Εσύ — Θυμήσου με.
Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο.
Γη — Στάσου ελεύθερη.
Έμπνευσε.
Φρόντισε.
Οι φράσεις αυτές λειτουργούν σαν θραύσματα ενός ευρύτερου μηνύματος στη νέα έκθεση της Μαρίας Φραγκουδάκη στη Roma Gallery. Με τίτλο "Εσύ — Θυμήσου με. Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο. Γη — Στάσου ελεύθερη. Έμπνευσε. Φρόντισε.", η έκθεση συγκεντρώνει νέα έργα του 2026 και εξετάζει πώς μεταβάλλεται η αντίληψή μας για τη Γη όταν εμφανίζεται ως πλανητικό σώμα από απόσταση, συνδέοντάς την με την οικολογική αλληλεξάρτηση, τη γλώσσα και την έννοια της φροντίδας. Αφετηρία αποτελεί η αποστολή Artemis II της NASA και οι εικόνες της Γης κατά το ταξίδι γύρω από τη Σελήνη τον Απρίλιο του 2026. Η εικόνα του πλανήτη ως φωτεινού σώματος στο σκοτάδι επαναφέρει μια οπτική που έχει σημαδέψει τη συλλογική φαντασία, από το Earthrise (1968) έως το Blue Marble (1972).
No Blue, No Green
Στο έργο Artemis II (2026), δύο κυκλικά σώματα συνδέονται με λεπτές καμπύλες σε ένα εκτεταμένο μπλε πεδίο. Η απόσταση δεν απομακρύνει τη Γη, αντίθετα, την καθιστά περισσότερο υλική, ευάλωτη και πεπερασμένη. To μπλε αποτελεί τον συνδετικό κρίκο που οδηγεί στον ωκεανό και τη γνωστή φράση της θαλάσσιας βιολόγου Sylvia Earle: "No Blue, No Green". Στα Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο I & II, ξηρή χρωστική συναντά θρυμματισμένο γύψο και γυαλί από τη Λέρο, ενώ στο Προστατεύοντας το μπλε ένας βαθύς μπλε πυρήνας περιβάλλεται από χρυσό και πράσινο. Στην Ισορροπία, μπλε και πράσινο συναντώνται σε μια λεπτή φωτεινή ζώνη, υπενθυμίζοντας ότι το ένα χρώμα προϋποθέτει το άλλο.
Η γλώσσα της Γης και η πολιτική της φροντίδας
Η γλώσσα στην έκθεση είναι εξίσου σημαντική με το χρώμα. Λέξεις όπως You, Remember me, No Blue, No Green, Earth, Stand Free, Inspire, Care διασπείρονται στα έργα, συνθέτοντας μια ασυνεχή πρόταση που ο θεατής συμπληρώνει καθώς κινείται στον χώρο. Στο YOU, το λευκό O διογκώνεται παίρνοντας τη μορφή πλανήτη, ενώ στην Ηχώ το Remember me επαναλαμβάνεται οριζόντια. Στο έργο Η Γη είπε, η φράση "My Attitude Is Based on How You Treat Me” ("Η στάση μου εξαρτάται από το πώς μου φέρεσαι") προσωποποιεί τη Γη, δίνοντάς της φωνή και μετατρέποντάς την από αντικείμενο προστασίας σε υποκείμενο που απευθύνεται άμεσα στον άνθρωπο.
Παράλληλα, η έννοια της φροντίδας, που στην παλαιότερη σειρά Pumping Bags (2022–2024) συνδέθηκε με τη μητρότητα, εδώ διευρύνεται προς το κλίμα και τους ωκεανούς. Στα Freedom και Earth Freedom, η γλώσσα συναντά το ανάγλυφο των φτερών, ενώ στα έργα Care η ίδια λέξη αποτυπώνεται πάνω σε επιχρυσωμένες επιφάνειες ή πτυχώσεις μεταξιού, μετατρέποντας τη φροντίδα από σύνθημα σε πράξη θέασης.
