Υπάρχει ο κόσμος της εμβύθισης, και βρίσκεται στο Onassis Ready

Το Onassis Ready, το νέο παράρτημα του ιδρύματος Ωνάση, ανοίγει για το κοινό στο πλαίσιο του προγράμματος ONX.  Όπως μας ενημέρωσαν μέλη της ομάδας του πρότζεκτ, ο χώρος είναι ένα "εργοστάσιο ονείρων", ένα πεδίο όπου καλλιτέχνες έχουν την ευκαιρία να εκπαιδευτούν, να πειραματιστούν και τελικά να παρουσιάσουν το έργο τους δημιουργώντας ένα μεγάλο δίκτυο ανθρώπων και έργων. Με το Onassis Ready, η Αθήνα μπαίνει για τα καλά στο παγκόσμιο σύστημα ONX, ένα καλλιτεχνικό πρότζεκτ με έδρα τη Νέα Υόρκη (και πλέον και την Αθήνα), που φέτος κλείνει 5 χρόνια λειτουργίας.

Τι είδαμε, και κυρίως τι βιώσαμε, στο ONX Showcase: Human in the loop

Η μεγάλη εγκατάσταση "Human in the Loop" δημιουργεί έναν κόσμο εμβύθισης, που μας καλεί να επαναπροσδιορίσουμε και να κατασκευάσουμε από την αρχή τον κόσμο και την τέχνη. Ο τίτλος προέρχεται από το ομώνυμο βιβλίο της Sarah Rothberg, η οποία παρουσιάζει μάλιστα την τέχνη της στον χώρο. Τα έργα, άλλα καινούριες παραγωγές και άλλα από τη συλλογή του χώρου, συνομιλούν δημιουργώντας έναν μικρόκοσμο, όπου οι τεχνολογικές εξελίξεις τρέχουν ραγδαία και εισβάλλουν σε κάθε τομέα της ζωής και της δημιουργίας. Ποια είναι η θέση του ανθρώπου σε αυτήν την καινούρια συνθήκη; Αυτό είναι το βασικό ερώτημα που ο θεατής εξερευνά και απαντά μαζί με τους καλλιτέχνες. Και εδώ το "μαζί", είναι κυριολεκτικό: ο χώρος αποτελείται από τα ανοιχτά στούντιο των δημιουργών, δίνοντας έμφαση όχι στο τελικό καλλιτεχνικό κατασκεύασμα, αλλά σε όλη την καλλιτεχνική διαδικασία, στη σκέψη και τη χειρονομία του καλλιτέχνη. 

Ο κάθε δημιουργός φέρει έργα που σχολιάζουν τη νέα ψηφιακή πραγματικότητα θέτοντας ζητήματα που αφορούν την ίδια την καλλιτεχνική παραγωγή, αλλά ταυτόχρονα δίνοντας χώρο σε ένα ακόμη στοιχείο: την αναγκαιότητα της τεχνολογίας καθώς και της εκπαίδευσης γύρω από αυτήν, ώστε να καθοδηγείται από τον άνθρωπο όπου ο άνθρωπος δεν είναι ποτέ απών, όμως κινδυνεύει να παγιδευθεί σε επαναληπτικές διαδικασίες αυτοματισμού και να απομακρυνθεί από την ειλικρίνεια της ταυτότητάς του.

Τα έργα που συναντάμε στον πρώτο όροφο του Onassis Ready προέρχονται από μια τεράστια γκάμα μέσων αλλά και ειδών. Μια οθόνη μας παρουσιάζει μια εικονική ιστορία που δεν τελειώνει ποτέ, δίνοντάς μας όμως το δικαίωμα να ορίσουμε εμείς ένα τέλος μέσω του υπολογιστή. Ποια είναι όμως η παγίδα; Έχουμε μόνο μερικά δευτερόλεπτα για να πληκτρολογήσουμε την επιθυμητή κατάληξή της, επιτρέποντας στον υπολογιστή να μας περιορίσει χρονικά, και συνεπώς να μας προκαλέσει συναισθήματα άγχους ελέγχοντας τον ψυχικό μας κόσμο. Αυτή η παγίδευση σε συστήματα είναι μια από τις βασικές προειδοποιήσεις του Human in the Loop. Αυτό το συναίσθημα μας μεταδίδει ο Gregor Kuschmirz, με το έργο του "Cutlery Rain Maker". Στο έργο αυτό, στεκόμαστε μπροστά από ένα τραπέζι, που θυμίζει μια αρμονική οικογενειακή συνάντηση. Η εικονική όμως αυτή γαλήνη, διασπάται βίαια με τα πιρούνια και τα πιάτα που πέφτουν στο τραπέζι, χωρίς ποτέ να σταματά αυτό, δημιουργώντας εκκωφαντικούς θορύβους αλλά και τον κίνδυνο του σωματικού τραυματισμού. Βρισικόμαστε δηλαδή σε μια μη ελεγχόμενη κατάσταση, μια κατάσταση όπου έχουμε παγιδευτεί. 

