Ελένη Ευθυμίου, τι θα δούμε φέτος στην Πειραματική Σκηνή Νέων Δημιουργών του Εθνικού Θεάτρου;

Για μένα πειραματικό αποτελεί οτιδήποτε δεν στηρίζεται σε μια δοκιμασμένη συνταγή. Οποιαδήποτε επιλογή ωθεί τον κάθε και την κάθε δημιουργό να τολμήσει κάτι νέο, να ρισκάρει, να εκτεθεί, να προτείνει κάτι που μετακινεί αρχικά τον ίδιο. Επίσης, σημαντικό συνοδευτικό της λέξης "πείραμα" θεωρώ τη φράση "δικαίωμα στο λάθος", ένα πείραμα πάντα πρέπει να ακροβατεί ανάμεσα στο σωστό και το λάθος και να μην έχει την επιτυχία ως ζητούμενο αλλά την αναζήτηση και φυσικά την ανακάλυψη. Αντιλαμβάνομαι τον ρόλο μου στην Πειραματική Σκηνή ως ένα τέτοιο "πείραμα", με την καλή έννοια και θεωρώ πολύ τιμητική αλλά και φρέσκια στη σύλληψή της την ιδέα του καλλιτεχνικού διευθυντή Γιάννη
Μόσχου, να δώσει στην Πειραματική Σκηνή νέα ταυτότητα, αυτή των νέων δημιουργών, και αντίστοιχα να ορίσει ως υπεύθυνους και υπεύθυνές της τρεις σκηνοθέτες/σκηνοθέτριες της νεότερης γενιάς.  

Προσωπικά νιώθω πολύ κοντά στην ερευνητική διαδικασία αλλά και κοντά στους νέους και τις νέες δημιουργούς και αισθάνομαι μεγάλη χαρά το ότι μου προτάθηκε μια τέτοια θέση. Να μπορώ να συμμετέχω στη διαμόρφωση του προγράμματος αυτής της τόσο σημαντικής σκηνής, να μπορώ να σταθώ στο πλάι των σκηνοθετών και σκηνοθετριών που βρίσκονται στα πρώτα τους βήματα και να βοηθώ με ό,τι εργαλεία διαθέτω στην επίτευξη του καλλιτεχνικού τους οράματος. Οι παραστάσεις που θα φιλοξενηθούν φέτος είναι πολύ διαφορετικές μεταξύ τους. Ωστόσο, σε όλες βρίσκω κάτι που με ενδιαφέρει προσωπικά και οι θεματολογίες τους πιστεύω πως δύνανται να ανοίξουν ενδιαφέρουσες συζητήσεις.

Στη "Λυγερή" του Ανδρέα Καρακαβίτσα, για παράδειγμα, που ανοίγει φέτος το πρόγραμμα της Πειραματικής Σκηνής: το κέντρο εστίασης της δημιουργού Ειρήνης Λαμπρινοπούλου είναι η αυτοδιάθεση του γυναικείου σώματος μέσα από το πρίσμα μιας παλαιότερης εποχής, που όμως ακόμα συνοδεύει τις ιστορίες των μανάδων ή των γιαγιάδων μας, διαμορφώνοντας μέχρι και σήμερα τον τρόπο που η γυναίκα συμβιβάζεται και υπηρετεί κοινωνικούς ρόλους ερήμην της προσωπικής της επιθυμίας.

