Έχουμε μόλις παρακαλουθήσει τη μυσταγωγική εμπειρία του "Kontakthof" της Pina Bausch στο Εθνικό Θέατρο, σε σύμπραξη με το Pina Bausch Foundation, έχουμε τσουγκρίσει ανταλλάσσοντας ευχές με τον κόσμο του θεάτρου και περπατάμε με τη φίλη μου τη Ν. στην περίεργα ήσυχη, τέτοια ώρα, φωτισμένη πόλη. Έχουμε ξεχάσει την οδύσσεια που πέρασε η καθεμία της για να βρεθεί στην Ομόνοια στην ώρα της για την παράσταση και τoυς παλμούς που ανεβάσαμε όσο ο χρόνος περνούσε κι εμεις ανταλλάσσαμε μηνύματα μποτιλιαρισμένες η μια στο ταξί η άλλη στο λεωφορείο (δις μποτιλιαρισμένο το τελευταίο, εντός και εκτός). Μόνο ξεχνώντας επιβιώνεις στην κίνηση της Αθήνας, πόσο μάλλον τέτοιες μέρες.
Η Ν. δεν έχει στολίσει ακόμη, έχει αλλεργία στον γλυκασμό των εορτών, όπως έχει γράψει ο αγαπημένος μας διηγηματογράφος Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος βάζοντας για μια ακόμη φορά την πένα στο κόκαλο με το χαρακτηριστικό πνεύμα του. Τη νιώθω αλλά την ίδια στιγμή ανυπομονώ για όλα όσα θα μοιραστώ με τα αγαπημένα μου πρόσωπα αυτές τις γιορτές, ξεκινώντας από το να ξαναδώ το "Father Mother Sister Brother" του Τζιμ Τζάρμους, μετά την πρεμιέρα του στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, αυτή τη φορά με την παρέα μου που δεν το έχει δει και το περιμένει πώς και πώς.
Τέτοιες μέρες τα συναισθήματα κοντράρονται, όπως τα βλέμματα, οι ατάκες και οι σιωπές στο "Father Mother Sister Brother", όπως τα σώματα και οι ποιότητες στην "αυλή της επαφής", το "Kontakthof": σκανταλιές, παιδική αυθάδεια, ελαφρότητα, αγάπη, βία… Στο "Η μητέρα μου γελάει", το τελευταίο βιβλίο της Σαντάλ Άκερμαν που κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πλήθος (μετάφραση Μυρτώ Ταπεινού), η σκηνοθέτρια κατατάσσει τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά στις λέξεις που την κάνουν να ανατριχιάζει, "Όπως και το άστρο φωτεινό θα βγει γιορτινό μήνυμα θα φέρει απ’ τον ουρανό".
Μένοντας στις πρόσφατες εκδοτικές κυκλοφορίες, το βραδυφλεγές "Ιντερμέτζο" της Σάλλυ Ρούνεϋ (εκδόσεις Πατάκη, μετάφραση Μυρτώ Καλοφωλιά) μας αφήνει με τη χαρμολύπη των γιορτών, καθώς τα δύο απομακρυσμένα μεταξύ τους, "δυσλειτουργικά" αδέλφια που πρωταγωνιστούν ετοιμάζονται, φιλιωμένα, να περάσουν μαζί τις πρώτες γιορτές χωρίς τον μπαμπά στο πατρικό σπίτι, μαζί με όλες τις συντρόφους τους.
Σχέσεις και ζωές μπερδεμένο κουβάρι. "Αν και δεν λειτουργεί πάντα, κάνουν ό,τι καλύτερο μπορούν" σε αυτό το διεισδυτικό χρονικό στη σύνθετη πλευρά των polyamorous, ανθρώπινων σχέσεων. 'Ένα μυθιστόρημα για το πώς "χάρη στην επαφή με έναν άλλο δεν είσαι ολότελα ελεύθερη να επιστρέψεις στην πρότερη υπαρξή σου. Οι απαιτήσεις των άλλων δεν εξανεμίζονται, πολλαπλασιάζονται μόνο. Ολοένα και πιο σύνθετες, ολοένα και πιο δύσκολες γίνονται. Κάτι που είναι ένας άλλος τρόπος, σκέφτεται, για να πεις: ζωή, κι άλλη ζωή, περισσότερη ζωή."
Το αγαπημένο του φως, μας εκμυστηρεύεται, είναι αυτό που βγάζει ένας φούρνος μικροκυμάτων που έχει μείνει ανοιχτός σε σκοτεινό δωμάτιο. "Το είδος του φωτός που σε κάνει να σκέφτεσαι τους ανθρώπους. Νιώθεις χαμένος αλλά και συμφιλιωμένος με τον κόσμο, και σε κάνει να θες να πάρεις κάποιον στο τηλέφωνο χωρίς λόγο."
Λιγότερο happy η επίγευση των Χριστουγέννων του Χάι, του αξέχαστου ήρωα του "Ο Αυτοκράτορας της Χαράς" του Ocean Vuong που δυστυχώς ή ευτυχώς σε επηρεάζει βαθιά. Η φίλη μου η Δ. δυσκολεύεται να διαβάσει άλλο βιβλίο μετά από αυτή την μαεστρική κατάδυση στον κόσμο της κατάθλιψης και της συντροφικότητας ενάντια στην πτώση, με φόντο την Ανατολική Χαρά, μια επινοημένη κωμόπολη στη Νέα Αγγλία των ατελείωτων χειμώνων και των απανωτών ματαιώσεων. Προς το τέλος του βιβλίου ο Χάι αναπολεί μια στιγμή της ζωής του πλάι σε ένα άλλο αγόρι, όταν "μπορούσε να σχηματίσει ένα νησάκι που λέγεται "ενταξία”. Μαζί του δεν ήταν ευτυχισμένος - αλλά ήταν εντάξει. Και το εντάξει ήταν ακόμα καλύτερο από την ευτυχία, γιατί του φαινόταν πιο πιθανό να κρατήσει. Το αγαπημένο του φως, μας εκμυστηρεύεται, είναι αυτό που βγάζει ένας φούρνος μικροκυμάτων που έχει μείνει ανοιχτός σε σκοτεινό δωμάτιο. "Το είδος του φωτός που σε κάνει να σκέφτεσαι τους ανθρώπους. Νιώθεις χαμένος αλλά και συμφιλιωμένος με τον κόσμο, και σε κάνει να θες να πάρεις κάποιον στο τηλέφωνο χωρίς λόγο."
Αυτές οι γιορτές, ας φέρουν λίγο παραπάνω φως, όχι μόνο από λαμπιόνια και πυροτεχνήματα, αλλά από την ανθρώπινη επαφή, όπως το έχει ανάγκη το καθένα μας.
