"Κολυμπώντας στο δάσος": Ένα αλλιώτικο art therapy στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους

Ο εντυπωσιακός κήπος στο Χαϊδάρι χαράζει νέα εικαστικά μονοπάτια, καθώς το PCAI επιχειρεί να εξερευνήσει περαιτέρω τη σχέση φύσης-τέχνης με μια νέα έκθεση.

Μιχάλης Afolayan Shinrin-yoku © Μαρία Τούλτσα & PCAI

Γιγαντιαίες αράχνες στην είσοδο του κήπου, χαριτωμένα καρτούν σε μορφή anime κρυμμένα δίπλα σε θερμοκήπια, εικαστικές παρεμβάσεις μέσα σε έναν υγρότοπο χελωνών, πολύχρωμες μεταλλικές δημιουργίες που στροβιλίζονται με τη ριπή του ανέμου -αυτά είναι μόνο μερικά από τα ελκυστικά έργα που πλαισιώνουν την έκθεση "Shinrin-yoku – Κολυμπώντας στο δάσος", ένα νέο εικαστικό εγχείρημα του PCAI σε επιμέλεια Κίκας Κυριακάκου, που εγκαινιάστηκε την Πέμπτη 20 Ιουνίου στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους.

Πρόκειται για τη δεύτερη φορά που το PCAI συνεργάζεται με τον εμβληματικό κήπο για την παρουσίαση μιας έκθεσης σύγχρονης τέχνης. Ο Βοτανικός Κήπος Διομήδους έγινε χώρος εικαστικού πειραματισμού για πρώτη φορά το 2022, με την έκθεση "Sheltered Gardens". Φέτος, 15 καλλιτέχνες εξερευνούν και πάλι το φυσικό περιβάλλον δίνοντας έμφαση στη θεραπευτική ιδιότητα της φύσης και του αρχέγονου δάσους, αλλά και την έννοια του νερού. Μάλιστα, ο τίτλος της έκθεσης "Shinrin-yoku" προέρχεται από μια ιαπωνική φράση (χρησιμοποιήθηκε επισήμως για πρώτη φορά το 1982 από τον Tomohide Akiyama, τότε υπουργό Γεωργίας, Δασών και Αλιείας της Ιαπωνίας) που μας συμβουλεύει ότι πρέπει να αντιμετωπίζουμε τη φύση ως μια διαδικασία κάθαρσης. "Καλούμαστε να επιστρέψουμε στη φύση, να απαλλαγούμε για λίγη ώρα από τις ηλεκτρονικές μας συσκευές και παράλληλα να κάνουμε μια διαφορετική αλληλεπίδραση με την τέχνη, παρατηρώντας τα έργα μέσα στη φύση" μάς εξηγεί η Κίκα Κυριακάκου κατά τη διάρκεια της ξενάγησης στην έκθεση. Η Κυριακάκου ανέφερε ότι όσο μελετούσε τον σχεδιασμό της έκθεσης, βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε φιλοσοφικά κείμενα Édouard Glissant αλλά και τις μελέτες του Καρλ Γιούνγκ για τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση και το νερό.

Shinrin-yoku Μαλβίνα Παναγιωτίδη
© Μαρία Τούλτσα & PCAI
Μαλβίνα Παναγιωτίδη, "The mornings grow silent I", Παραχώρηση της καλλιτέχνιδας και της Breeder Gallery 

