"Το Γραφείο των Υδάτινων Κοινών": Το Atopos διερευνά τη σχέση νερού-σώματος

Το νέο διεπιστημονικό και διακαλλιτεχνικό πρόγραμμα του Atopos εγκαινιάζεται την Παγκόσμια Ημέρα Νερού, φέρνοντας στο επίκεντρο ζητήματα περιβαλλοντικής και κοινωνικής αλλαγής.

Atopos Το Γραφείο των Υδάτινων Κοινών

Το Atopos CVC εγκαινιάζει το διεπιστημονικό και διακαλλιτεχνικό πρόγραμμα "Το Γραφείο των Υδάτινων Κοινών" που εστιάζει σε ζητήματα περιβαλλοντικής και κοινωνικής αλλαγής σε σχέση με το νερό και το σώμα, την Παγκόσμια Ημέρα Νερού, Τετάρτη 22 Μαρτίου, στον εκθεσιακό του χώρο. Το πρόγραμμα πραγματοποιείται κατόπιν πρόσκλησης του καλλιτεχνικού διευθυντή του οργανισμού Βασίλη Ζηδιανάκη στην ανεξάρτητη επιμελήτρια Ελένη Ρήγα στο πλαίσιο του #ΟccupyAtopos.

Atopos Το Γραφείο των Υδάτινων Κοινών
© Zoe Mylonas.
Πορτραίτο από τη φωτογράφιση του "SeaMonster II", Ελένη Μυλωνά

Σε μια εποχή παγκόσμιας οικολογικής και κοινωνικής κρίσης, το "σύγχρονο νερό" είναι μια έννοια αφηρημένη· ένας εύκολα αναγνωρίσιμος χημικός τύπος (H₂O), ένα αγαθό που έχει μετατραπεί σε εμπορικό προϊόν. Σε αυτή την κρίσιμη στιγμή που το νερό βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής αλλαγής και μπροστά στον κίνδυνο που ελλοχεύει η ενδεχόμενη ιδιωτικοποίησή του, καλούμαστε να ορίσουμε εκ νέου τι είναι το νερό και αξίζει να σκεφτούμε ότι δεν πρόκειται μόνο για μια απαραίτητη φυσική ουσία, ένα κοινό αγαθό, ένα ανθρώπινο δικαίωμα, αλλά και για μια ισχυρή μεταφορά που μας επιτρέπει να οραματιστούμε ένα διαφορετικό μέλλον – πιο ρευστό, συμπεριληπτικό και ανθεκτικό.

Το Γραφείο των Υδάτινων Κοινών είναι προϊόν της συνεχούς έρευνας της επιμελήτριας πάνω στον "οικοφεμινισμό" – ένα θεωρητικό και πολιτικό κίνημα, αμάλγαμα φεμινισμού και οικολογίας. Με κεντρικό στοιχείο την Υγρή καρδιά, το πηγάδι που υπάρχει στον χώρο του ATOPOS cvc, το πρόγραμμα επιχειρεί να διερευνήσει διαφορετικές πτυχές της κλιματικής αλλαγής σε σχέση με το νερό και τις συνέπειες που επιβαρύνουν άνισα τα σώματα των γυναικών, των κουήρ, τρανς και ιθαγενών ατόμων. Ακολουθώντας τη ρευστότητα του νερού, το πρόγραμμα παίρνει διαφορετικές μορφές: μια έκθεση, ένα διεθνές πρόγραμμα φιλοξενίας καλλιτέχνιδων, ένα εβδομαδιαίο πρόγραμμα δημόσιων δράσεων, αλλά και ένα "γραφείο έρευνας". Συμμετέχουν "ερευνητές και ερευνήτριες του νερού" από διαφορετικούς τομείς, όπως αυτούς της τέχνης, της θαλάσσιας βιολογίας, της γεωπονίας, της πολεοδομίας, του αθλητισμού και του ακτιβισμού. 

