«Ενώ η ανάμνηση είναι κάτι το παλιό, η μνήμη είναι κάτι το πολύ ζωντανό, απαραίτητο και ζωντανό, καθώς η μνήμη δεν είναι υπόθεση παρελθόντος αλλά υπόθεση μέλλοντος», ανέφερε στη συνέντευξη Τύπου για την ανακοίνωση των δράσεων του Έτους Μελίνα Μερκούρη ο Δημήτρης Λιγνάδης, καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου αλλά και μέλος της επιτροπής που συστάθηκε για την οργάνωση των επετειακών εκδηλώσεων.
Όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, συμπληρώνοντας είκοσι πέντε χρόνια από το θάνατο και εκατό από τη γέννηση της Μερκούρη, της μακροβιότερης Υπουργού Πολιτισμού που επισφράγισε το όνομά της με τη διεκδίκηση των γλυπτών του Παρθενώνα, το θεσμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας αλλά και μεγάλα έργα όπως η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων, το 2020 σημειώνεται ως Έτος Μελίνας Μερκούρη. Σε στενή συνεργασία με το ομώνυμο Ίδρυμα, το οποίο υποδέχτηκε τους εκπροσώπους του Τύπου στο υπέροχο νεοκλασικό του στην Πλάκα την Τρίτη 21 Ιανουαρίου, οι εκδηλώσεις που είναι στα προσεχώς επιδιώκουν να αναδείξουν σε βάθος την αξία της Μερκούρη, «μιας προσωπικότητας της οποίας τα έργα δεν έμειναν σε οραματικές ιδέες ή αναζητήσεις αλλά έγιναν πράξη», όπως επεσήμανε ο Χριστόφορος Αργυρόπουλος, πρόεδρος του Ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη.
Από τις επόμενες ημέρες και συγκεκριμένα στις 29 Ιανουαρίου ξεκινά επίσημα το επετειακό έτος. Η αρχή γίνεται με το πιο σημαντικό και διαχρονικά επιτακτικό ζήτημα που άφησε ως παρακαταθήκη η Μερκούρη: τη μάχη για την επιστροφή των αγαλμάτων. Στο Μουσείο Ακρόπολης θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά στον Τύπο και κατ’ επέκταση στο ευρύ κοινό τα πρακτικά της Διεθνούς Ημερίδας για την επανένωση των γλυπτών του Παρθενώνα. «Το επιλέξαμε ακριβώς για όλον αυτό τον αγώνα που έδωσε η Μελίνα για την πραγματοποίηση ενός οράματος που όλοι πιστεύουμε πως θα έρθει το momentum και θα γίνει πραγματικότητα», σημείωσε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Αντίστοιχη φιλοσοφία έχει η έκθεση που προετοιμάζεται για τέλος Μαρτίου στο φουαγιέ της έδρας της UNESCO στο Παρίσι, με θέμα τη διεκδίκηση των γλυπτών αλλά και την αρχαιοκαπηλία.
Στα καθ’ ημάς, οι εκθέσεις συνεχίζονται στο Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα –η ίδρυση του οποίου παρεμπίπτοντος ήταν ιδέα της Μερκούρη–, όπου τέλος Φεβρουαρίου θα παρουσιαστεί το αφιέρωμα «Η δική μας Μελίνα», μια έκθεση-φόρος τιμής σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, ενώ το ταξίδι στον κόσμο της μεγάλης ηθοποιού, σκηνοθέτιδας και υπουργού συνεχίζεται στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων. Εκεί, τον Ιούνιο, ένα μεγάλο εκθεσιακό αφιέρωμα σε επιμέλεια του Νίκου Καλτσά συγκεντρώνει κοστούμια, συνεντεύξεις, φωτογραφίες, αφίσες, γράμματα αλληλογραφίας αλλά και το καμαρίνι της Μελίνας, ενώ μουσικές εκδηλώσεις και θερινές προβολές θα πλαισιώσουν το πρόγραμμα.
Από το πρόγραμμα του Έτους Μελίνα Μερκούρη ξεχωρίζουν δυο σημεία: η συναυλία της Άλκηστης Πρωτοψάλτη στο Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου τον Ιούνιο, όπου θα ερμηνεύσει τραγούδια της Μελίνας Μερκούρη σε μια πολλά υποσχόμενη και συγκινητική βραδιά στον αρχαίο, έντονα φορτισμένο τόπο, καθώς και η εκδήλωση «Ο Πειραιάς γιορτάζει την Μελίνα» στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά στις 18 Οκτωβρίου, όπου διάφορα θεάματα πρόκειται να συμβούν μέσα στο κτίριο αλλά και έξω στην πόλη, κάνοντας τους Αθηναίους να κατηφορίσουν στο λιμάνι.
Επίσης, για πρώτη φορά τα Θεατρικά Βραβεία Μελίνα Μερκούρη θα απονεμηθούν στο Εθνικό Θέατρο (REX), όπου αναμένεται ειδική θεατρική βραδιά στη μνήμη της Μερκούρη, ενώ καθόλη τη χρονιά θα δοθεί στο θεσμό των δημοτικών περιφερειακών θεάτρων (ΔΗΠΕΘΕ). Από το 1983 που γεννήθηκε ύστερα από πρωτοβουλία της Μερκούρη, νέες ανάγκες και ζητήματα έχουν προκύψει, καθιστώντας σημαντική την ανανέωση του θεσμού. «Θέλω να πιστεύω πως το 2020 θα μπορέσουμε, σε συνεργασία με τους δήμους, τις περιφέρεις αλλά και τα ίδια τα θέατρα, να εκσυγχρονίσουμε το θεσμικό πλαίσιο των ΔΗΠΕΘΕ ώστε η παρουσία τους στις περιφέρεις να έχει ακόμη πιο δυναμικά χαρακτηριστικά», ανέφερε στο τέλος της ομιλίας της η Μενδώνη, αναφέροντας πως την Τετάρτη (22/1) έχει προγραμματιστεί σχετική συνάντηση στο Υπουργείο.
Τέλος, αναμένεται ημερίδα σε συνεργασία του ΥΠΠΟΑ και του Ιδρύματος που θα επικεντρωθεί στον χαρακτήρα και τις πρωτοβουλίες που ανέλαβε ως υπουργός Πολιτισμού η Μελίνα Μερκούρη, αλλά και στον ακτιβισμό της, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί ακόμη ημερομηνία.