Σχεδόν δεν παρατηρούμε το "The mornings grow silent I" (2023) της Μαλβίνας Παναγιωτίδη, ένα γλυπτό που συναντάμε στην είσοδο της έκθεσης. Η καλλιτέχνιδα έχει κατασκευάσει έναν υπερμεγέθη μεταλλικό ιστό αράχνης, με ανθρωπομορφικά θηράματα να συμβολίζουν τα ευρύτερα συστήματα αντίληψης και αναδημιουργίας του κόσμου. Το ανατριχιαστικό γλυπτό δεν είναι κρυμμένο μέσα σε φυτά, όμως καμουφλάρεται στο περιβάλλον και δεν τραβάει αμέσως την προσοχή μας. Προχωρώντας συναντάμε τη φωτογραφική εγκατάσταση της Γιαπωνέζας Aiko Ohno, που μας συστήνει την πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία των γυναικών Ama. Η φωτογράφος απαθανάτισε τις Γιαπωνέζες δύτριες Ama όσο εκείνες συνέλεγαν οστρακοειδή και φύκια, κάνοντας ελεύθερη κατάδυση. Η κατάδυση των Ama είναι μία πανάρχαια παράδοση που συνεχίζεται μέχρι σήμερα, με τις δύτριες να ασκούν κριτική στην εκβιομηχάνιση της αλιείας και να προσπαθούν διαρκώς να συμβάλλουν στη γενικότερη προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Shinrin-yoku Aiko Ohno
© Μαρία Τούλτσα & PCAI
iko Ohno, "Ama", 2023, εγκατάσταση με φωτογραφίες
Shinrin-yoku Μαρία Άντελμαν
© Μαρία Τούλτσα & PCAI
Μαρία Άντελμαν, "Chemical Memories", 2024, μαρμάρινο γλυπτό, Παραχώρηση της καλλιτέχνιδας

Στον ανθώνα ανακαλύπτουμε ακόμα περισσότερα έργα, όπως τα κινητικά φωτογραφικά γλυπτά "Chemical Memories" (2024) της Μαρίας Άντελμαν. Η φωτογράφος βάζει στόχο το συναίσθημα, θέλοντας να εξερευνήσει την αντίδραση του θεατή απέναντι σε ένα τοπίο τεχνητής νοημοσύνης. Όπως η A.I. ανακατασκευάζει την πραγματικότητα, έτσι και τα μεταλλικά γλυπτά της, που ζωντανεύουν και περιστρέφονται με το φύσημα του αέρα, λειτουργούν ως μετα-απεικονίσεις και αντικείμενα που υπερβαίνουν τα όρια της τεχνητής νοημοσύνης. Σε διάφορα σημεία του ανθώνα και δίπλα στα θερμοκήπια, συναντάμε τις ψηφιακές εκτυπώσεις σε αλουμίνιο που έχει δημιουργήσει η Asako Masunouchi. Το "Aνθισμένο Δωμάτιο" (2020-2024) είναι ένα παλιό έργο που η εικαστικός επανασχεδιάζει, ρωτώντας τον θεατή "πού αισθάνεσαι σαν το σπίτι σου;". Οι χαριτωμένες κοπέλες που πρωταγωνιστούν στο κάθε έργο, περιτριγυρισμένες από φυτά και άνθη, βρίσκουν καταφύγιο μέσα στο φυσικό περιβάλλον και καλούν κι εμάς να αναζητήσουμε μια αλλιώτικη συνθήκη χαλάρωσης από αυτή που υπάρχει μέσα στο σπίτι μας.

Shinrin-yoku Raffaela Naldi Rossano
© Μαρία Τούλτσα & PCAI
Raffaela Naldi Rossano, "Oikos"

Ένα ιδιόμορφο καταφύγιο έχει κατασκευάσει και η Raffaela Naldi Rossano μέσα στην πλημμυρισμένη από χελώνες λίμνη του Βοτανικού Κήπου. Η ξύλινη εγκατάσταση "Οίκος" (2024) πλέει στην επιφάνεια της λίμνης λειτουργώντας ως ένα επιπλέον "σπίτι" για τους επικίνδυνους κατοίκους της (οι ξεναγοί του κήπου μάς συμβούλευσαν να μην πλησιάσουμε πολύ τις χελώνες, καθώς, παρά το μικρό τους μέγεθος, είναι αρκετά επιθετικές) και, ενώ με μια πρώτη ματιά φαίνεται σαν ένα απλό παιχνίδι για τα ζώα, το έργο εξερευνά τις αντιθέσεις "γηγενής-ξένος", "οικοδεσπότης-φιλοξενούμενος", "οικία-μετατόπιση", εξηγώντας στον θεατή ότι οι χελώνες αναγκάζονται να ζήσουν σε ένα ξένο περιβάλλον, μακριά από το σπίτι τους, προκειμένου να επιζήσουν.

