Ο Κωνσταντίνος Κορσοβίτης μιλά (και φωτογραφίζει) για τη δική του συναισθηματική αλήθεια

Ο Κωνσταντίνος Κορσοβίτης μας συστήνει σε ένα βαθιά υπαρξιακό φωτογραφικό έργο, με φόντο τη θάλασσα και πρωταγωνιστή έναν ναύτη. Περιστρέφοντας τη δουλειά του γύρω από έννοιες όπως φθορά, γήρας, μνήμη αλλά και ζητήματα ταυτότητας και σεξουαλικότητας, ο Κορσοβίτης προβαίνει σε μια αληθινή εξομολόγηση συνομιλώντας με το κοινό του. Με αφορμή τα εγκαίνια της έκθεσης, συνομιλήσαμε μαζί του και μοιραστήκαμε τις σκέψεις του.

Η ατομική σας έκθεση "The Scent of Salt" βασίζεται στα γραπτά του Ζαν Ζενέ. Τι ήταν αυτό που σας γοήτευσε τόσο που αποφασίσατε να δημιουργήσετε κάτι δικό σας με αφετηρία τον συγγραφέα; Ο Ζαν Ζενέ είναι σημαντικός επειδή μετέτρεψε την περιθωριοποίηση σε μυθολογία. Αφαίρεσε τις ζωές κλεφτών, φυλακισμένων, ναυτικών, απόκληρων, απατεώνων και φυγάδων, ανθρώπων δηλαδή που συνήθως οδηγούνται στα άκρα της κοινωνίας, και τους αντιμετώπισε με τη γλώσσα των αγίων, των μαρτύρων και των ποιητών. Στο πλαίσιο του δικού μου έργου, ο Ζενέ αντηχεί επειδή καταλάβαινε την ευθραυστότητα κάτω από την αρρενωπότητα. Το γερασμένο σώμα, η επιθυμία που ξεθωριάζει ή μεταμορφώνεται, ο ερωτισμός της μνήμης, η ομορφιά της φθοράς, η ιερότητα των ξένων -αυτά τα θέματα διατρέχουν τόσο το γραπτό του όσο και το Άρωμα του Αλατιού. Οι φιγούρες του συχνά φαίνονται στοιχειωμένες από τις δικές τους αντανακλάσεις, παγιδευμένες ανάμεσα στη νεότητα και την εξαφάνιση. Ο Ζενέ πίστευε επίσης ότι η ομορφιά μπορούσε να αναδυθεί από αυτό που η κοινωνία απορρίπτει. Όχι η γυαλισμένη ομορφιά, αλλά η πληγωμένη ομορφιά - αλάτι στο δέρμα, δωμάτια γεμάτα καπνό, εξαντλημένα σώματα, λαχτάρα που δεν μπορεί να πει πλήρως το όνομά της. 

Συνεργαστήκατε με έναν ηλικιωμένο άντρα, ο οποίος ενσαρκώνει τον εύθραυστο χαρακτήρα του συνταξιούχου ναύτη. Ήταν δύσκολο να επικοινωνηθεί, πρώτα από εσάς σε εκείνον, έπειτα από τον ίδιο στο κοινό, αυτή η βαθιά υπαρξιακή και εξομολογητική  αίσθηση του ευάλωτου και της φθοράς;  Η συνεργασία μαζί του απαιτούσε μεγάλη εμπιστοσύνη και ευαισθησία. Αυτό που με ενδιέφερε δεν ήταν απλώς η φωτογράφιση ενός ηλικιωμένου άνδρα, αλλά η δημιουργία ενός χώρου όπου η ευαλωτότητα μπορούσε να υπάρχει χωρίς ντροπή. Ο ναύτης έγινε ένα είδος καθρέφτη, κουβαλούσε το βάρος της μνήμης, της επιθυμίας, της εξάντλησης και της εξαφάνισης. Από πολλές απόψεις, φωτογράφιζα επίσης τους δικούς μου φόβους για τη γήρανση, την ευθραυστότητα και τη μεταμόρφωση, το οποίο έγινε η δυσκολότερη δοκιμασία. Ενώ εργαζόμουν στην έκθεση, άρχισα να ξαναβλέπω παλιές φωτογραφίες και αυτοπροσωπογραφίες και συνειδητοποίησα ότι δεν μπορούσα πλέον να αναγνωρίσω ορισμένες εκδοχές του εαυτού μου. Το έργο σταδιακά έγινε εξομολογητικό. Νομίζω ότι το κοινό ανταποκρίνεται σε αυτή την ειλικρίνεια. Ακόμα κι αν δεν γνωρίζει ολόκληρη την ιστορία, οι άνθρωποι αναγνωρίζουν τη συναισθηματική αλήθεια. Η ευαλωτότητα είναι άβολη επειδή μας έχουν μάθει να την κρύβουμε, ειδικά ως άνδρες. Αλλά ήθελα το έργο να αντισταθεί σε αυτή την απόκρυψη. Η φθορά στις εικόνες δεν είναι μόνο σωματική - είναι συναισθηματική, ψυχολογική, σχεδόν πνευματική. Ωστόσο, μέσα σε αυτή την φθορά υπάρχει επίσης τρυφερότητα, αξιοπρέπεια, ακόμη και ομορφιά. 

