Επιθυμώντας αυτονόητα πράγματα: Οι κληρονομιές της Αντιγόνης, οι εκτρώσεις και οι διεκδικήσεις του σήμερα

Παρακολουθώντας την πολύ δυνατή παράσταση χορού "A Live" της Σοφίας Μαυραγάνη και διαβάζοντας "Το Γεγονός" στη σκιά της πρόσφατης κατάργησης του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος στην άμβλωση στην Αμερική.

ALive © Margarita Nikitaki

Μπορεί ο παρατονισμός, η επαναληπτικότητα, η εκφορά, αλλά και η συνεργασία δημιουργών από διαφορετικά επιστημονικά και καλλιτεχνικά πεδία να μας κινητοποιήσουν (να σκεφτούμε διαφορετικά); Μέρος μιας τέτοιας συλλογικής δόνησης ένιωσα να γίνομαι το βράδυ της Δευτέρας 27/6 στο αμφιθέατρο του Goethe-Institut Athen, παρακολουθώντας την πολύ δυνατή παράσταση-διάλεξη "A Live" της Σοφίας Μαυραγάνη που παρήχθη σε συνεργασία με το ερευνητικό πρόγραμμα "Antigones: Bodies of resistance in the contemporary world [Antisomata]", το οποίο αποτιμά τι απομένει και τι επιμένει από τις κληρονομιές της Αντιγόνης στις διεθνικές συνθήκες αυταρχισμού, βιοπολιτικής και εκτοπισμού στην παρούσα ιστορική στιγμή.

Η Μαρία Βούρου, η Αντιγόνη Φρυδά και ο Larry Gus / Παναγιώτης Μελίδης ερμήνευσαν επί 47 λεπτά ένα συλλογικό κείμενο βασισμένο σε κείμενα και σκέψεις των Αθηνάς Αθανασίου, Αν Κάρσον, Φρεντ Μότεν, Τζούντιθ Μπάτλερ, Τζίνας Πολίτη και Έλενας Τζελέπη, αποδομώντας και επαναδομώντάς το, γιορτάζοντας τη δύναμη της θεωρίας με έναν απρόσμενα σωματικό και συν-αισθηματικό τρόπο, κάνοντας (αυτο)κριτική, διερωτώμενοι για τη σημασία και τα όρια της επανάστασης και της αντίδρασης στη μονολιθικότητα του νόμου, αλλά και το διδακτισμό που εμπεριέχει η ανάγκη να αναζητήσουμε ηθικά διδάγματα σε έργα που έχουν γραφτεί πριν από αιώνες μέσα σε εντελώς άλλα ιστορικοκοινωνικά συγκείμενα. Αναπόφευκτα, η ανατριχιαστική επικαιρότητα της πρόσφατης κατάργησης του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος στην άμβλωση στην Αμερική δεν μπορούσε να μην προσθέσει τις δικές της δονήσεις στην όλη εμπειρία, όπου η ανάταση και η ελαφράδα κοντράρονταν διαρκώς με την ανημπόρια και τον παραλογισμό.

Διεκδικώντας εκ νέου το αυτονόητο 

Δεν είναι τυχαίο ότι μια μέρα πριν, στην αυλή της Πειραιώς 260, περιμένοντας να αρχίσει μια άλλη παράσταση χορού, το "Newtopia" της Πατρίσιας Απέργη, ο φοιτητής που έκανε την εισαγωγή στο πλαίσιο της ωραίας πρωτοβουλίας "Πρόλογος" σε συνεργασία με το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών ρώτησε το κοινό τι συνειρμούς του προκαλεί η λέξη "δυστοπία", οι δύο απαντήσεις που ακούστηκαν ήταν… Τραμπ και Ελλάδα! Δυστυχώς φαίνεται ότι όσα θεωρούσαμε κεκτημένα και αυτονόητα στα σύγχρονα κράτη δικαίου πρέπει να αρθρώνονται, έστω και παρατονισμένα, διαρκώς, να τα διεκδικούμε εκ νέου, και μάλιστα χωρίς πλέον να θεωρούνται "νομοτελειακά" βήματα προς την πρόοδο.

