Όταν διάβασα για πρώτη φορά ποίημα του Βασίλη Ζήνωνα, πριν αρκετά χρόνια, κατάλαβα πως είναι ένας άνθρωπος που δε θα φοβηθεί να τσαλακωθεί πάνω στο χαρτί, και που θα διαβαστεί και εκτός των 4 τοίχων του σπιτιού του. Λίγα χρόνια μετά, στην παρουσίαση της πρώτης του ποιητικής συλλογής "ανΘρώπων Πάθη" αυτή η σκέψη δικαιώθηκε: είναι εδώ και προχωρά με πολλή αγάπη και φρεσκάδα σ' αυτό που κάνει. Τον γνωρίζουμε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης.
Σύστησε μας τον εαυτό σου, πες μας με τι ασχολείσαι τον τελευταίο καιρό εκτός ποίησης. Ονομάζομαι Βασίλης Ζήνωνας Γκάγκας, αν και στον κύκλο μου πλέον όλοι με φωνάζουν Ζήνωνα. Κατάγομαι από μια μικρή πόλη του Έβρου, το Διδυμότειχο. Η Αθήνα είναι η πόλη που με φιλοξενεί τα τελευταία τέσσερα χρόνια, ως η πρώτη μου ακαδημαϊκή βάση. Αν και η πρόφασή μου ήταν οι σπουδές -και είμαι ευγνώμων που φοίτησα στο τμήμα αγγλικής γλώσσας και φιλολογίας στο Καποδιστριακό- εν τέλει άνοιξαν και άλλες πόρτες. Πρόσφατα μάλιστα αποφοίτησα.
Πότε ξεκίνησες να γράφεις; Υπήρχε κάτι ή κάποιος που έβαλε το "λιθαράκι" του σε αυτό; Με βάση την μνήμη μου -που τελικά μου είπε ψέματα- νόμιζα ότι ξεκίνησα να γράφω όταν ήμουν μαθητής γυμνασίου, με ιστορίες κυρίως για φαντασικούς κόσμους. Αυτή λοιπόν η εντύπωση καταρρίφθηκε πρόσφατα όταν επισκέφτηκα το πατρικό μου και σκάλιζα κάτι κούτες στην αποθήκη με ξεχασμένα πράγματα. Βρήκα ένα τετράδιο με ζωγραφιές και γράμματα γεμάτα ορθογραφικά λάθη— ντρέπομαι να παραδεχτώ πως κάποιες συνήθειες δεν κόβονται. Αυτό το τετράδιο ανήκει στον 8χρονο Βασίλη. Αργότερα, όταν τα κείμενα έγιναν πιο προσωπικά, η συγγραφή έγινε κρυφή συνήθεια. Θα έλεγα ότι πέρα από την ανάγκη να βρω ένα μέρος να χωρέσουν οι σκέψεις, οι ελπίδες και η φαντασία μου δεν υπήρχε κάποιος άλλος βασικός λόγος που με έσπρωχνε προς το δρόμο αυτό. Ήταν πάντοτε μια ανάγκη για επικοινωνία στην πιο καθαρή της μορφή. Σε όλη αυτήν την πορεία, οφείλω να ευχαριστήσω τη θεία μου, που με ώθησε από πολύ νωρίς στον κόσμο των βιβλίων. Αν μπορούσε να με δει στο παρόν, ελπίζω να ήταν περήφανη. Γενικά όμως, η έμπνευση και τότε και τώρα έρχεται από παντού: χρώματα, ήχοι, εικόνες, πολλά, πάρα πολλά συναισθήματα. Κάπου πρέπει να τα χωρέσουμε όλα αυτά.
