Η ιστορία της οικογένειας Πανά, όπως αποτυπώνεται στο νέο βιβλίο του Χρύσανθου Πανά "Κινηματοθέατρο Ζαΐρα – Μια ιστορία της οικογένειας Πανά" αποτελεί ένα χρονικό που διατρέχει αιώνες και γεωγραφίες, από την Καταλονία και την πρώτη καταγραφή του ονόματος της οικογένειας το 1302, μέχρι την Κεφαλονιά και την αστική Αθήνα, όταν η οικογένεια καταλήγει να δένεται οργανικά με την πολιτιστική ταυτότητα της πόλης.
Κομβικό σημείο της νεότερης ιστορίας αποτελεί ο Σπύρος Πανάς, ο οποίος εγκαθίσταται στον Πειραιά γύρω στο 1930. Σε μια εποχή που το λιμάνι μετασχηματίζεται σε βιομηχανικό και εμπορικό κόμβο, η παρουσία του Πανά στον Πειραιά σηματοδοτεί την ένταξη της οικογένειας σε ένα δυναμικό αστικό περιβάλλον δημιουργώντας μαζί με τον αδερφό του κεφακοπτείο, ενώ αργότερα ασχολήθηκαν με το εμπόριο. Εκεί διαμορφώνονται οι βάσεις για τη μετέπειτα πορεία της οικογένειας, η οποία μετακομίζει στο Γαλάτσι την περίοδο του πολέμου και σταδιακά θα συνδεθεί όχι μόνο με την επιχειρηματικότητα, αλλά και με την ψυχαγωγία και τον πολιτισμό.
Η οικογένεια Πανά εμφανίζεται μέσα από τις σελίδες του βιβλίου ως φορέας μιας ιδιαίτερης αστικής κουλτούρας, όπου η τέχνη δεν λειτουργεί συμπληρωματικά, αλλά οργανικά μέσα στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή. Αυτή η διάσταση γίνεται πιο καθαρή στη σύγχρονη εποχή, με τον Χρύσανθο Πανά να αναλαμβάνει τον ρόλο του αφηγητή και ταυτόχρονα του συνεχιστή της παράδοσης, καταγράφοντας και ερμηνεύοντας την οικογενειακή διαδρομή μέσα από το πρίσμα της πολιτιστικής μνήμης.
Το πιο χαρακτηριστικό σύμβολο αυτής της διαδρομής είναι το θρυλικό θερινό κινηματοθέατρο Ζαΐρα, στο Γαλάτσι. Ο χώρος αυτός υπήρξε για δεκαετίες σημείο αναφοράς για την αθηναϊκή καλοκαιρινή ζωή. Σήμερα, η αναβίωσή του ως σύγχρονου πολιτιστικού χώρου επαναφέρει στο παρόν μια ολόκληρη εποχή, συνδέοντας τη μνήμη με τη σύγχρονη αστική ζωή.
Έτσι, το βιβλίο του Χρύσανθου Πανά καταλήγει να λειτουργεί σε δύο επίπεδα: ως οικογενειακή ιστορία και ως αφήγηση για την ίδια την Αθήνα και τον πολιτισμό της. Στο κέντρο αυτής της αφήγησης βρίσκεται ο Σπύρος Πανάς στον Πειραιά της δεκαετίας του ’30 και, ως τελική συμβολική κορύφωση, το Ζαΐρα – ένας χώρος όπου η αγάπη για την τέχνη μετατρέπεται σε ζωντανή εμπειρία και συλλογική μνήμη.
Διαβάστε Επίσης
