Μια ισπανογαλλική κωμωδία, που μας μεταφέρει δύο εβδομάδες μετά τη λήξη του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου έκανε πρεμιέρα στις κινηματογραφικές αίθουσες αυτή την εβδομάδα. Δεν γνωρίζουμε ακόμη, εάν "Το Δείπνο του Φράνκο" θα είναι η απόλυτη ταινία του καλοκαιριού (καιροφυλαχτεί ένας Νόλαν, άλλωστε!), ωστόσο η ιστορικοπολιτική χροιά της δεν μας άφησε ασυγκίνητους και ασυγκίνητες!
Γι' αυτό συγκεντρώσαμε σε μια λίστα πρόσφατα και παλαιότερα βιβλία που καταπιάνονται εξ ολοκλήρου ή λιγότερο με τον Ισπανικό Εμφύλιο, προκειμένου να μελετήσετε παραπάνω γι’ αυτή την ιστορική περίοδο ή να περάσετε απλώς διαβάζοντας κάποιο απ’ αυτά στην παραλία, κάνοντας τις διακοπές σας.
Απαραίτητο disclaimer: Από τη λίστα λείπουν εξαντλημένα βιβλία, όπως Το σύντομο καλοκαίρι της αναρχίας του Χανς Μάγκνους Εντσενσμπέργκερ (Εκδόσεις Θεμέλιο) ή το Ο άνθρωπος που σκότωσε τον Ντουρούτι του Πέντρο ντε Παζ (Δαίμων του τυπογραφείου), αλλά αν τα βρείτε κάπου, σας τα προτείνουμε!
1. Η χερσόνησος με τα άδεια χέρια – David Ucles (μετάφραση Αγγελική Βασιλάκου) | Εκδόσεις Μεταίχμιο
Είναι η πιο πρόσφατη έκδοση που καταπιάνεται με το θέμα του Ισπανικού Εμφυλίου, ενώ προσφάτως ο συγγραφέας David Ucles βρέθηκε στην χώρα μας με αφορμή το φεστιβάλ ΛΕΑ.
Διαβάζουμε από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:
Η ιστορία της διάλυσης μιας οικογένειας, της απάνθρωπης μεταχείρισης ενός λαού, της αποσύνθεσης μιας χώρας, και μιας χερσονήσου με άδεια σπίτια.
Η ιστορία ενός στρατιώτη που σκίζει το δέρμα του για να αφήσει τη συσσωρευμένη στάχτη να βγει, ενός ποιητή που ράβει τη σκιά ενός κοριτσιού μετά από έναν βομβαρδισμό, και ενός δασκάλου που μαθαίνει στους μαθητές του πώς να παριστάνουν τους νεκρούς. Ενός στρατηγού που κοιμάται δίπλα στο κομμένο χέρι μιας αγίας, ενός τυφλού παιδιού που ανακτά την όρασή του κατά τη διάρκεια μιας συσκότισης, και μιας χωρικής που βάφει μαύρα όλα τα δέντρα του κήπου της. Ενός ξένου φωτογράφου που πατάει μια νάρκη κοντά στο Μπρουνέτε και δεν σηκώνει το πόδι του για σαράντα χρόνια, ενός κατοίκου της Γκερνίκας που οδηγεί μέχρι το κέντρο του Παρισιού ένα φορτηγάκι με τα καπνισμένα συντρίμμια μιας αεροπορικής επίθεσης, και ενός πληγωμένου σκύλου που το αίμα του θα βάψει την τελευταία λωρίδα μιας εγκαταλειμμένης σημαίας του Μπαδαχόθ.