Έχεις μεγαλώσει στην επαρχία. Πιστεύεις πως για έναν νέο δημιουργό, όπως είσαι και εσύ, στο αστικό κέντρο και την επαρχία οι ευκαιρίες είναι ισότιμες; Ας μην κοροϊδευόμαστε, αν αυτή η κουβέντα γινόταν πριν από δέκα χρόνια θα συμφωνούσαμε πως οι ευκαιρίες για έναν νέο που ζει σε μια μικρή κοινωνία είναι πολύ περιορισμένες. Τώρα αν μεταφέρουμε αυτή την κουβέντα στο τώρα, θέλω να πιστεύω πως τα μέσα και οι μιντιακές επαφές δίνουν μια ευκολία. Στο παρόν δεν έχει και τόσο σημασία το πού βρίσκεσαι στο χάρτη. Βέβαια για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, όσον αφορά τη δική μου περίπτωση, μπορεί ένα μέρος των γραπτών μου να ανέβαινε στα σόσιαλ αλλά η έκδοση του βιβλίου μου δεν ξέρω αν θα γινόταν αν δεν ερχόμουν στην Αθήνα.
Πώς πήρες την απόφαση να δημοσιεύσεις τα ποιήματά σου; Υπήρξαν απροσδόκητες δυσκολίες στο διαδικαστικό κομμάτι; Η σκέψη περί έκδοσης του βιβλίου μου "ανΘρώπων Πάθη" ήταν όπως ανέφερα αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας ανάγκης. Ανάμεσα στα πολλά πράγματα που κατάλαβα από την φοιτητική μου ζωή είναι ότι υπάρχουν τόσοι διαφορετικοί κόσμοι που εξελίσσονται ανάμεσα μας. Ένας από αυτούς είναι οι άνθρωποι που γοητεύονται από την λογοτεχνία. Έβλεπα τόσα όμορφα γραπτά σε χαρτιά πεταμένα από ‘δω και από ‘κει. Βέβαια, ήταν αστείο το ότι κάποια ήταν τόσο δυσνόητα, εξαιτίας του παλιού μου γραφικού χαρακτήρα. Υπήρχαν μέρες που δεν μπορούσα να κοιμηθώ γιατί σκεφτόμουν κάτι που είχα γράψει και όσο και αν έψαχνα δεν μπορούσα να το βρω πουθενά. Εκεί κάτι μου είπε πως πρέπει να μεταφέρω όσα μπορώ σε μορφή ψηφιακή ώστε να μην ξαναχαθεί τίποτα. Όταν λοιπόν τα είδα μαζεμένα ξεκίνησα να διαλέγω και να απορρίπτω. Έτσι ήρθε τελικά αυτή η ιδέα: τι και αν μεταμορφώσω τις σκέψεις μου σε ένα πραγματικό βιβλίο, που θα μπορώ να μοιραστώ; Αυτή η σκέψη φάνηκε τόσο λυτρωτική.
Ξεκίνησα λοιπόν να ψάχνω. Ούτε πώς να ψάξω σωστά ήξερα. Η σημαντικότερη δυσκολία ήταν η δική μου απειρία, που πλέον ξέρω πως μπορεί να ξεπεραστεί με θάρρος και τύχη. Ένα μεσημέρι επισκέφθηκα τουλάχιστον 15 εκδοτικούς. Και εκεί κατάλαβα τη δεύτερη πραγματική δυσκολία: αρκετοί απ' όσους συναντούσα δεν δίνουν δυστυχώς δεκάρα για νέα δημιουργήματα που θέλουν να δημοσιευθούν. Ονομάζουν ένα χρηματικό ποσό και τέλος, τίποτα παραπάνω τίποτα λιγότερο. Στάθηκα τυχερός γνωρίζοντας τους κατάλληλους ανθρώπους, που πράγματι ενδιαφέρθηκαν για το έργο μου και μένα.