Έκθεση "Υγρή καρδιά"

Atopos Το Γραφείο των Υδάτινων Κοινών
Δέσποινα Χαριτωνίδη "To Fall with Grace 2"

Από τη θέση του Μεσογειακού Νότου, οι καλλιτέχνιδες που συμμετέχουν στην έκθεση "Υγρή καρδιά" διερευνούν προβλήματα όπως η λειψυδρία, η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος –η οποία οφείλεται σε βιομηχανικές, τουριστικές και στρατιωτικές δραστηριότητες–, αλλά και η μόλυνση των υδάτων εξαιτίας των πλαστικών και των μικροπλαστικών, σε σχέση με τις ευάλωτες ανθρώπινες και μη ανθρώπινες ζωές. Οι Ιλεάνα Αρναούτου και Ισμήνη Κινγκ δημιουργούν το τοποειδικό γλυπτό "A Conservation of Water-Writings", το οποίο τροφοδοτείται από συναντήσεις γύρω από το πηγάδι και προσπαθούν να ανασυνθέσουν την ιστορία των κρυμμένων νερών της περιοχής του Μεταξουργείου.

Στην περφόρμανς για την κάμερα "SeaMonster II", η Ελένη Μυλωνά σκηνοθετεί το δικό της σώμα ανάμεσα σε πλαστικά απόβλητα που έχει μαζέψει από τις ακτές της Αίγινας. Το έργο της πραγματεύεται το μέλλον του πλανήτη, τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση και την αλληλεξάρτηση των "σωμάτων νερού". H Μαρία Νικηφοράκη παρουσιάζει τα οπτικοακουστικά έργα "Hydrodance: Devil’s Well" και "Hydrodance: Elephant Cave", δυο πρωτότυπες υποβρύχιες χορογραφίες με δύτριες ελεύθερης κατάδυσης στο Πηγάδι του Διαβόλου στην Αττική και το Σπήλαιο των Ελεφάντων στην Κρήτη, και διερευνά την απώλεια της θαλάσσιας βιοποικιλότητας εξαιτίας ανθρωπογενών δραστηριοτήτων. Το οπτικοακουστικό έργο "To Fall With Grace" της Δέσποινας Χαριτωνίδη, που αναπτύσσεται σε συνεργασία με την ομάδα συγχρονισμένης κολύμβησης Naiads, καταπιάνεται με τις αθέατες διαδικασίες των ανθρώπινων παρεμβάσεων σε περιβάλλοντα που σχετίζονται με το νερό, καθώς και με τις συνέπειές τους στις ανθρώπινες και τις μη ανθρώπινες ζωές.

Πρόγραμμα φιλοξενίας καλλιτεχνίδων

Atopos Το Γραφείο των Υδάτινων Κοινών
Kasia Wojcik "School of Resistance - Right to Regularization" - Μάρτιος 2022, Gent, Βέλγιο, IIPM and NTGent.

Διεθνείς καλλιτέχνιδες ζουν, εργάζονται και δημιουργούν στον χώρο του ATOPOS cvc, εμπλουτίζοντας το Γραφείο των Υδάτινων Κοινών με νέες οπτικές. Στο πρόγραμμα φιλοξενίας καλλιτέχνιδων συμμετέχουν η Ελβετίδα εικαστικός Maëlle Gross, η Αμερικανο-Ισπανίδα εικαστικός και σχεδιάστρια Lily Consuelo Saporta Tagiuri και η Γερμανίδα καλλιτέχνις του θεάτρου, ακτιβίστρια και ποιήτρια Kasia Wojcik. Η Gross καταπιάνεται με θέματα που άπτονται της μητρότητας, της μυθολογίας και της οικολογίας, χρησιμοποιώντας τη σπηλιά ως σύμβολο. Η Saporta Tagiuri διεξάγει επιτόπια μελέτη και εργαστήρια σχετικά με τα αυτοφυή βρώσιμα φυτά και τη λειψυδρία σε συνεργασία με τον γεωπόνο, βοτανολόγο και τεχνολόγο τροφίμων Μάνο Μπαζάνη. Η Wojcik σε συνεργασία με την Αυτόνομη Ακαδημία διερευνά θέματα σχετικά με τη μετανάστευση και τα κοινά (commons). 

