"What Remains, What Changes" στην έκθεση της Maria Jole Serreli

Με την πρώτη ατομική έκθεση της Maria Jole Serreli στην Αθήνα, η Gramma_Epsilon εγκαινιάζει τη δεύτερη πενταετία της δραστηριότητάς της. Δεν πρόκειται για μια επετειακή επιλογή, αλλά για μια επιλογή που δηλώνει τη μελλοντική κατεύθυνση της γκαλερί. Η πρακτική της Maria Jole Serreli αποτελεί μια φυσική διεύρυνση του επιμελητικού προγράμματος που ανέπτυξε η Gramma_Epsilon κατά τα πρώτα πέντε χρόνια της δραστηριότητάς της, επιβεβαιώνοντας τις αρχές του και ταυτόχρονα ανοίγοντάς το σε νέες προοπτικές.

Η έκθεση συγκεντρώνει περίπου σαράντα έργα από τους σημαντικότερους κύκλους της δημιουργικής πορείας της Maria Jole Serreli, μεταξύ των οποίων τα Ikigai, Animas, Il peso del sonno και Fili fuori telaio, ενώ παρουσιάζει για πρώτη φορά τον νέο κύκλο έργων Senescenza. Έργα με βασικό στοιχείο την κλωστή και γλυπτά από κεραμικό και μάρμαρο συνδιαλέγονται στο πλαίσιο μιας έκθεσης που δεν ακολουθεί αυστηρά χρονολογική διάρθρωση. Έργα που δημιουργήθηκαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους αναδεικνύουν τη συνέχεια μιας πορείας η οποία, παρότι ανανεώνεται διαρκώς, έχει διατηρήσει αναλλοίωτη την ταυτότητά της.

Για περισσότερα από είκοσι χρόνια, η Serreli αναπτύσσει μια γλώσσα που διατρέχει διαφορετικές μορφές και υλικά, διατηρώντας σταθερό τον προβληματισμό γύρω από το σώμα, τη μνήμη, τη σχέση και τον ρόλο της τέχνης στο παρόν. Ένα σημαντικό μέρος αυτής της πορείας γεννιέται από τη συνάντηση με υλικά που προέρχονται από το οικογενειακό σπίτι στο Marrubiu της Σαρδηνίας: υφάσματα, νήματα και αντικείμενα σημαδεμένα από δεκαετίες χρήσης εισέρχονται στο έργο μεταφέροντας τα ίχνη της ζωής και των χειρονομιών που προηγήθηκαν. Το ράψιμο, το κέντημα και το μπάλωμα γίνονται έτσι φορείς μιας γνώσης που μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά γυναικών, όπου η μνήμη, η φροντίδα και η επανάληψη συνυφαίνονται με την ύλη.

Με την πάροδο του χρόνου, κάθε κύκλος έργων βρίσκει διαφορετικές μορφές και υλικά, χωρίς ποτέ να χάνει τη σύνδεση με την αναγκαιότητα από την οποία προέρχεται. Το νήμα εγκαταλείπει τον αργαλειό, δένεται σε κόμπους, τυλίγει, αιωρείται και συνδέει, όταν συναντά την πέτρα, η χειρονομία του ραψίματος φτάνει σε ένα όριο και μεταμορφώνεται. Η ίδια η ύλη της Σαρδηνίας - η ηφαιστειακή πέτρα, ο οψιδιανός, το μάρμαρο - εισάγει στο έργο μια χρονικότητα που υπερβαίνει την ανθρώπινη κλίμακα.