Ιδού, λοιπόν, η ιστορία του ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου και μιας ετοιμοθάνατης Ιβηρικής, όπου το φανταστικό καθρεφτίζει τη σκληρότητα του πραγματικού· όπου τα πεπρωμένα μιας ολόκληρης γενιάς ελαιοπαραγωγών από τη Χάντουλα διασταυρώνονται με εκείνα των Αλμπέρτι, Λόρκα και Ουναμούνο· των Ροδορέδα, Θαμπράνο και Κεντ· των Χέμινγουεϊ, Όργουελ και Μπερνανός· του Πικάσο και του Ορτέγκα ι Γκασέτ· του Αθάνια και του Φράνκο· όπου το επικό και το ηθογραφικό πλέκονται και δημιουργούν μια μεγαλειώδη ταπισερί, ποιητική και γκροτέσκα, όμορφη και παραληρηματική.
2. Στρατιώτες της Σαλαμίνας - Χαβιέ Θέρκας (μετάφραση Ελισώ Λογοθέτη) | Εκδόσεις Πατάκη
Ο Χαβιέ Θέρκας έχει καταπιαστεί πολλές φορές με το θέμα του Ισπανικού Εμφυλίου, ωστόσο, αυτό ίσως είναι το πιο γνωστό βιβλίο του. Μάλιστα, έχει γυριστεί και σε ταινία με τον ίδιο τίτλο.
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:
Όταν κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών του εμφυλίου πολέμου της Ισπανίας τα δημοκρατικά στρατεύματα υποχωρούν προς τα γαλλικά σύνορα, παίρνοντας το δρόμο της εξορίας, κάποιος παίρνει την απόφαση να εκτελέσει μια ομάδα φρανκικών κρατουμένων. Ανάμεσά τους είναι και ο Ραφαέλ Σάντσεθ Μάθας, ιδρυτής και ιδεολόγος της Φάλαγγας, ίσως ένας από τους άμεσους υπεύθυνους του εμφύλιου σπαραγμού. Ο Σάντσεθ Μάθας δεν καταφέρνει απλώς να γλιτώσει την ομαδική εκτέλεση, αλλά, όταν ψάχνουν να τον βρουν, ένας ανώνυμος πολιτοφύλακας τον σημαδεύει με το όπλο του και την τελευταία στιγμή του χαρίζει τη ζωή. Το καλό του άστρο τού επιτρέπει να ζήσει στο δάσος, προστατευμένος από μερικούς χωρικούς της περιοχής, αν και πάντα θα θυμάται εκείνο τον πολιτοφύλακα με το παράξενο βλέμμα που δεν τον κατέδωσε. Ο αφηγητής αυτής της παράξενης περιπέτειας από τον πόλεμο είναι ένας νεαρός δημοσιογράφος που προσπαθεί να ανασυνθέσει το ιστορικό πλαίσιο των γεγονότων και να ξεδιαλύνει το μυστικό των αινιγματικών πρωταγωνιστών του.
3. Μικρές κόκκινες γυναίκες - Μάρτα Σανθ (μετάφραση Κωνσταντίνος Παλαιολόγος) | Εκδόσεις Carvivora
Τα βιβλία της ισπανίδας Μάρτα Σανθ έχουν βραβευτεί με τα σημαντικότερα βραβεία ισπανικής λογοτεχνίας (Herralde, βραβείο Ojo Crítico, βραβείο Vargas Llosa).
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:
Η Πάουλα Κινιόνες φτάνει στο Σαφράν αναζητώντας ομαδικούς τάφους από την εποχή του εμφυλίου πολέμου. Μόλις πατήσει το κουτσό πόδι της στο χωριό, αισθάνεται ότι ο ουρανός βαραίνει επικίνδυνα επάνω της και ένα αόρατο λάστιχο απομακρύνει το σώμα της από τον προορισμό της: το ξενοδοχείο της οικογένειας Μπεάτο. Τις επόμενες εβδομάδες, αγνοώντας τις προειδοποιήσεις του ενστίκτου της, η Πάουλα θα ερωτευτεί και ταυτόχρονα θα αρχίσει να μπαίνει όλο και πιο βαθιά στα σκοτεινά μυστικά μιας οικογένειας, ενός χωριού, μιας χώρας που έχουν στοιχειώσει και διαστρεβλώσει ζωές και συνειδήσεις. Ιδιαίτερα γνωστή, πολυβραβευμένη και δημοφιλής στην Ισπανία, η συγγραφέας, που μεταφράζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ανατέμνει τη σύγχρονη ισπανική ιστορία με ένα εξπρεσιονιστικό γουέστερν που εξερευνά τα όρια της γλώσσας και την ποιητική της δύναμη, έχοντας ως θέμα του την ενοχή, την πικρία, την απληστία και, πάνω απ' όλα, την αναπόδραστη φθορά του ανθρώπινου σώματος.