Shinrin-yoku Νικομάχη Καρακωστάνογλου
© Μαρία Τούλτσα & PCAI
Νικομάχη Καρακωστάνογλου, "Water and Dreams", 2024, μαρμάρινο γλυπτό, Παραχώρηση της καλλιτέχνιδας

Στο "Sheltered Gardens" είχαμε εξερευνήσει ένα σχετικά μικρό τμήμα του κήπου, παρόλο που τα έργα ήταν πολλά και σκορπισμένα σε διάφορα σημεία του χώρου. Η ίδια λογική ακολουθείται και στο "Shinrin-yoku", όμως, αυτή τη φορά, δύο καλλιτέχνες μάς προκαλούν να μπούμε πιο βαθιά μέσα στον κήπο, διασχίζοντας το δρομάκι που οδηγεί στο δάσος για να ανακαλύψουμε νέες εικαστικές αφηγήσεις. Το "Water and Dreams" (2024) είναι μια ανάσα δροσιάς μέσα στην έκθεση: αναζητώντας το ιδανικό σημείο μέσα στον κήπο, η ζωγράφος και γλύπτρια Nικομάχη Καρακωστάνογλου αποφάσισε να τοποθετήσει το στρογγυλό μαρμάρινο γλυπτό της σε μια άκρη της δασικής διαδρομής, καλώντας τον επισκέπτη να δροσιστεί βουτώντας το χέρι του στο εσωτερικό του έργου, αλλά και να ιχνηλατήσει τις μαρμάρινες διαδρομές που έχουν δημιουργηθεί στα τοιχώματά του. Πιο βαθιά μέσα στο άλσος βρίσκεται μία ακόμα εγκατάσταση, ειδικά σχεδιασμένη για τον κήπο: ο Δημήτρης Ιωάννου έχει φτιάξει έναν κάναβο με 100 βότσαλα από τη συλλογή του πατέρα του, τα οποία τοποθέτησε πάνω σε βάθρα ("Hyaku Jizo").

Shinrin-yoku Δημήτρης Ιωάννου
© Μαρία Τούλτσα & PCAI
Δημήτρης Ιωάννου, "Hyaku Jizo", λεπτομέρεια του έργου, Παραχώρηση του καλλιτέχνη

Όπως έγινε σαφές και με το "Sheltered Gardens", η συνεργασία του PCAI με τον Βοτανικό Κήπο Διομήδους προέβλεπε τη δημιουργία ενός εκθεσιακού εγχειρήματος που δεν θα παρεμποδίζει με κάποιον τρόπο τη λειτουργία του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς είναι σημαντικό να προστατευθεί η σπάνια χλωρίδα και άγρια πανίδα του τόπου. Τόσο στην έκθεση που είδαμε πριν δύο χρόνια στον κήπο όσο και στην τωρινή, οι μικρές εικαστικές παρεμβάσεις προσφέρουν μια διαφορετική, εξαιρετικά ιντριγκαδόρικη περιπλάνηση σε ένα ιστορικό αθηναϊκό τοπόσημο, που για πολλούς παραμένει μέχρι και σήμερα άγνωστο.

Δίνουμε ξανά ραντεβού στο κλείσιμο της έκθεσης, στις 19 και 20 Σεπτεμβρίου, όπου οι καλλιτέχνες Εύα Στεφανή και Éric Baudelaire θα προβάλλουν τις ταινίες τους, με τις οποίες συμμετέχουν στο πρότζεκτ.

Δείτε όλες τις εκθέσεις της πόλης στον οδηγό τεχνών του athinorama.gr.

