"Μπράβο Μαρία, φτιάχνεις ωραίες σαλάτες": Ένα αρχείο γυναικείας επιβίωσης μέσα από 22 επιστολές

Αν και πρόκειται για ερωτική αλληλογραφία της Μαρίας προς τον σύντροφό της, στις επιστολές, που ανακάλυψε η κόρη της, ξεδιπλώνεται η μάχη της με τη διατροφική διαταραχή.

Μπράβο Μαρία, φτιάχνεις ωραίες σαλάτες

Πριν λίγο καιρό έκανε την εμφάνισή του στα ράφια των βιβλιοπωλείων ένα βιβλίο, που – αν μη τι άλλο- τραβά τη προσοχή ήδη με τον τίτλο του: Μπράβο Μαρία, φτιάχνεις ωραίες σαλάτες.

Το βιβλίο υπογράφουν οι Μαντώ Παπαρρηγοπούλου και η Μαρία Θάνου, κόρη και μητέρα. Η Μαντώ βρίσκει το 2018 στο σπίτι στο Νέο Βουτζά αλληλογραφία της μητέρας της, Μαρίας, προς τον σύντροφό της (και μετέπειτα σύζυγό της). Αν και πρόκειται για ερωτική αλληλογραφία του 1983, μέσα από τα 22 γράμματα προς τον έρωτά της, που εκείνη την περίοδο βρίσκεται στις ΗΠΑ για σπουδές, ξεδιπλώνεται κάτι παραπάνω από στιγμές αγάπης και σκέψεις γύρω από το μέλλον της σχέσης τους. Αποτυπώνονται στιγμές από την ίδια τη ζωή της Μαρίας, που δίνει εκείνη την περίοδο τη μάχη της νευρικής ανορεξίας νοσηλευόμενη στο Αιγινήτειο νοσοκομείο. Η νεαρή Μαρία, μέσω της αλληλογραφίας, παρουσιάζει στον αγαπημένο της τις εμπειρίες της από τη νοσηλεία, αλλά και σκέψεις γύρω από τη σχέση με το ίδιο της το σώμα, τις αιτίες που έχουν πυροδοτήσει την ασθένεια, ενώ περιγράφει και τις στιγμές νίκης (που πολλές φορές μετρούνται με κουταλιές Hemo) στο μακρύ δρόμο της ανάρρωσής της.

Καθώς διαβάζουμε τις σελίδες του βιβλίου μαθαίνουμε για νευρολόγους, αστρολόγους παπάδες και ψυχιάτρους, ειδικούς και "ειδικούς", που συμβουλεύουν τη νεαρή Μαρία στο μονοπάτι της ανάρρωσης. Οι επιστολές λειτουργούν τόσο ως αρχειακό υλικό, όσο και ως μια κοινωνιολογικού ύφους μελέτη γύρω από την αντιμετώπιση της νευρικής ανορεξίας, τότε και σήμερα. Την ίδια στιγμή, περιπλέκονται προσωπικές στιγμές, που η Μαρία θεωρεί καθοριστικές για το πώς έχει δρομολογηθεί η ζωή της. Μαθαίνουμε, για παράδειγμα, για την περίπλοκη σχέση της Μαρίας με τον πατέρα της. Το "Μπράβο Μαρία, φτιάχνεις ωραίες σαλάτες" είναι μια φράση του πατέρα της προς την ίδια, που πίσω του καθρεφτίζει την αδιαφορία του, όπως εκείνη τη βιώνει.

Η Μαντώ Παπαρρηγοπούλου υπογράφει το -απαραίτητο- εισαγωγικό σημείωμα, που εξηγεί τη συνθήκη γύρω από την οποία βρέθηκε αυτή η αλληλογραφία, η οποία μετά από 40+ χρόνια λειτουργεί ως αρχείο της μάχης μιας γυναίκας με το σώμα της (και όχι μόνο). Περαιτέρω περιγράφει την έρευνα που έκανε η ίδια γύρω από τη νευρική ανορεξία, αλλά και τους λόγους που δεν διαβάζουμε τις απαντητικές επιστολές του μετέπειτα συζύγου της Μαρίας, αφήνοντας τον προβολέα να παραμένει στραμμένος επάνω της.