4. Αυγουστιάτικη βροχή - Φρανθίσκο Άλβαρεθ (μετάφραση Άνχελ Πέρεθ Γκονθάλεθ) | Εκδόσεις των Συναδέλφων
Ένα μυθιστόρημα για μια εμβληματική μορφή του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου, τον Μπουεναβεντούρα Ντουρούτι.
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:
Στις 20 Νοεμβρίου 1936 ένας άνθρωπος πέθανε και ένας μύθος γεννήθηκε: ο Μπουεναβεντούρα Ντουρούτι, ο μηχανικός, ο αναρχικός πιστολέρο, ο απαλλοτριωτής τραπεζών, ο χαρισματικός συνδικαλιστής, ο πολιτοφύλακας της αντιφασιστικής Βαρκελώνης. Μισό αιώνα μετά, η γαλλίδα δημοσιογράφος Λιμπερτάδ Καζάλ προσπαθεί να διαλευκάνει το μυστήριο του θανάτου του θρυλικού επαναστάτη σε εκείνη τη Μαδρίτη που ύψωσε το ανάστημά της στον φασισμό. Σε αυτή την έρευνα ο αναγνώστης γίνεται μάρτυρας της πρώτης μεγάλης ληστείας τράπεζας στην Ισπανία, ακολουθεί τα μυστικά βήματα του Ντουρούτι και των συντρόφων του Ασκάσο και Χοβέρ στη Λατινική Αμερική, τους συνοδεύει στη γαλλική εξορία για να προετοιμάσουν την εξέγερση και, μετά την καταστολή του στρατιωτικού πραξικοπήματος στην Καταλονία, πορεύεται μαζί με τη Φάλαγγα Ντουρούτι πηγαίνοντας για τη Σαραγόσα. Είναι μια αναζήτηση που φέρνει εντέλει τη δημοσιογράφο αντιμέτωπη με τα φαντάσματα της δικής της οικογενειακής ιστορίας. Με οδηγό του την ενδελεχή ιστοριογραφική τεκμηρίωση, ο Φρανθίσκο Άλβαρεθ αναπλάθει αριστοτεχνικά την ατμόσφαιρα της εποχής, αναδεικνύει έξοχα τους πρωταγωνιστές της και ξαναζωντανεύει, κάτω από την όμορφη αυγουστιάτικη βροχή, την εικόνα εκείνης της ελευθεριακής επανάστασης που γεννήθηκε κι έσβησε μαζί με το καλοκαίρι του 1936.
5. Los Buenos Antifascistas: Η ιστορία των ελλήνων εθελοντών του Ισπανικού Εμφυλίου μέσα από τα άγνωστα αρχεία των Διεθνών Ταξιαρχών - Γιάννης Παντελάκης (Εκδόσεις Θεμέλιο)
Το βιβλίο ανοίγει τα αρχεία των Διεθνών Ταξιαρχιών και καταγράφει την ιστορία των Ελλήνων εθελοντών, των buenos antifascistas, όπως τους χαρακτήριζαν οι Ισπανοί.