Ταυτόχρονα, ο χώρος μεταδίδει συνεχώς ένα αίσθημα απειλής, ένα κλίμα όπου ο άνθρωπος πρέπει να αμυνθεί και να προστατευθεί. Με το "Playfool Operator" μια σειρά κινητών τηλεφώνων όπου μπορείς να γράψεις το μήνυμα σου αλλά δεν μπορείς να ελέγξεις πώς αυτό θα μεταδοθεί -και θα διαστρεβλωθεί- σε κάθε συσκευή, ο θεατής βιώνει την απώλεια ελέγχου πάνω στην τεχνολογία, ενώ με το  "Photosynthesis of Absence Feed the Algorithm or Feed Life", οι συνθήκες ανατρέπονται: έχουμε έναν σταθμό... αποφορτισμού του κινητού μας, το οποίο όσο αυτό "πεθαίνει", δίνει ζωή στο φυτό μέσω μιας neon λάμπας. 

Από την άλλη, έργα όπως το "KissCrash", αναφέρονται σε έννοιες απληστίας, δύναμης, ενέργειας και συχνά ιεροποίησης. Ο καλλιτέχνης Adam Cole έχει φτιάξει ένα ενδιαφέρον δωμάτιο με αυτόν τον τίτλο, όπου συνδέει ερωτισμό και καταναλωτισμό με συνδετικό κρίκο την απληστία και την κατάχρηση της δύναμης. Με τη λογική αυτή, έχει τοποθετήσει ένα πετάλι στο πάτωμα που θυμίζει γκάζι: όση μεγαλύτερη δύναμη βάζουμε με το πόδι μας, τόσο πιο βίαιες και γρήγορες γίνονται οι κινηματογραφικές εικόνες φιλιών που καταναλώνουμε οπτικά μέσω της οθόνης μπροστά μας. Με άλλα λόγια η σωματική μας δύναμη μεταμορφώνεται σε οπτικό αποτέλεσμα, μερικώς ελεγχόμενο από εμάς. Ο Ali Santana, πηγαίνει την ιδέα της μεταμόρφωσης ένα βήμα πιο μακριά και με πνευματικές ανησυχίες: στην μετενσάρκωση. Με το "IKHET", φοράμε τα 3D γυαλιά μας, καθόμαστε σε έναν καναπέ που δονείται και αναρωτιόμαστε: υπάρχει ζωή μετά τον θανατό; Πηγαίνει πράγματι κάπου αλλού η ανθρώπινη ψυχή; Τι δυνατότητες προσφέρει η τεχνολογία στην κατασκευή μιας μορφής μετα-ανθρώπου; Μήπως βρισκόμαστε ήδη στην εποχή αυτή και τα όρια έχουν αρχίσει να συγχέονται; 

Ο ιερός χαρακτήρας της εγκατάστασης κορυφώνεται με το κινηματογραφικό υλικό του Andrew Thomas Huang. Στο "The Deer of Nine Colors", η ιδέα της μετενσάρκωσης είναι κεντρική, ενώ βλέπουμε την αναπαράσταση ενός βουδαϊκού μύθου όπου μια γυναίκα επιστρέφει μετά τον θάνατό της, με μορφή ελαφιού. Η εγκατάσταση ολοκληρώνεται με ένα κεφάλι ελαφιού στο κέντρο, το οποίο μάλιστα όντας μαριονέτα, μπορούμε να το ελέγξουμε. 

Ιερό, τέχνη, τεχνολογία, κλασικό και σύγχρονο, χειροποιήτο και ψηφιακό,  όλα εμπλέκονται στον 1ο όροφο του Onassis Ready, με το Showcase που θα συνοδευτεί από ομιλίες, περφόμανς και dj sets και θα διαρκέσει μέχρι τις 24/05. Αναλυτικό πρόγραμμα και πληροφορίες μπορείτε να βρείτε εδώ.