Τι θα ευχόταν για τη νέα χρονιά ο Χρήστος Βακαλόπουλος αν ζούσε σήμερα; Πάντως, το 1993 είχε γράψει ένα ειρωνικό σχόλιο το οποίο είχε δημοσιευθεί στο περιοδικό "Αντί". Τεύχος 512, 8/1/93.
Τον θυμήθηκα σήμερα επειδή ο μικρός τόμος, στον οποίο περιλαμβάνεται το άρθρο, επανακυκλοφόρησε πρόσφατα: "Από το χάος στο χαρτί". Μια συλλογή με μερικά από τα πιο σπουδαία κείμενα του Χρήστου. Εκδόσεις Εστία.
Τότε λοιπόν τα είχε βάλει με την τηλεόραση: "Μακάρι, Άγιε Βασίλη από την Καισαρεία, το 1993 να μεγαλώσει όσο μπορεί η οθόνη της τηλεόρασης, όπως λένε ότι έγινε στην Αμερική, να γίνει πανύψηλη μπροστά από τη βιβλιοθήκη". Πού να ήξερε πως η οθόνη θα γινόταν μικρή σαν παλάμη και θα ήταν αρκετή για να καλύψει κάθε όρεξη για ανάγνωση, να καλύψει οτιδήποτε.
Θυμάμαι πολύ αμυδρά εκείνη την περίοδο. Έχουν περάσει τριάντα δύο χρόνια από τότε. Βρισκόμουν σε κατάσταση αναμονής. Είχα τελειώσει το σχολείο κι έπρεπε να δώσω ξανά εξετάσεις. Ήταν κάπως μίζερα.
Στην πραγματικότητα, το "1993" δεν είναι κάνα σπουδαίο κείμενο του Βακαλόπουλου. Μάλλον το έγραψε στο πόδι. Μάλλον δεν του περίσσευε χρόνος. Άλλωστε, τέλη Γενάρη θα πέθαινε. Ίσως αυτός είναι ο λόγος που οι λίγες λέξεις του άρθρου κρύβουν μια μεγάλη σκιά πίσω από την αφέλειά τους.
Φέτος, έγινε ένας χαμός με τον Βακαλόπουλο. Επανεκδόθηκαν όλα τα βιβλία του. "Η γραμμή του ορίζοντος", το τελευταίο του μυθιστόρημα, εξαντλήθηκε αμέσως. Τα βιβλία του είχαν κυκλοφορήσει τη δεκαετία του ’80. Αρχές του ’90. Συνήθως, τα περισσότερα βιβλία ξεχνιούνται γρήγορα. Ακόμα και τα ευπώλητα, τα αγαπημένα, τα καλύτερα της χρονιάς. Τι συνέβη με τον Χρήστο;
Μάλλον τον είχαμε ανάγκη. Περισσότερο απ’ όσο νομίζαμε. Όχι τόσο τα γραπτά του. Όσο την καθαρή ματιά του. Μια ματιά τόσο αθώα και, ταυτόχρονα, τόσο διαπεραστική, κάτι που δεν βρίσκεις εύκολα, ούτως ή άλλως. Ειδικά τώρα που έχουμε γεμίσει από εξυπνάκηδες, ξερόλες και δικαστές.
Ίσως αν ζούσε ακόμα, η νέα γενιά να μην έδινε δεκάρα για τα γραπτά του. Θα ήταν ένας εβδομηντάρης συγγραφέας, κάπως ξεχασμένος. Όπως τόσοι άλλοι που τριγυρίζουν στους κύκλους, πίνοντας και καπνίζοντας, νοσταλγώντας τις παλιές καλές μέρες. Αν υπήρξαν ποτέ τέτοιες: "Τι λες εσύ, Άγιε, γιατί δεν μιλάς;"
Ο Χρήστος έγραψε τρία μυθιστορήματα, μια συλλογή διηγημάτων και δεκάδες κείμενα για το σινεμά, τη λογοτεχνία, τη μουσική και την τηλεόραση. Κείμενα πολιτισμικής κριτικής που ο πυρήνας τους ήταν πολύ σκληρός. Δηλαδή: πολύ τρυφερός. Ο Βακαλόπουλος ήταν καλός λογοτέχνης όταν έγραφε μυθοπλασία. Μα ήταν σπουδαίος λογοτέχνης όταν έγραφε κριτικές. Διαβάστε τα κείμενα από το "Χάος" ή από την "Ονειρική υφή της πραγματικότητας". Ψάξτε τη "Δεύτερη προβολή", εξαντλημένη εδώ και χρόνια. Από πολύ νέος είχε ένα συγγραφικό ένστικτο που δεν συμβάδιζε με την ηλικία του. Αλλά συμβάδιζε με τον πρόωρο θάνατό του.
Αλήθεια, τι θα ευχόταν για την καινούργια χρονιά ο Χρήστος Βακαλόπουλος; Ούτε ξέρω. Ούτε με νοιάζει: "Κουράγιο, και χαρούμενο το 2025".
Διαβάστε Επίσης