Αντίστοιχα και στις επόμενες παραστάσεις, πιστεύω πολύ, πως το κοινό θα δει ιστορίες που θα το ενδιαφέρουν: αναμένουμε στο "ΜΑ ΓΚΡΑΝ’ ΜΑ" του Δημήτρη Χαραλαμπόπουλου, μια βαθιά προσωπική και ποιητική παράσταση για τη σχέση με τη φθορά, το γήρας και τον θάνατο. Στον Εχθρό του λαού σε διασκευή και σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Βασιλακόπουλου θα δούμε τη μεταφορά του ιψενικού αριστουργήματος στη σύγχρονη, ελληνική πραγματικότητα. Μια παράσταση που -μεταξύ άλλων- θα φωτίζει τη δύναμη των
Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης να αποπροσανατολίζουν την κοινή γνώμη. Τέλος, στην "Πανδώρα" του/της Ουίτσι θα δούμε την ιστορία του μύθου της Πανδώρας, του μυθικού γυναικείου προσώπου που λέγεται πως έφερε τις συμφορές στους ανθρώπους, μέσα από μια εικαστική περφόρμανς. Με γοητεύει το γεγονός ότι οι νεαροί και οι νεαρές δημιουργοί φέρουν κάτι πολύ προσωπικό και αυθεντικό στον τρόπο που προσεγγίζουν τις θεματικές τους. Όπως και το ότι στις προτάσεις τους υπάρχει ξεκάθαρα μια πολιτική-κοινωνική διάσταση. Επίσης, τυχαίο ή και όχι, στις ιστορίες και των τεσσάρων δημιουργών τα κεντρικά πρόσωπα είναι γυναίκες. Νιώθω πως υπάρχει τεράστια ανάγκη πια να φωτίζονται εξίσου οι ιστορίες των γυναικών.

Όσο για την παράσταση "Στο σώμα της", της οποίας το κείμενο συνυπογράφουμε μαζί με τη Σοφία Ευτυχιάδου και τη Νεφέλη Μαϊστράλη, νιώθω βαθιά χαρά -τόσο για το εγχείρημα της από κοινού δημιουργίας ενός νεοελληνικού έργου που μιλά για το γυναικείο σώμα χωρίς αναστολές- όσο και για το σκηνικό εγχείρημα. Θα θέλαμε πολύ να καταφέρουμε έναν βομβαρδισμό του μυαλού και του θυμικού των θεατών με στιγμές, ιστορίες, σκέψεις και εικόνες που αφορούν στο γυναικείο σώμα και που συνήθως δεν μιλάμε γι’ αυτές. 

Η ιδέα αυτή προέκυψε από την προσωπική μου ανάγκη ως -για μια ακόμα φορά- μέλλουσα μητέρα να μιλήσω για το γυναικείο σώμα και τις διαρκείς μεταβολές που περνά, τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά, ορμονικά, ψυχικά. Αποφασίσαμε από κοινού με την χρόνια φίλη και συνεργάτιδα Σοφία Ευτυχιάδου πως θα ήταν σημαντικό να πιάσουμε ένα ευρύ φάσμα της γυναικείας πραγματικότητας και να μιλήσουμε και για την κοινωνική διάσταση του γυναικείου σώματος, το πώς έχει επηρεαστεί από την ιστορία, τη μόδα, την πατριαρχία, τη θρησκεία αλλά και ποια είναι τα διλήμματα και οι δυνάμεις που του προσθέτει η ίδια η φύση του. Αντίστοιχα, έχοντας ως ανάγκη να μιλήσουμε για την πορεία προς την επανακατάκτηση του σώματος από τις γυναίκες και για την απελευθέρωσή του από τα όποια δεσμά, προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε ένα πλαίσιο εμπιστοσύνης μεταξύ μιας γυναικείας κοινότητας συντελεστριών και ηθοποιών και να μιλήσουμε αληθινά μεταξύ μας, ενδυναμώνοντας τις προθέσεις μας να παρουσιάσουμε σκηνικά αυτό το εγχείρημα.

Λίγες είναι οι φωνές που ξεχωρίζουν στο σύγχρονο, νεοελληνικό έργο. Ένας ακόμα λόγος να προσπαθούμε να επενδύουμε σε αυτό, δίνοντας χώρο και αφορμές έκφρασης νέων (ή και παλαιότερων) συγγραφέων να βρουν τη φωνή τους. Με το έργο μας "Στο σώμα της" πιστεύω πως προσθέτουμε στο συγγραφικό τοπίο ένα κείμενο που σχετίζεται έντονα με το θέμα της γυναικείας χειραφέτησης και της έκφρασης της γυναικείας φωνής. Έχω μεγάλη προσμονή για το πώς θα ολοκληρωθεί σε παράσταση. Εύχομαι να αποτελέσει ένα ακόμη λιθαράκι στο να μπορέσουμε οι γυναίκες να νιώσουμε ακόμα δυνατότερες και να διεκδικήσουμε ακόμα πιο ηχηρά όσα θεωρούνται σήμερα δεδομένα αλλά όπως φαίνεται ακόμα καθόλου δεν είναι.