Διαβάστε Επίσης

Περισσότερες πληροφορίες

Shinrin-yoku - Κολυμπώντας στο Δάσος

  • Μεικτά Μέσα

Η ιαπωνική φράση «Shinrin-yoku» αποδίδεται στα ελληνικά ως «κολυμπώντας στο δάσος»: ένας ενδεικτικός αλλά όχι ευρέως διαδεδομένος όρος που επινοήθηκε το 1982 και παραπέμπει στην πανάρχαια συνήθεια να περνά κανείς χρόνο κοντά στη φύση, ανάμεσα σε δέντρα και άγρια φυτά, απορροφημένος από τη χλωρίδα και την πανίδα που τον περιβάλλει, χωρίς να αποσπάται από τους γρήγορους ρυθμούς της καθημερινότητας και τις ηλεκτρονικές συσκευές. Τα έργα της έκθεσης, είτε πρόκειται για εγκαταστάσεις, φωτογραφία, γλυπτική, ΑΙ, εικονογραφήσεις ή φιλμ, επιδιώκουν την αλληλεπίδραση με τον βοτανικό κήπο, την περιβάλλουσα δασική περιοχή, τις λίμνες με νούφαρα, τα ξέφωτα και τα θερμοκήπια. υπογραμμίζοντας, παράλληλα, τον ρόλο του κήπου ως περιοχή προστασίας χιλιάδων ειδών χλωρίδας και ως καταφύγιο της τοπικής, άγριας πανίδας. Οι καλλιτέχνες διερευνούν τη γειωτική και θεραπευτική επίδραση της φύσης και του αρχέγονου δάσους, καθώς και την έννοια του νερού σε συνάρτηση με τα περάσματα και τις διαδρομές του Édouard Glissant και το Γιουνγκιανό ασυνείδητο. Στο πλαίσιο αυτό, η έκθεση επιδιώκει να εμβαθύνει στις μυθολογίες και στα έθιμα γύρω από την ελεύθερη κατάδυση των ama, τις μητριαρχικές κοινότητες της Ασίας, η πρακτική των οποίων χρονολογείται εδώ και 2000 χρόνια περίπου.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

10 εκθέσεις που θα μας απαλλάξουν από τον καύσωνα

Μια λίστα με τις ωραιότερες εκθέσεις που μπορείτε να δείτε στην πόλη για να αποδράσετε από την αφόρητη ζέστη.

ΓΡΑΦΕΙ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΙΚΟΛΑΚΑΚΗ
22/07/2024

Δύο επετειακές ξεναγήσεις στο Επιγραφικό Μουσείο για την αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία

Το Επιγραφικό Μουσείο σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού προγραμματίζουν δύο ξεναγήσεις σε επιγραφές της Αρχαία Αθήνας.

"Henry Moore and Greece": Η αγάπη του Βρετανού καλλιτέχνη για την Ελλάδα

Το Henry Moore Foundation με τη Gegosian συνδιοργανώνουν μια έκθεση με γλυπτά και φωτογραφίες του διάσημου καλλιτέχνη.

Βερόνικα Ράιμο: "Δεν ξέρω κανέναν.μία σύγχρονο.η Έλληνα.ίδα συγγραφέα και αυτό είναι πρόβλημα"

Στο βιβλίο "Ας πούμε πως είμαι εγώ" η Βερόνικα Ράιμο υπονομεύει το autofiction με χιούμορ πλάθοντας την αντι-περσόνα της. Συναντήσαμε τη συγγραφέα στην Αθήνα και είχαμε μια ωραία συζήτηση για τη μνήμη, τη μυθοπλασία, τη μετάφραση και την κουλτούρα της ακύρωσης.

Μαρίνα Αρβανιτάκη, γιατί η σεξουαλικότητα εξακολουθεί να θεωρείται ταμπού στην Ελλάδα;

Η ψυχοθεραπεύτρια και συγγραφέας του "Σεξ – Ήθος" μιλά στο "α" για όσα την οδήγησαν στη δημιουργία του βιβλίου, τις προβληματικές της σεξουαλικής εκπαίδευσης και πώς μπορούμε να έχουμε μια εμπεριστατωμένη αντίληψη γύρω από τη σεξουαλικότητα.

"Η λέξη για τον κόσμο είναι θάλασσα": Παρατηρώντας τη θάλασσα από μια κοινωνικοπολιτική σκοπιά

Σύνθεση φανταστικού και πραγματικού στο Παλιό σχολείο του νησιού από 11σύγχρονους καλλιτέχνες και καλλιτέχνιδες.

Τα σκηνοθετημένα αυτοπορτραίτα του Θοδωρή Βρανά ταξιδεύουν στα Κύθηρα

Η έκθεση "ABSORBED (Damn, I miss snowboarding)" είναι ένα φωτογραφικό ημερολόγια που στοχάζεται τον κόσμο των social media.