Τήνος: Πώς οι περιστεριώνες γίνονται το σκηνικό για το πιο ιδιαίτερο φεστιβάλ του Αιγαίου;

Το ΚΟΙΝΩΝΩ — The Tinos Gathering γιορτάζει δέκα χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας στο αιγαιοπελαγίτικο τοπίο και επιστρέφει από τις 27 έως τις 31 Αυγούστου με το κεντρικό πρόγραμμα "Rebuilt for flight". Πρόκειται για ένα πενθήμερο πολυθεματικό φεστιβάλ με ελεύθερη είσοδο σε όλες τις δράσεις, αφιερωμένο στους περιστεριώνες της Τήνου, τις ιστορικές αυτές παραγωγικές υποδομές, επαναπροσεγγίζοντάς τες όχι ως απολιθωμένα μνημεία, αλλά ως ζωντανά πεδία φροντίδας, έρευνας και σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Χρήστου Αρτέμη, το φεστιβάλ απλώνεται σε διαφορετικά σημεία του νησιού — από τη Χώρα έως τον Ταραμπάδο και το χωριό Αγάπη — συνδέοντας εικαστικά έργα, ηχητικές performances, αρχιτεκτονικά εργαστήρια, περιηγήσεις, ανοιχτά συμπόσια και εκπαιδευτικές δράσεις.

Στο επίκεντρο της φετινής διοργάνωσης βρίσκεται ένα ερώτημα με ιδιαίτερη επικαιρότητα: Πώς ένα τοπίο που δημιουργήθηκε μέσα από συγκεκριμένες ανάγκες και λειτουργίες να μπορεί αποκτήσει νέες μορφές φροντίδας και ενεργοποίησης σήμερα;

Οι Περιστεριώνες της Τήνου

Το πρόγραμμα "Rebuilt for flight" ξεκινά από μια κυριολεκτική συνθήκη: ο περιστεριώνας είναι μια αρχιτεκτονική κατασκευή φτιαγμένη για την πτήση. Σχεδιασμένος για την είσοδο, τη διαμονή και την έξοδο των περιστεριών, αποτελούσε ταυτόχρονα οργανικό μέρος ενός ευρύτερου αγροτικού και κοινωνικού συστήματος. Η λειτουργία του συνδεόταν στενά με την καλλιέργεια, την παραγωγή, τη λίπανση της γης και την καθημερινή ζωή του νησιού. Οι περιστεριώνες, επομένως, δεν δημιουργήθηκαν ως διακοσμητικά μνημεία, αλλά υπήρξαν ενεργές υποδομές ενός παραγωγικού τοπίου.

Σήμερα, πολλοί από αυτούς έχουν χάσει την αρχική τους χρήση. Το φεστιβάλ θέτει το ερώτημα του πώς αυτές οι δομές μπορούν να διαβαστούν, να τεκμηριωθούν, να φροντιστούν και να ενεργοποιηθούν εκ νέου στο παρόν. Για τον λόγο αυτό, το πρόγραμμα συνδυάζει οργανικά την περιήγηση και την ιστορική έρευνα με καλλιτεχνικές παρεμβάσεις, εργαστήρια, μουσική, ηχητικές performances, εγκαταστάσεις, προβολές, αρχειακό υλικό και δημόσιες συζητήσεις.

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων

Πέμπτη 27 Αυγούστου | Κήπος ΚΟΙΝΩΝΩ (Χώρα)

• 21:30–22:30 | ΧΛΩΡΟΣΥΝΘΕΣΙΣ: Sound installation & live performance. Σύνδεση της συκιάς του Κήπου με modular synthesizer σε έναν ποιητικό διάλογο φύσης, ήχου και τεχνολογίας.
• 22:30 | Opening Party: Ανοιχτή συνάντηση για τα 10 χρόνια του ΚΟΙΝΩΝΩ (2016–2026) και παρουσίαση του φεστιβαλικού προγράμματος.

Παρασκευή 28 Αυγούστου | Κήπος ΚΟΙΝΩΝΩ (Χώρα)

• 20:00–21:30 | Calm Down — Lost Childhood Tapes (Elisa Irini Vidalis): Ambient performance μινιμαλιστικού πιάνου και παιδικών αναμνήσεων στο απογευματινό φως (Περιορισμένος αριθμός: 40 άτομα).

