, αυτή είναι μία πρώτη μου απόπειρα".

"Είμαστε μάρτυρες μια εποχής που πνίγεται από τη φρικαλεότητα και τις συνεχείς μεταβολές. Σε αυτή την κατεύθυνση, δεν μπορεί να είναι σαφές ποιο είναι το αντικείμενο αυτής της αναζήτησής μας ως νέα γενιά δημιουργών. 'Ίσως αυτό δεν ορίζεται, παρά μόνο ενυπάρχει σιωπηλά ως κινητήρια δύναμη, στον καθένα ξεχωριστά. Το βέβαιο είναι ότι προσπαθούμε να βηματίσουμε σε ένα έδαφος που καθημερινά τρέμει. Γι’ αυτό το θέατρο ίσως λειτουργεί ως τόπος επανασύστασης. Ως μια ευκαιρία να ξανασυστηθούμε και να δούμε πού βρισκόμαστε", σημειώνει ο Πάνος Ηλιόπουλος, απόφοιτος του Τμήματος Σκηνοθεσίας της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου το 2025 και μουσικός. Πιο πρόσφατα ήταν βοηθός σκηνοθέτη στην παράσταση της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού "Σκίτσο 5 | Τι θα κάνουμε: Ιστορίες για την αναμονή της αποκάλυψης", σε σύλληψη του Μιχάλη Πητίδη.

Πώς ξεκίνησε "Το τούνελ" του Πάνου Ηλιόπουλου (9/6)

"'Ήταν μία πολύ μικρή φράση μέσα στο διήγημα του Φρίντριχ Ντίρενματ: "Τι κάνουμε;". Η διατύπωση της ερώτησης έχει δύο ποιότητες. Από τη μια η χροιά της είναι αφυπνιστική, δηλαδή "τι μας έχει συμβεί;". Από την άλλη είναι αγωνιώδης, "τι θα συμβεί από εδώ και πέρα;".

Στο υπαρξιακό δράμα που βασίζεται στο διήγημα του Φρίντριχ Ντίρενματ, ένας φοιτητής επιβιβάζεται στο τρένο, το οποίο εισέρχεται σε ένα τούνελ χωρίς τέλος, με τους συνεπιβάτες του να παραμένουν ατάραχοι. Ως διήγημα, "Το τούνελ" κατέχει ξεχωριστή θέση στις σουρεαλιστικές και συμβολικές εκφάνσεις της μεσοπολεμικής και μεταπολεμικής ευρωπαϊκής λογοτεχνίας. Πρόκειται για μια παράλογη, παραβολική αφήγηση για την κοινωνική αδράνεια, την εθελοτυφλία κ.ά. Απέναντι στη βουβή επιτάχυνση του κόσμου, ο Πάνος Ηλιόπουλος προτείνει μια παύση: "'Ίσως αρκεί να συστηθούμε ξανά με το βλέμμα μας, ώστε να αφυπνιστεί μέσα μας, σαν ψίθυρος, εκείνη η ευαισθησία που άλλοτε μας έκανε να μοιάζουμε αληθινά ‘ανθρώπινοι’".

Τη διασκευή υπογράφουν ο Πάνος Ηλιόπουλος και η Σταυρούλα Κρασσακοπούλου. Παίζουν οι ηθοποιοί: Ελένη Γιαννούλη, Τίτος Γρηγορόπουλος, Αντώνης Δερμιτζάκης, Ιωάννα Κόκκα, Οδυσσέας Μακρής, Γιώργος Μπουφίδης, Χρήστος Παπαγεωργίου, Παναγιώτα Παπακυριακού, 'Άννα Ρίζου.

Δημήτρης Τσικούρας (Τσικ): "Το θέατρο μου έδωσε τον τρόπο να μιλήσω"

"Είναι και στοίχημα και πρόκληση ταυτόχρονα η φετινή πρωτοβουλία του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου. Μας δίνει την ευκαιρία να δείξουμε δουλειές μας αλλά πάντα τα στοιχήματα είναι πολλά. 'Όχι υποχρεωτικά να κάνεις κάτι που θα αρέσει σε όλους (ως γνωστόν δύσκολο έως ακατόρθωτο να πετύχεις κάτι τέτοιο), αλλά να βρεις τρόπους να "προσαρμοστείς" στις προκλήσεις και να κάνεις κάτι που αρχικά αρέσει σε εσένα (δεν είναι πάντα δεδομένο ότι συμβαίνει αυτό). Ως σκηνοθέτης της νέας γενιάς οι αναζητήσεις μου προέρχονται ακριβώς από την ανάγκη μου να εκφράσω σύγχρονες ή και διαχρονικές αγωνίες. Επειδή δεν είμαι καθόλου καλός στα λόγια, το θέατρο είναι αυτό που ήρθε στη ζωή μου και μου έδωσε τον τρόπο να μιλήσω". 

'Όσον αφορά την θέση των νέων δημιουργών στο σημερινό τοπίο, ο Δημήτρης Τσικούρας τονίζει ότι "το βασικότερο που χρειαζόμαστε είναι στήριξη αλλιώς δύσκολα θα μπορέσουμε να υπάρξουμε". Το 2024, ο Τσικ, ηθοποιός και χορευτής, αποφοίτησε από το Τμήμα Σκηνοθεσίας της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου. Έχει σημαντικές συνεργασίες στο ενεργητικό του, ενώ πιο πρόσφατα σκηνοθέτησε στην Πλαγία Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου τον "Σταθμό Ω" του Γιώργου Χριστοδούλου.

Πώς ξεκίνησε "Το παραμύθι των λύκων" του Δημήτρη Τσικούρα (10/6)

"Υπήρχε ένα ακουστικό υλικό (ηχογραφήσεις) εδώ και πολλά χρόνια (από το 2012) από ένα πολύ κοντινό μου άτομο με ιστορίες από τη ζωή της. Αυτό το υλικό σε συνδυασμό με υλικά όπως η παράλογη του "Νεκρού αδερφού", η "Ηλέκτρα" του Σοφοκλή, η "Μηχανή 'Άμλετ" του Χάινερ Μίλερ και ένας προσωπικός εφιάλτης, οδήγησαν σε ένα κείμενο που είναι ταυτόχρονα πραγματικότητα, φαντασία, παραμύθι και όνειρο με βασικό στοιχείο την ενδοοικογενειακή βία ως επίπτωση της πολιτικής βίας". 'Όλα αυτά τα στοιχεία διαμορφώνουν το "Παραμύθι των λύκων", στον απόηχο μιας ελληνικής επαρχίας που δεν υπάρχει πια και ενός γενναίου γυναικείου κόσμου που διέσχισε σχεδόν έναν ολόκληρο αιώνα, θέτοντας το ερώτημα: "Μπορεί τελικά ο άνθρωπος να σπάσει την αλυσίδα της βίας;". 

Παίζουν οι ηθοποιοί: Χαράλαμπος Αθανασόπουλος, Ανδρομάχη Μακρίδου, Δάφνη Μαρκάκη, Δημήτρης Τσικούρας, Αντιγόνη Φρυδά.