Για ενδέκατη συνεχή χρονιά επιστρέφει στη σκηνή του Studio Μαυρομιχάλη το εμβληματικό έργο "Το Κιβώτιο" του Άρη Αλεξάνδρου, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική του δύναμη αλλά και τη βαθιά σύνδεσή του με το κοινό, που το έχει αγκαλιάσει όλα αυτά τα χρόνια με συνεχόμενα sold out. Από τις 9 Οκτωβρίου 2026 και για 11 τελευταίες παραστάσεις, η επιτυχημένη παραγωγή επιστρέφει, συνοδευόμενη από ειδική προσφορά προπώλησης.
Το μοναδικό μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου, ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα, μεταφέρεται στη σκηνή σε σκηνοθεσία των Φώτη Μακρή και Κλεοπάτρας Τολόγκου. Ενώ ο ίδιος ο Μακρής (υποψήφιος για το βραβείο "Κάρολος Κουν") ερμηνεύει τον κεντρικό ρόλο, σε έναν συγκλονιστικό μονόλογο, τον ταραγμένο αυτόν ήρωα που σταδιακά αμφισβητεί κάθε είδους πεποίθηση. Την σκηνογραφία υπογράφει ο Διονύσης Μανουσάκης ενώ την μουσική επιμελείται ο Γιώργος Νινιός.

Το έργο ερμηνεύθηκε από αλληγορία για τον εμφύλιο και ως καταγγελία ενάντια σε κάθε είδους εξουσία, αλλά και ως ένα σχόλιο στον δυτικό πολιτισμό. Η παράσταση έχει διαγράψει μια εντυπωσιακή πορεία, ταξιδεύοντας σε περισσότερες από 40 πόλεις της Ελλάδας, αλλά και στην Κύπρο.
Το έργο
Στα τελευταία χρόνια του ελληνικού εμφυλίου πολέμου, μια ομάδα ανταρτών αναλαμβάνει μια αποστολή που μοιάζει απλή, αλλά αποδεικνύεται μοιραία: να μεταφέρει, διασχίζοντας εχθρικό έδαφος, ένα κιβώτιο αγνώστου περιεχομένου. Στην πορεία, τα μέλη της ομάδας χάνονται το ένα μετά το άλλο, μέχρι που απομένει ένας και μοναδικός τελευταίος επιζών. Όταν τελικά φτάνει στον προορισμό του, έρχεται αντιμέτωπος με μια ανατροπή: το κιβώτιο είναι άδειο, και ο ίδιος κατηγορείται για δολιοφθορά.

Ακολουθεί μια καθηλωτική, σχεδόν καφκική ανάκριση. Ο τελευταίος επιζών επιχειρεί, μέσα από έναν πυκνό και συχνά αντιφατικό λόγο, να ανασυνθέσει τα γεγονότα και να αποδείξει την αθωότητά του. Ερμηνεύει ξανά και ξανά την αποστολή τους, αναζητώντας ένα νόημα που διαρκώς διαφεύγει. Την ίδια στιγμή, παραμένει στο σκοτάδι: δεν γνωρίζει ποιοι τον ανακρίνουν, ούτε λαμβάνει οποιαδήποτε αντίδραση στα λεγόμενά του. Η σιωπή των δεσμωτών του μετατρέπεται σε έναν επιπλέον μηχανισμό πίεσης.
Με αφετηρία ιστορικά γεγονότα του εμφυλίου, το έργο υπερβαίνει τα όρια της εποχής του και μετατρέπεται σε ένα πολυεπίπεδο σχόλιο για την εξουσία, φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο οι μηχανισμοί της εξουσίας συνθλίβουν το άτομο, αναδεικνύοντας τη διαρκή σύγκρουση ανάμεσα στο "εγώ" και το "εμείς", μια σύγκρουση χωρίς σαφή όρια ανάμεσα στο δίκαιο και το άδικο. την ιδεολογία και την ανθρώπινη συνείδηση.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Άρης Αλεξάνδρου (1922–1978), ποιητής της μεταπολεμικής γενιάς και σημαντικός μεταφραστής, κυρίως έργων του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι και άλλων Ρώσων κλασικών, υπήρξε μια βαθιά στοχαστική και μοναχική προσωπικότητα. Στο "Κιβώτιο", το μοναδικό του μυθιστόρημα, ασκεί μια διεισδυτική κριτική στην έννοια της επανάστασης, χωρίς να την απορρίπτει.
Οι επαναστατικές ιδέες, όπως παρουσιάζονται στο έργο, απαιτούν την υποταγή της προσωπικής ταυτότητας στον συλλογικό σκοπό· ο Αλεξάνδρου αναγνωρίζει αυτή την αναγκαιότητα, αλλά ταυτόχρονα αποκαλύπτει τις οδυνηρές συνέπειές της στην πράξη. Παρά τις ιδεολογικές του μετατοπίσεις και τη σταδιακή απομάκρυνσή του από την κομματική ένταξη, παρέμεινε πιστός σε έναν βαθύ ηθικό πυρήνα. Δεν προσχώρησε ποτέ στην "αντίπαλη πλευρά" και βίωσε διώξεις διατηρώντας την ταυτότητά του. Πίσω από κάθε πολιτική του αναζήτηση, παρέμειναν σταθερές οι αξίες του ανθρωπισμού, της ισότητας και της δικαιοσύνης, αξίες που διαπερνούν το έργο του και το καθιστούν διαχρονικά επίκαιρο.
Περισσότερες πληροφορίες
Το κιβώτιο
Ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της ελληνικής μεταπολεμικής πεζογραφίας, που εκτυλίσσεται στα τέλη του Εμφυλίου, παρουσιάζεται σε μορφή μονολόγου για 9η χρονιά. Στα τέλη του ελληνικού Εμφυλίου πολέμου, μια ομάδα ανταρτών αναλαμβάνει να μεταφέρει ένα κιβώτιο αγνώστου περιεχομένου σε μια ανταρτοκρατούμενη πόλη. Στη διάρκεια της αποστολής η ομάδα χάνει σταδιακά τα μέλη της. Ο μοναδικός που σώζεται ένας αντάρτης, ο οποίος τελικά κατορθώνει να παραδώσει το κιβώτιο, μόνο που αυτό είναι άδειο. Κατηγορείται ως δολιοφθορέας και φυλακίζεται από τους ίδιους του τους συντρόφους. Προσπαθώντας να αποδείξει την αθωότητά του συντάσσει αναφορές προς έναν άγνωστο ανακριτή, στο μοναδικό μυθιστόρημα του συγγραφέα που θεωρείται μια καταγγελία ενάντια σε κάθε είδους εξουσία αλλά και ένα σχόλιο για τον δυτικό πολιτισμό.