Όλες οι φωτογραφίες της έκθεσης τραβήχτηκαν με αναλογικό φιλμ, το οποίο -όπως ο ίδιος έχετε σημειώσει- συμβάλλει στην αίσθηση του ίχνους, του ταξιδιού και της μνήμης που κυριαρχεί στα έργα. Γενικότερα, πώς αισθάνεστε για την ψηφιοποίηση της τέχνης; Πιστεύετε ότι την απομακρύνει από τον αρχικό της σκοπό; Νομίζω ναι, αλλά ανοίγει και πολλές άλλες δυνατότητες για διαφορετική έκφραση. Ο κίνδυνος δεν είναι η τεχνολογία αυτή καθαυτή, αλλά η πιθανότητα συναισθηματικής αδράνειας. Νομίζω ότι οι καλλιτέχνες πρέπει να ανταποκρίνονται στον κόσμο στον οποίο ζουν. Κάθε εποχή αλλάζει τον τρόπο που δημιουργούμε και αντιλαμβανόμαστε τις εικόνες. Αυτό που έχει σημασία είναι αν το έργο εξακολουθεί να περιέχει συναισθηματική αλήθεια. Προσωπικά, νιώθω κουρασμένος από την τεχνολογία και ήθελα να επιστρέψω στις ρίζες μου. Η αναλογική φωτογραφία μου δίνει την ελευθερία των λαθών και της ενδοσκόπησης χωρίς την άμεση επίδραση της διαγραφής.

Παρομοιάζετε το The Scent of Salt με είδος οπτικού ημερολογίου, με μη υλοποιημένη ταινία. Ο κινηματογράφος σαν μορφή τέχνης είναι κάτι που σας συγκινεί και προσφέρει έμπνευση για τη δουλειά σας; Πάντα εμπνέομαι από τον κινηματογράφο, καθώς ήταν η πρώτη μορφή τέχνης, μαζί με τη μουσική, που ερωτεύτηκα. Νομίζω ότι ο κινηματογράφος μου έδωσε την άδεια να θολώσω την αυτοβιογραφία και τη μυθοπλασία. Στον κινηματογράφο, ένας χαρακτήρας μπορεί να γίνει μια μάσκα για την εσωτερική ζωή του καλλιτέχνη. Ο κινηματογράφος μου δίδαξε τη σημασία της ασάφειας. Με τράβηξαν οι σκηνοθέτες που κατανοούν τη βραδύτητα, τη σιωπή και το βάρος του σώματος, όπως Παζολίνι, Ταρκόφσκι, Τζάρμαν. 

Το συνολικό σας φωτογραφικό έργο τα τελευταία χρόνια έχει στο επίκεντρό του τον άνθρωπο. Με ποια έννοια σας ενδιαφέρει αυτή η προσέγγιση; Ταξιδεύοντας και εργαζόμενος σε όλη τη Νοτιοανατολική Ασία έχει διαμορφωθεί βαθιά αυτή η προοπτική. Ο χρόνος που περνάω με κοινότητες θεάτρου σκιών, μουσικούς, ψαράδες και ερμηνευτές με δίδαξε ότι η αφήγηση ιστοριών είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το ανθρώπινο σώμα. Μεταφέρει κόπο, τελετουργία, ευχαρίστηση, εξάντληση, ιστορία. Ακόμα και η σιωπή γίνεται εκφραστική. Ενδιαφέρομαι επίσης πολύ για τη συνεργασία, αυτή την ενέργεια μεταξύ του φωτογράφου και του θέματος.

Η έκθεση στο o.art.ath Gallery διαρκεί έως τις 30/05.