Διαβάστε Επίσης

Δεν έχω προλάβει να δω ακόμη το "Γεγονός" στους κινηματογράφους, την ταινία της Οντρέ Ντιγουάν που κέρδισε το Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Βενετίας 2021, αλλά το ανατριχιαστικό μες στη λιγότητά του, στα όρια του θρίλερ βιβλίο της Ανί Ερνό (εκδόσεις Μεταίχμιο), στο οποίο βασίστηκε η ταινία, με στοιχειώνει πριν ακόμη μάθω για την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ. Το 1963, η εικοσιτριάχρονη Ερνό μαθαίνει ότι είναι έγκυος. Μέσα σε συνθήκες παρανομίας κάνει έκτρωση με κίνδυνο της ζωής της. Αρκετά χρόνια αργότερα θα καταγράψει τις αναμνήσεις της, προσπαθώντας να κατανοήσει γιατί αυτή η εμπειρία τη σημάδεψε τόσο πολύ, τόσο βαθιά. Το γεγονός είναι η ιστορία αυτού του τραύματος, ενός τραύματος που δεν ξεπέρασε ποτέ.

to_gegonos2
Το "Γεγονός" της Οντρέ Ντιγουάν που κέρδισε το Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Βενετίας 2021

Όπως διαβάζουμε "Με κάποιον τρόπο, συγκεχυμένο, ένιωσα πως υπήρχε μια σχέση ανάμεσα στην κοινωνική τάξη απ’ την οποία προερχόμουν και σε αυτό που μου συνέβη. [...] Κανείς μας δεν ξεστόμισε τη λέξη έκτρωση. Ήταν κάτι που δεν είχε θέση στη γλώσσα. [...] Δεν θυμάμαι πόσο καιρό μού πήρε να επιστρέψω στην κανονικότητα –μια λέξη που όλοι καταλαβαίνουν παρά την ασάφειά της–, δηλαδή σ’ έναν κόσμο όπου η εικόνα ενός αστραφτερού νιπτήρα ή τα πρόσωπα των επιβατών ενός τρένου παύουν να σου προκαλούν ερωτήματα ή αγωνία".

Πρώτη φωτογραφία άρθρου: A Live. © Margarita Nikitaki

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

Οι "Ήχοι Σιωπής" είναι ένας διάλογος ανάμεσα στην ένταση, το χρώμα και τη σιωπή

Χρώματα και κινήσεις συγκρούονται, αφήνοντας ίχνη ενός εσώτερου ήχου κορύφωσης. Όταν όλα εξαντληθούν απομένει η σιωπή, όχι σαν κενό, αλλά ως κάθαρση.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
17/11/2026

Η Αφροδίτη Παναγιωτάκου συνομιλεί στη Στέγη με την Bella Freud

Για την Bella Freud, η απλή ερώτηση "Μπορείς να μου πεις τι φοράς σήμερα;" λειτουργεί σαν πρίσμα που μπορεί να ανοίξει σχεδόν οποιαδήποτε συζήτηση.

Μια Νομπελίστρια γράφει για τη δικτατορία όπως κανείς άλλος

Επέτειος του Πολυτεχνείου σήμερα και διαβάζουμε τις Ανθρώπινες πράξεις της νομπελίστριας Χαν Γκανγκ, ένα από τα πιο σπαρακτικά βιβλία για τη δικτατορία, την καταστολή και τη μνήμη.

Γιατί δεν γνωρίζουμε τον Χρήστο Παπούλια όσο θα έπρεπε;

Με αφορμή την πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση "Αδύναμα έργα. Η αρχιτεκτονική του Χρήστου Παπούλια και οι φίλοι του" στο Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη συζητάμε με τους επιμελητές για τη σημασία του έργου του για την μετατόπιση του βλέμματος και των προϋποθέσεων της συζήτησης.

"Ex Machina": Η νέα ατομική έκθεση ζωγραφικής του Άρη Γουρνιζάκη

Ο καλλιτέχνης παρουσιάζει στο ApArt Club House ένα εικαστικό ημερολόγιο αφιερωμένο στο πάθος του για τις μηχανές και την ελευθερία.

Πάρτυ στο Closer με αφορμή ένα βιβλίο για το σινεμά

Το βιβλίο "Μια αρχιτεκτονική του βλέμματος-Το κινηματογραφικό έργο του Βασίλη Μαζωμένου" του Βασίλη Γουδέλη γίνεται αφορμή για μια βραδιά με ποτό, μουσική και χορό.

Η έκθεση "Amentia Vlamentia" του Διονύση Καβαλλιεράτου στην γκαλερί Bernier/Eliades

Μέσα από σχέδια, γλυπτά και μια νέα ταινία μικρού μήκους, ο καλλιτέχνης καθρεφτίζει με καυστικό χιούμορ τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα.