Λόγω αυξημένου ενδιαφέροντος του κοινού, η περιοδική έκθεση του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου "Από τη Μεγάλη στη Σύγχρονη Ελλάδα (Μέρος Β΄): Οι Πρόσφυγες" παρατείνεται έως τις 30 Ιουνίου 2025. Πρόκειται για το δεύτερο μέρος της έκθεσης "Από τη Μεγάλη στη Σύγχρονη Ελλάδα", η οποία παρακολουθεί την ολοκλήρωση της δημιουργίας της χώρας από άποψη συνόρων και πληθυσμού. Το πρώτο μέρος, που παρουσιάστηκε το 2022, αναφερόταν στα γεγονότα που οδήγησαν στη διαμόρφωση των ελληνικών συνόρων μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, εστιάζοντας στη Μικρασιατική Εκστρατεία.
Η υποστήριξη της σημαντικής αυτής έκθεσης από την Πειραιώς εντάσσεται στο Πρόγραμμα "Ημέρες Μνήμης του Ελληνισμού, 1922-1924" με το οποίο η Τράπεζα τιμά και συμμετέχει στις εκδηλώσεις μνήμης για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή και τη Συνθήκη της Λωζάννης (1923) με στόχο να συμβάλλει στην ενίσχυση της ιστορικής μνήμης και την ανάδειξη καθοριστικών "στιγμών" στην ιστορική διαδρομή του Ελληνισμού που διαμόρφωσαν τη φυσιογνωμία και την ταυτότητα του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους.
"Οι Πρόσφυγες" επικεντρώνονται στην πληθυσμιακή διαμόρφωση της Ελλάδας μέσα από τις μετακινήσεις πληθυσμών επί έναν αιώνα. Η έκθεση, που εγκαινιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2023 και έχει αποσπάσει πολύ θετικά σχόλια, αναπτύσσεται σε τέσσερεις μεγάλες θεματικές ενότητες (Τα Αίτια, Ο Ξεριζωμός, Το Στέριωμα, Η Μνήμη). Εξετάζεται διαδοχικά η συνθήκη του πρόσφυγα και επιχειρείται η, όσο το δυνατόν πληρέστερη, παρουσίαση του προσφυγικού φαινομένου, μέσα από τα ζητήματα που απασχόλησαν διαχρονικά ομοεθνείς πληθυσμούς που βρέθηκαν στη δεινή θέση να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές τους εστίες και να εγκατασταθούν στη μητροπολιτική Ελλάδα. Μέσα από ανθρώπινες ιστορίες, μαρτυρίες και καταγραφές, τις οποίες πλαισιώνουν φωτογραφικά τεκμήρια, ιστορικά έγγραφα και αντικείμενα από τις συλλογές του Μουσείου και πλήθους φορέων και ιδιωτών, φωτίζονται πτυχές όπως η αναγκαστική φυγή, οι δυσκολίες της μετακίνησης, η υποδοχή, η εγκατάσταση, η ενσωμάτωση στη νέα πατρίδα, η διαχείριση του τραύματος των προσφύγων.
Η έκθεση εμπλουτίζεται με οπτικοακουστικά εκθέματα, ενώ από τον Μάρτιο 2024 έχει ενσωματώσει στη ροή της δέκα animation βίντεο, σε σκηνοθεσία τελειόφοιτων σπουδαστών του Τμήματος Animation του εκπαιδευτικού ομίλου ΑΚΤΟ. Την επιμέλεια έχουν οι κ. Νατάσα Καστρίτη και Ρεγγίνα Κατσιμάρδου σε συνεργασία με τις κκ. Ιφιγένεια Βογιατζή, Ανδρονίκη Μαρκασιώτη και Άννα Κάνδια.
Την παράταση της έκθεσης θα συνοδεύει η κυκλοφορία έντυπου πολυσέλιδου αναλυτικού καταλόγου, με την αποκλειστική χορηγία της Πειραιώς, καθώς και η διάθεση εκπαιδευτικού φυλλαδίου.
Περισσότερες πληροφορίες
Από τη Μεγάλη… στη Σύγχρονη Ελλάδα: Οι Πρόσφυγες
Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο εγκαινιάζει το δεύτερο μέρος της έκθεσης «Από τη Μεγάλη… στη Σύγχρονη Ελλάδα», η οποία παρακολουθεί την ολοκλήρωση της δημιουργίας της χώρας από άποψη συνόρων και πληθυσμού. Το δεύτερο μέρος με τον υπότιτλο «Οι Πρόσφυγες» επικεντρώνεται στην πληθυσμιακή διαμόρφωση της Ελλάδας μέσα από τις μετακινήσεις πληθυσμών επί έναν αιώνα. Η έκθεση χωρίζεται σε τέσσερεις μεγάλες ενότητες: Τα Αίτια, Ο Ξεριζωμός, Το Στέριωμα, Η Μνήμη. Τα αίτια φωτίζουν τους λόγους που οδηγούν κάποιον να εγκαταλείψει ξαφνικά και απροσδόκητα τον τόπο του: πόλεμοι, διωγμοί, αλλαγές συνόρων, ανταλλαγές πληθυσμών κ.ά. Η αναγκαστική και ελάχιστα προετοιμασμένη φυγή, το δύσκολο ταξίδι, από το οποίο δεν επιβίωναν όλοι, τα πολύτιμα που δεν αποχωρίζονταν, η υποδοχή που συναντούσαν οι πρόσφυγες, και οι πρώτες προσπάθειες περίθαλψης είναι τα θέματα της δεύτερης ενότητας. Η τρίτη ενότητα επικεντρώνεται στην προσωρινή και μόνιμη στέγαση των προσφύγων, την υγειονομική περίθαλψη, την εκτίμηση των περιουσιών, τις αποζημιώσεις, την επαγγελματική αποκατάσταση αστών και αγροτών, την εκπαίδευση. Η τελευταία ενότητα εστιάζει στη μνήμη και τη συλλογική συνείδηση των προσφύγων μέσα από τη μουσική, τον αθλητισμό, τους συλλόγους, τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο. Στην έκθεση παρουσιάζονται φωτογραφικά τεκμήρια, ιστορικά έγγραφα και αντικείμενα από τις συλλογές του Μουσείου, πλαισιωμένα από μαρτυρίες, αποσπάσματα πηγών και δημοσιεύματα του Τύπου.