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:
"Ονομάζομαι Anastasia Tsackos Moratalla, είμαι κόρη μιας Ισπανίδας και ενός έλληνα brigadista, μέλους των Brigadas Internacionales". Μια ογδοντάχρονη γυναίκα από το Albacete, στα νοτιοανατολικά της Ισπανίας, αφηγείται τη μυθιστορηματική ζωή του πατέρα της. Ήταν ένας από τους περίπου τετρακόσιους Έλληνες και Κύπριους που, μαζί με χιλιάδες εθελοντές από πενήντα τρεις χώρες, κάνοντας προσωπικές υπερβάσεις, άφησαν τις ζωές που έκαναν ως τότε, για να πολεμήσουν τον εθνικισμό στην Ιβηρική. Τα αρχεία των Διεθνών Ταξιαρχιών και πολλές ακόμα πηγές ρίχνουν φως σε αυτούς τους Έλληνες που δεν απουσίασαν από το πρωτόγνωρο αυτό ραντεβού διεθνισμού και αλληλεγγύης τα τελευταία χρόνια του Μεσοπολέμου. Ποιοι ήταν, γιατί πήγαν στην Ισπανία, ποιες ήταν οι πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές τους αναφορές, πόσοι άφησαν τις ζωές τους πολεμώντας σε μια χώρα που δεν ήταν η δική τους;
6. Πεθαίνοντας στην Καταλωνία - Τζωρτζ Όργουελ (μετάφραση Κλαίρη Καλαιτζίδου) | Εκδόσεις Κάκτος
Ο Τζωρτζ Όργουελ βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της μάχης στο πλευρό των Δημοκρατικών και σε αυτό το βιβλίο μεταφέρει την εμπειρία του.
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:
Ισπανία, 1936. Στην καρδιά του Ισπανικού Εμφυλίου, ο Τζωρτζ Όργουελ δεν παραμένει απλός παρατηρητής των γεγονότων. Εντάσσεται ενεργά στην πολιτοφυλακή και βιώνει από πρώτο χέρι τη φρίκη του πολέμου, τις σκληρές συγκρούσεις, τις προδοσίες αλλά και την ελπίδα για μια νέα κοινωνία. Με λόγο άμεσο, ανεπιτήδευτο και αληθινό, ο Όργουελ καταγράφει την ωμή αλήθεια των γεγονότων, αλλά και τη βαθιά του πίστη στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ελευθερία και την αντοχή του ανθρώπινου πνεύματος σε συνθήκες ακραίας βίας.
7. Για ποιον χτυπά η καμπάνα - Έρνεστ Χέμινγουεϊ (μετάφραση Άννα Παπασταύρου) | Εκδόσεις Καστανιώτης
Ακόμη ένα βιβλίο που είναι γραμμένο από άνθρωπο που έζησε τον Ισπανικό Εμφύλιο, καλύπτοντας τον δημοσιογραφικά.
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:
Βασισμένο στις εμπειρίες του από τον Ισπανικό Εμφύλιο, το Για ποιον χτυπά η καμπάνα θεωρήθηκε από τους βιβλιοκριτικούς ως το κορυφαίο έργο του συγγραφέα και ένα από τα καλύτερα πολεμικά μυθιστορήματα όλων των εποχών. Περιγράφει τέσσερις μέρες από τη ζωή του ήρωα και πρωταγωνιστή Ρόμπερτ Τζόρνταν, ενός Αμερικανού που έχει σταλεί με την ιδιότητα του δυναμιτιστή, για να ανατινάξει μια στρατηγικής σημασίας γέφυρα. Τέσσερις μονάχα μέρες, στα τέλη της άνοιξης του 1937 στην Ισπανία, και συγκεκριμένα στα δάση γύρω από τη Σεγκόβια. Στη διάρκεια αυτών των κρίσιμων ημερών, ο Τζόρνταν βιώνει συγκλονιστικά τον έρωτα στο πρόσωπο της πανέμορφης και βασανισμένης Μαρίας, το φόβο και την αγωνία σε μια σπαρασσόμενη από τον Εμφύλιο χώρα, την αφοσίωση και τη φιλία, αλλά και τη δεισιδαιμονία στα πρόσωπα των Ισπανών ανταρτών. Παντού γύρω του ελλοχεύει ο θάνατος, που δίνει σε όλα τα συναισθήματα μια ολότελα διαφορετική διάσταση και ένταση.
Διαβάστε Επίσης