Γεωμετρία, χημεία και η μνήμη της ύλης
Ο κύκλος, σταθερό μορφολογικό στοιχείο της εικαστικού, επανέρχεται με πολλαπλούς ρόλους: είναι το O στο YOU, το περίγραμμα στο Care, αλλά και η ελλειπτική μορφή έργων όπως το Remember Me, αποκτώντας ιστορικό βάθος μέσω της αναφοράς στον Wassily Kandinsky. Στις Ερωτήσεις για τη Σελήνη (2026), ένα εννεάπτυχο έργο με χειροκίνητη σφράγιση μελάνης, η Σελήνη, η Γη και ο ωκεανός γίνονται αποδέκτες σύντομων φράσεων, ανοίγοντας έναν διάλογο χωρίς έτοιμες απαντήσεις.
Το επιστημονικό υπόβαθρο της καλλιτέχνιδας (BSc στη Χημεία και MSc στο Drug Discovery Skills από το King’s College London) καθορίζει τη σχέση της με τα υλικά. Λάδι, ακρυλικό, ξηρή χρωστική, γύψος, γυαλί, φτερά, μετάξι και φύλλο χρυσού συνυπάρχουν, δημιουργώντας επιφάνειες από αδιαφανείς έως ανακλαστικές. Η διεπιστημονική αυτή ματιά κορυφώνεται στο έργο "Ο Richard Pinčák" και η λύση στο παράδοξο της πληροφορίας των μαύρων οπών, εμπνευσμένο από το θεωρητικό μοντέλο του 2026 για την εξάτμιση των μαύρων τρυπών. Ένας χρυσός δίσκος δεσπόζει σε βαθύ μπλε πεδίο, ενώ εσωτερικά συγκεντρώνονται λεκτικά στοιχεία σαν κατακερματισμένα ίχνη πληροφορίας.
Ένα κάλεσμα στην ευθύνη
Στη Roma Gallery, το ωκεάνιο, το γήινο και το κοσμικό αποτελούν διαφορετικές κλίμακες της ίδιας έρευνας. Η ζωγραφική παραμένει στο επίκεντρο, αλλά συνομιλεί ανοιχτά με την επιστήμη, την οικολογία και τη γλώσσα. Η έκθεση ολοκληρώνεται με το "Inspire Care — Έμπνευσε. Φρόντισε." (με τη λέξη inspire να συνδέεται ετυμολογικά με το λατινικό inspirare, "αναπνέω/εμφυσώ"). Η τελευταία αυτή προστακτική μεταφέρει την ευθύνη στον θεατή: οι φράσεις στους τοίχους δεν είναι απλές λεζάντες, αλλά ένα μήνυμα που περιμένει απάντηση. Το ερώτημα δεν είναι μόνο τι βλέπουμε κοιτάζοντας τη Γη από μακριά, αλλά τι κάνουμε όταν συνειδητοποιούμε πόσο εύθραυστη είναι.
Λίγα λόγια για την καλλιτέχνιδα
Η Μαρία Φραγκουδάκη (γενν. 1983) είναι διεπιστημονική εικαστικός, με πρακτική που εκτείνεται στη ζωγραφική, τη γλυπτική, τις εγκαταστάσεις και την περφόρμανς. Χρησιμοποιεί ευρεθέντα υλικά, ύφασμα, γύψο και χρώμα, ενώ το έργο της επικεντρώνεται στη μεταβολή της ύλης και στη διαδικασία μέσα από την οποία διαμορφώνεται η μορφή. Έχει παρουσιάσει έργα της σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ιαπωνία, μεταξύ άλλων στη Summer Exhibition της Royal Academy of Arts στο Λονδίνο και στην έκθεση FORM/Less στο Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος στην Αθήνα.
Έχει σπουδάσει Χημεία και Drug Discovery Skills στο King’s College London και έχει συμμετάσχει σε προγράμματα καλλιτεχνικής φιλοξενίας με έμφαση στη ζωγραφική και τις μικτές τεχνικές στο School of Visual Arts της Νέας Υόρκης. Έχει μαθητεύσει κοντά στον Donald Sheridan, συνεργάτη του Andy Warhol στην παραγωγή μεταξοτυπιών, και στον καλλιτέχνη Andrew Ginzel. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.
Ωράριο λειτουργίας
- Εγκαίνια έκθεσης Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026, 19:00
- Τρίτη, Πέμπτη και Παρασκευή 11:00–20:00
- Τετάρτη και Σάββατο 11:00–16:00
- Κυριακή και Δευτέρα κλειστά
Διαβάστε Επίσης