Δράσεις

Σε μια προσπάθεια να διερευνηθούν διαφορετικές πτυχές και πολιτικές του νερού, η επιμελήτρια προσκαλεί καλλιτέχνες/ιδες, επιστήμονες, αθλητές/τριες και ακτιβιστές/στριες να συνδιαμορφώσουν ένα εβδομαδιαίο πρόγραμμα δημοσίων δράσεων που περιλαμβάνει περφόρμανς, προβολές, συζητήσεις, περιπάτους και εργαστήρια. Οι δράσεις που θα πραγματοποιηθούν θα ανακοινώνονται κάθε μήνα. 

Γραφείο Έρευνας

Το Γραφείο Έρευνας είναι τόσο ένα ρευστό μοντέλο επιμελητικής έρευνας, παραγωγής και παρουσίασης διεπιστημονικών και διαθεματικών έργων, όσο και ένα φυσικό γραφείο, ένας ευέλικτος χώρος από τον οποίο μπορούν όλοι οι "ερευνητές και ερευνήτριες του νερού" να εργαστούν, να συμβουλευτούν βιβλία και οπτικοακουστικές πηγές, αλλά και να συνομιλήσουν με άλλους/ες ερευνητές/τριες.

Επιμέλεια

Το Γραφείο των Υδάτινων Κοινών πραγματοποιείται κατόπιν πρόσκλησης του καλλιτεχνικού διευθυντή του οργανισμού ATOPOS cvc Βασίλη Ζηδιανάκη στην ανεξάρτητη επιμελήτρια Ελένη Ρήγα, στο πλαίσιο του #ΟccupyAtopos. Η Ρήγα είναι ανεξάρτητη επιμελήτρια και πολιτιστική παραγωγός. Η πρακτική της εστιάζει στη διασταύρωση της οικολογίας και του φεμινισμού και στην πολιτική της φροντίδας. Έχει συνεργαστεί ως βοηθός επιμελήτρια στο κέντρο τέχνης Friart στην Ελβετία και ως βοηθός επιμέλειας στην documenta 14 στην Αθήνα και στο Κάσελ. Υπήρξε καλλιτεχνική διευθύντρια του τμήματος Σύγχρονης Τέχνης στην 2023 Ελευσίς – Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Επιπλέον, έχει εργαστεί στο τμήμα εκπαίδευσης του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης και του Palais de Tokyo στο Παρίσι. Ως ανεξάρτητη επιμελήτρια έχει συνεργαστεί με οργανισμούς τέχνης στην Ευρώπη. Έχει συμμετάσχει στο Ερευνητικό Πρόγραμμα Φιλοξενίας 2022 του Ιδρύματος Γ. & Α. Μαμιδάκη στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης, στο πρόγραμμα Tailor-Μade Fellowships του Onassis AiR στην Αθήνα, στο πρόγραμμα φιλοξενίας GENERATOR του κέντρου τέχνης 40mcube στη Ρεν και του ARCAthens στο Μπρονξ της Νέας Υόρκης. Σπούδασε στο τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου στην Αθήνα και ολοκλήρωσε τα μεταπτυχιακά προγράμματα επιμελητικών σπουδών στο Paris 1 Panthéon–Sorbonne, καθώς και στο Konstfack University of Arts, Crafts and Design στη Στοκχόλμη. 

Συμμετέχουσες καλλιτέχνιδες στην έκθεση: Ιλεάνα Αρναούτου και Ισμήνη Κινγκ, Ελένη Μυλωνά, Μαρία Νικηφοράκη, Δέσποινα Χαριτωνίδη 

Συμμετέχουσες στο πρόγραμμα φιλοξενίας καλλιτέχνιδων: Maëlle Gross, Lily Consuelo Saporta Tagiuri, Kasia Wojcik