Ό,τι δεν μπορεί να διαπεραστεί, τυλίγεται: η αντίσταση της ύλης δεν διακόπτει τη χειρονομία, αλλά την αναγκάζει να βρει μια νέα μορφή. Ο τίτλος Senescenza (Γήρας/Γηρατειά) προέρχεται από έναν όρο του βιολογικού λεξιλογίου. Στην πρακτική της Maria Jole Serreli, ωστόσο, ο όρος απομακρύνεται από την αποκλειστική έννοια της γήρανσης και γίνεται εικόνα μιας διαρκούς μεταβολής, μιας κατάστασης στην οποία κάθε μορφή συνεχίζει να μετασχηματίζεται χωρίς να χάνει την ταυτότητά της. Τα έργα δεν περιγράφουν τα στάδια της ζωής, αλλά μας καλούν να στοχαστούμε πάνω στην αλλαγή ως δυνατότητα ανάπτυξης, σχέσης και επίγνωσης.

Στον νέο αυτό κύκλο, ο προβληματισμός εκτείνεται επίσης στην εγγύτητα ανάμεσα στο ύφασμα και το σώμα: ραφές, πτυχώσεις και ανοίγματα γίνονται ίχνη μιας συνέχειας που δεν ταυτίζεται με το να παραμένει κανείς ανέπαφος, αλλά συγκροτείται μέσα από τη μεταμόρφωση. Ταυτόχρονα με τα εγκαινιά θα παρουσιαστεί μια έκδοση αφιερωμένη στα πρώτα πέντε χρόνια δραστηριότητας της Gramma_Epsilon (2021-2026), η οποία ανατρέχει, μέσα από εικόνες και αρχειακό υλικό, στην ιστορία, τις εκθέσεις και το επιμελητικό πρόγραμμα της γκαλερί.

Την έκθεση θα συνοδεύει επίσης δίγλωσσος κατάλογος με κείμενα των Πάνου Γιαννακόπουλου και Paolo Cortese, σχεδιασμένος ως αναπόσπαστο μέρος του εκθεσιακού εγχειρήματος.

Maria Jole Serreli

Η Maria Jole Serreli (Ρώμη, 1975) είναι Ιταλίδα διεπιστημονική καλλιτέχνις που ζει και εργάζεται στη Σαρδηνία. Η πρακτική της εκτείνεται στο ύφασμα, την κεραμική, το μάρμαρο, το μέταλλο και την performance, διερευνώντας ζητήματα ταυτότητας, μεταμόρφωσης και ανθρώπινων σχέσεων. Κατά την τελευταία δεκαετία έχει αναπτύξει έναν συνεχή διάλογο με πολιτιστικούς θεσμούς στην Κίνα. Το 2026 συμμετείχε στη Shenzhen (Longhua) & Milan Lifestyle Week στο Dalang Fashion Town της Shenzhen, ως Art Director της έκθεσης Digital Fashion: An Oriental Expression of Gravity στη Yizhihui Art Gallery, για την οποία επιμελήθηκε τον εκθεσιακό σχεδιασμό και δημιούργησε δύο site-specific εγκαταστάσεις με νήμα.

Έργα της βρίσκονται σε δημόσιες συλλογές, μεταξύ των οποίων το Eachway Art and Fashion Museum στη Shenzhen και το Belt and Road Ceramics Expo Center στο Rongchang, Chongqing, καθώς και σε μουσεία και δημόσιες συλλογές στην Ιταλία.

Μεταξύ των σημαντικότερων ατομικών της εκθέσεων συγκαταλέγεται η A casa avevo tre sedie, που παρουσιάστηκε στο MUACC - Museo Universitario delle Arti e delle Culture Contemporanee στο Cagliari, σε επιμέλεια της Simona Campus. Το 2025, το έργο της In tasca solo pezzi di casa επιλέχθηκε ως η κεντρική εικόνα της 29ης διοργάνωσης του Monumenti Aperti.

Πληροφορίες

Επιμέλεια: Πάνος Γιαννικόπουλος και Paolo Cortese
Υπό την αιγίδα της Ιταλική Πρεσβεία στην Αθήνα και του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου Αθηνών
30.09.2026 - 30.12.2026
Τρίτη - Σάββατο: 11:00–19:00