Σάββατο 29 Αυγούστου | Ταραμπάδος (18:30 – 23:00)

• 18:30–19:30 | Περιήγηση στους Περιστεριώνες: Ιστορική αναδρομή 51 ετών αναπαλαίωσης με τους Γιάννη Ψάλτη ("Φίλοι του Πρασίνου") και Σοφία Ανδριώτη.
• 19:30–20:00 | La Llamada (The Call) — Daniel Dominguez Teruel: Συμμετοχική περιηγητική "Χορωδία Περιστεριών" που διασχίζει την κοιλάδα, με κορύφωση την ανέγερση ενός πτηνού ύψους 8 μέτρων.
• 20:00–21:30 | Συμπόσιο για τους Περιστεριώνες: Ανοιχτός διάλογος μεταξύ κατοίκων, αρχιτεκτόνων, ερευνητών, ιδιοκτητών και φορέων για το μέλλον του τοπίου.
• 21:30 | Ariadne Redux (Dimitris Papadatos / Jay Glass Dubs): Ηχητικό έργο 10 πράξεων για φωνές, πιάνο, modular synth και αντικείμενα, εμπνευσμένο από τον μύθο της Καμμένης Σπηλιάς.
• 22:00 | Live Μουσική: Περικλής Παπαπετρόπουλος (πολίτικο λαούτο).

Κυριακή 30 Αυγούστου | Αγάπη & Φυτώριο Χώρας

• 11:30 | Συνάντηση στην Πλατεία (Χωριό Αγάπη)
• 12:00–13:00 | Συμμετοχικό Εργαστήριο Αρχιτεκτονικής Ιστορίας: Με την Κωνσταντίνα Μαρκόγλου (HeritAgent).
• 13:00–14:00 | Rebuilt For Flight — International Art Residency 2026–2027: Παρουσίαση του διεθνούς προγράμματος φιλοξενίας και των Open Calls για καλλιτέχνες, επιμελητές και ιδιοκτήτες περιστεριώνων.
• 19:30–21:30 | Παιδική Έκθεση (Φυτώριο — Χώρα): "Δίνοντας χρήση στους περιστεριώνες" — Παιδιά της Τήνου ζωγραφίζουν το μέλλον των μνημείων.
• 21:30 | Between Soil and Signal — Stratos Bichakis (Φυτώριο): Music & Video Performance / Installation (40') γύρω από την προφορική παράδοση και το φυσικό περιβάλλον.

Δευτέρα 31 Αυγούστου | Κήπος ΚΟΙΝΩΝΩ (Χώρα)

• 21:00 | Closing Gathering: Αποχαιρετιστήρια βραδιά με κρασιά από την Cantina Analogue, προβολές αρχειακού υλικού της δεκαετίας και πέρασμα στη φάση του Residency 2026–2027.

Παράλληλες Δράσεις & Ψηφιακές Πλατφόρμες

Tinos Dovecotes Platform (CODE21): Παρουσίαση της ψηφιακής πλατφόρμας χαρτογράφησης και τεκμηρίωσης των περιστεριώνων της Τήνου. Πραγματοποιείται στο πλαίσιο του έργου "CODE21: Οι Περιστεριώνες των Κυκλάδων στον 21ο Αιώνα" με τη χρηματοδότηση της πρωτοβουλίας Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.

Εργαστήρια:

• Συλλογική "Χορωδία Περιστεριών" από τον Daniel Dominguez (Πέμπτη 18:00–19:30 & Παρασκευή 12:00–14:00 στον Κήπο) για τη δράση του Σαββάτου.
• Αρχιτεκτονικό Εργαστήριο από την Κωνσταντίνα Μαρκόγλου (Κυριακή 12:00 στο χωριό Αγάπη).
• Παρουσίαση παιδικού εργαστηρίου με θέμα τις νέες χρήσεις των περιστεριώνων.

Διοργάνωση & Υποστήριξη: Υπό την αιγίδα και με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και του Δήμου Τήνου. Με τη στήριξη του Cycladic Identity (Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης), του Cyclades Preservation Fund, της Aegeas ΑΜΚΕ, των "Φίλων του Πρασίνου Τήνου", της Cantina Analogue και χορηγό μετακίνησης τη SeaJets.

Περισσότερες πληροφορίες και αναλυτικά το πρόγραμμα του φεστιβάλ: εδώ