Συμμετέχοντες στις δράσεις: Γιώργος Αλεξόπουλος, Όλγα Ευαγγελίδου, Ρίκα Κριθαρά, Μάνος Μπαζάνης, Γιώργης Νουκάκης, Νεφέλη Παπαϊωάννου, Μαργαρίτα Τσώμου, Χαρίκλεια Χάρη, Catriona Gallagher, Maëlle Gross, James Lane, Naiads, Irene Ragusini, Lily Consuelo Saporta Tagiuri, Joulia Strauss, Kasia Wojcik

Συνεργάτες προγράμματος: Αυτόνομη Ακαδημία, Μικρογεωγραφίες, Goethe-Institut Athen (πρότζεκτ Atlas of Mediterranean Liquidity)

Εγκαίνια: Παγκόσμια Ημέρα Νερού 22/3 (6 μ.μ.)

Info: Atopos CVC | 22/3-1/7 | Ώρες λειτουργίας έκθεσης & Γραφείου Έρευνας: Πεμ.-Σαβ.: 5-9 μ.μ. | Είσοδος ελεύθερη (απαραίτητη η προκράτηση θέσης μέσα από τον ιστότοπο του Atopos CVC)

Οι δράσεις θα παρουσιάζονται σε εβδομαδιαία βάση. Οι ημέρες και ώρες διεξαγωγής τους θα ανακοινώνονται κάθε μήνα.

© φωτογραφίας εξωφύλλου: "Hydrodance Elephant's Cave" Μαρία Νικηφοράκη, video still

Διαβάστε Επίσης

Περισσότερες πληροφορίες

Atopos Contemporary Visual Culture

Σαλαμίνος 72, Μεταξουργείο
  • Βινιέτες Τεχνών - City life

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

"Νομίζω ήρθε η ώρα ν’ ακούσουμε..." τους μεγάλους συνθέτες του 20ού αιώνα

Το Ινστιτούτο Ελληνικής Μουσικής Κληρονομιάς μπαίνει στην Πινακοθήκη Γκίκα και παρουσιάζει μία διαδραστική έκθεση-αφιέρωμα σε 11 σπουδαίους μουσικοσυνθέτες της Ελλάδας.

ΓΡΑΦΕΙ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΙΚΟΛΑΚΑΚΗ
23/04/2024

"Ίσαλος Γραμμή": Ένα ταξίδι ακουστικής αίσθησης και μνήμης μέσα από το εργαστήρι του Στέλιου Γαβαλά

Μία γοητευτική προσέγγιση σε έργα γλυπτικής, που προκαλούν χωρικές εμπειρίες, υιοθετώντας τα χαρακτηριστικά και τις ποιότητες της αρχιτεκτονικής δημιουργίας.

Ο κορυφαίος συγγραφέας αστυνομικού Ian Rankin στην Αθήνα

Ο Βρετανός συγγραφέας επισκέπτεται τη χώρα μας στο πλαίσιο του 5ου Φεστιβάλ Αστυνομικής Λογοτεχνίας Agatha με αφορμή το νέο του αστυνομικό μυθιστόρημα "Όσα δεν θέλω να πω".

"Μικρές ιστορίες , μεγάλα μαθήματα": Ένα βιβλίο μνήμης του Θανάση Ευθυμιάδη

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του δεύτερου βιβλίου του με τις ιστορίες και τις συναντήσεις που επέλεξε η μνήμη του να συγκρατήσει, από τότε που θυμάται τον εαυτό του μέχρι σήμερα.

25+1 βιβλία για το Πάσχα

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου και όσο προετοιμαζόμαστε για τις Πασχαλινές διακοπές, συγκεντρώσαμε τα νέα βιβλία που αξίζει να διαβάσετε αυτή την άνοιξη.

Πασχαλινό book bazaar από τις εκδόσεις Καπόν

Στο Βιβλιοπωλείο της Ραχήλ μάς περιμένουν πασχαλινές προσφορές για τις μέρες που έρχονται.

Ανακαλύπτοντας το "Αποτύπωμα" που σχηματίζεται στη μνήμη και τη συνείδηση του Άκη Δέτση

Ο καλλιτέχνης εξερευνά τη διάσταση της φωτογραφίας ως σημαίνουσας επιφάνειας μέσα από την απεικόνιση του τοπίου.