Έχει γενικά απήχηση στην ποίηση; Όταν ξεκίνησα αυτό το εγχείρημα πίστευα πως η ποίηση αποτελεί πλέον νεκρή φύση. Αργότερα κατάλαβα πως ήμουν λάθος. Η ποίηση αρχικά, κρύβεται παντού στην καθημερινότητα. Σε αυτό ακριβώς το κομβικό σημείο είναι που δημιουργείται η μαγεία της. Βλέπεις μπροστά σου ένα δίστιχο, διαβάζεις ένα μικρό γκραφίτι στο δρόμο, έχεις ένα στίχο τραγουδιού κολλημένο στο μυαλό σου για μέρες, αυτό για μένα είναι η μαγεία που προκαλεί η ποίηση— συνυπάρχεις μαζί της καθημερινά χωρίς καν να το καταλαβαίνεις, συχνά σε βρίσκει μόνη της. Συγκινούμαι μάλιστα όταν βλέπω μεγάλους και μικρούς να διαβάζουν τα ποίηματά μου και να προσπαθούν να μοιραστούν τα μάτια μου, κατά κάποιον τρόπο. Αυτό είναι που με κάνει να θέλω να συνεχίσω να μοιράζομαι.
Τι θα συμβούλευες κάποιον που θέλει να δημοσιεύσει την τέχνη του; Να κάνει τον εαυτό του πραγματικό σύμμαχο. Να συμφιλιωθεί με τον φόβο της έκθεσης, είναι κάτι φυσικό, να σταματήσει τα αξιολογεί τα γραπτά του με όρους "σωστό" και "λάθος", στην πραγματικότητα κάθε δημιούργημά μας είναι όμορφο. Επομένως, ο μόνος τρόπος είναι απλά να ξεκινήσει, κάποια πράγματα μπορεί να φαίνονται πιο μεγάλα από μας αλλά υλοποιώντάς τα βλέπουμε ότι αυτό είναι ένα ψέμα.
Σε μια καθημερινότητα με σχολή και εργασία, η τέχνη τι ρόλο παίζει στη ζωή σου; Η τέχνη για μένα είναι εργαλείο ελευθερίας, με βοηθά να αναγνωρίσω και να κατανοήσω ό,τι συμβαίνει γύρω μου. Ένα φίλτρο θα έλεγα για την καθημερινότητά μου. Ο,τι συμβαίνει με τροφοδοτεί καλλιτεχνικά, αρκεί να ανοίξω τα μάτια μου και να παρατηρήσω. Χαίρομαι που η σχολή μου ήταν γεμάτη ανθρώπους που θαύμασα και που εξίσου εκτιμούσαν την τέχνη. Τώρα, οι δουλειές που έχω κάνει, δεν είχαν ποτέ άμεση σχέση με την τέχνη, και ίσως για αυτό την χρειάζομαι ακόμα παραπάνω.
Ο Ζήνωνας τώρα ολοκληρώνει τα δύο επόμενα βιβλία του, που συμπεριλαμβάνουν ποίηση και πεζά διηγήματα. Ταυτόχρονα, έχει ξεκινήσει ένα νέο εγχείρημα, το EterrArte, το οποίο ξεκίνησε ως λογαριασμός στο instagram και χτίζεται σιγά σιγά σε ψηφιακή πλατφόρμα-κοινότητα για νέους καλλιτέχνες. Με το πρότζεκτ αυτό, οργανώνει το πρώτο του ανοιχτό κάλεσμα για ποιητές, για να μοιραστούν σε ένα safe space τα κείμενα και τις ιδέες τους. Ελπίζει να πάει καλά, και να ακολουθήσουν μεγαλύτερες εκδηλώσεις που θα ενώσουν δημιουργούς και έργα. Και μαζί του ελπίζουμε και εμείς!
"Και παραμένω να ξυπνώ και να σφαδάζω και λυτρωμός όπου έλθει δεν τον ηχώ
μήδε κάνω πως μπλέκομαι.
Γιατί έμαθα φορές, χλομιάζει αλήθεια,
ο τόπος όπου στέκομαι"
-απόσπασμα από το βιβλίο "ανΘρώπων Πάθη", που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αγγελάκη.
Διαβάστε Επίσης