Διαβάστε Επίσης

Στις 22 επιστολές, λοιπόν, δεν παρεμβάλλεται κάποιο άλλο κείμενο. Παρά το γεγονός ότι πρόκειται επί της ουσίας για μια αλληλογραφία που δεν προοριζόταν για να δημοσιευτεί υπό τη μορφή ενός βιβλίου, διαβάζεται με ενδιαφέρον λόγω της αβίαστης εικόνας και της οπτικής που προσφέρουν τα γράμματα γύρω από την καθημερινή μάχη στη ζωή μιας γυναίκας. Αλλού η νεαρή ηρωίδα αγωνιά, αλλού εκνευρίζεται, αλλού παραμένει εύθραυστη, γράφοντας για στιγμές γύρω από την προσπάθειά της να ζήσει.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η άτυπη συνομιλία που δημιουργείται ανάμεσα σε μητέρα και κόρη μέσα από την ανακάλυψη αυτών των επιστολών — σαν ένας διάλογος που δεν έγινε ποτέ όταν έπρεπε, αλλά βρήκε τελικά τον χώρο να υπάρξει μέσα από αυτά τα προσωπικά αρχεία. Η Μαντώ γνωρίζει μέσα από τις επιστολές άγνωστες λεπτομέρειες της ζωής της μητέρας της και ολοκληρώνει μια κουβέντα που -όπως γράφει- "όλο λέγαμε ότι θα κάνουμε και όλο αναβαλλόταν".

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Yusra, οι οποίες αποτελούν συνέχεια του τριμηνιαίου ομώνυμου περιοδικού, και μετρούν ακόμη ένα βιβλίο (Κακιά της Myriam Gurba).

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

Η "Οδύσσεια" του Ομήρου κυκλοφόρησε ως μυθιστόρημα

Μια νέα έκδοση των εκδόσεων Κάκτος κάνει πιο προσιτό το έπος χωρίς να χάνεται τίποτα από τη δυναμική του.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
14/07/2026

Θεμιστοκλής Καρφάκης, ο Λευκαδίτης ζωγράφος που αξίζει να γνωρίσεις

Η Λευκάδα τιμά τον Θεμιστοκλή Καρφάκη με μια αναδρομική έκθεση αφιερωμένη στις γυναικείες μορφές που σημάδεψαν το έργο και τη ζωγραφική του.

Ο Γιάνης Βαρουφάκης γράφει για τις γυναίκες που του δίδαξαν την αντίσταση

Το νέο, προσωπικής υφής βιβλίο του πρώην υπουργού Οικονομικών "Την ψυχή ψηλά" κυκλοφόρησε μόλις από τις εκδόσεις Πατάκη.

Έξι καλλιτέχνες εξερευνούν τους "Ενδιάμεσους Τόπους" στην Άμφισσα

Η ομαδική έκθεση φέρνει στον Πολυχώρο Χάρμαινας στην Άμφισσα σύγχρονες εικαστικές προσεγγίσεις γύρω από τον τόπο, τη συνεργασία και τον διάλογο.

7 βιβλία για τον Ισπανικό Εμφύλιο με αφορμή την ταινία 'Το Δείπνο του Φράνκο'

Με αφορμή την ταινία που βγήκε την προηγούμενη Πέμπτη στις κινηματογραφικές αίθουσες, μαθαίνουμε για τον Ισπανικό Εμφύλιο μέσα από τη νεότερη και παλαιότερη βιβλιοπαραγωγή.

Η Λέσβος δίνει νέα πνοή σε εμβληματικά μνημεία και πολιτιστικούς της χώρους

Αποκατεστημένα μνημεία και αναβαθμισμένοι πολιτιστικοί χώροι στη Μυτιλήνη και το Αμπελικό ενισχύουν την πολιτιστική ταυτότητα και την ανάπτυξη της Λέσβου.

Εγκαίνια: Οι εκθέσεις της εβδομάδας (13-19/07)

Η τέχνη βγαίνει εκτός πόλης: έξι νέες εκθέσεις ανοίγουν τις πόρτες τους πέρα από την Αθήνα, σε ελληνικά νησιά και παραθαλάσσιους προορισμούς.