© Χρήστος Μπουρελιάς
Η εικαστική εγκατάσταση "Μαθαίνοντας από την Πουλάτη" παρουσιάζεται στο προαύλιο του Ιστορικού, Εθνογραφικού και Λαογραφικού Μουσείου Σίφνου. Το έργο πραγματοποιείται στο πλαίσιο της δράσης S+T+ARTS (Science, Technology and Arts) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG Connect) και συγκεκριμένα του έργου STARTS4Water, σε σχεδιασμό και υλοποίηση των DECA Architecture και επιμέλεια της "Όχι Παίζουμε ΑΜΚΕ/UrbanDig Project”.
Η εγκατάσταση θα παραμείνει ανοιχτή ως τις 5 Σεπτεμβρίου, ενώ το σύνολο των δράσεων του προγράμματος θα ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο του 2022.
Το έργο χωρίζεται σε δύο μέρη τα οποία πραγματεύονται τη διαχείριση του νερού στη Σίφνο και είναι σχεδιασμένο από τους DECA Architecture. Έχοντας πραγματοποιήσει έργα στα περισσότερα νησιά των Κυκλάδων τα τελευταία είκοσι χρόνια, η ομάδα των DECA Architecture έχει έρθει πολλές φορές αντιμέτωπη με τις δυσκολίες διαχείρισης των υδατικών πόρων, ως αποτέλεσμα της αλματώδους τουριστικής ανάπτυξης που προχωρά με ρυθμούς πολλές φορές μεγαλύτερους από αυτούς που μπορεί να υποστηρίξει η φέρουσα ικανότητα του κάθε τόπου.
Η εμπειρία αυτή, σε συνδυασμό με το μεγάλο ενδιαφέρον που προκάλεσαν στην ομάδα οι υποδομές διαχείρισης νερού και οι παραδόσεις της περιοχής της Πουλάτης, οδήγησε στη συνεργασία με την " Όχι Παίζουμε ΑΜΚΕ/UrbanDig Project” στο πλαίσιο του STARTS4Water. Το πρώτο μέρος της εγκατάστασης αφορά το παρελθόν, και είναι μια βιντεο- εγκατάσταση που αφηγείται την ιστορία του συστήματος διαχείρισης υδάτων στην Πουλάτη μέσω μιας ταινίας που προβάλλεται πάνω σε ένα ακριβές τρισδιάστατο μοντέλο της περιοχής.
Το μοναδικό αυτό σύστημα ορθολογικής χρήσης και συνδιαχείρισης του νερού στην περιοχή της Πουλάτης βασιζόταν στις υπαίθριες δεξαμενές νερού ("χαβούζες") , σε ένα δίκτυο αρδευτικών καναλιών και τις ξερολιθιές, στοιχεία που συνδέθηκαν με τις φυσικές πηγές της Πουλάτης, συμβάλλοντας στην άρδευση μιας τεράστιας έκτασης με ελάχιστη σπατάλη νερού. Οι χαβούζες δεν ήταν καλυμμένες, οπότε όλοι γνώριζαν πόσο νερό ήταν αποθηκευμένο και κάθε χωράφι είχε το δικαίωμα να συλλέγει νερό για 12 ώρες προκαθορισμένες μέρες της εβδομάδας. Αυτή η μονάδα μέτρησης, που ονομαζόταν "Τα Νερά", επέτρεπε στην κοινότητα να συμμετέχει στη λήψη αποφάσεων και να ρυθμίζει τη διανομή του νερού με διαφάνεια και δικαιοσύνη.
Το δεύτερο μέρος αφορά το παρόν και είναι ένας ηλεκτρονικός μετρητής που δείχνει πόσο νερό είναι διαθέσιμο στις τρεις κύριες δεξαμενές νερού του νησιού. Ο μετρητής λαμβάνει πληροφορίες κάθε 30 λεπτά, απευθείας από το δημοτικό σύστημα τηλεμετρίας, το οποίο μετρά την ποσότητα νερού σε κάθε δεξαμενή. Πρόκειται για μια ψηφιακή εκδοχή της "χαβούζας" η οποία επέτρεπε την παρακολούθηση της διαθεσιμότητας του νερού με διαφάνεια στην Πουλάτη. Σκοπός αυτής της εγκατάστασης είναι να ευαισθητοποιήσει τους επισκέπτες της Σίφνου σχετικά με τα θέματα σπατάλης νερού στο νησί, να αναδείξει τις παραδοσιακές πρακτικές κοινής χρήσης και διαχείρισης του νερού που συναντώνται στην περιοχή της Πουλάτης και να εμπλέξει τους κατοίκους σε μια κοινή εύρεση λύσεων για τις σύγχρονες προκλήσεις σε σχέση με το νερό.
