© Ελίνα Γιουνανλή
Τον θεατρικό μονόλογο "Ιφιγένεια / Βορά" της Βίβιαν Στεργίου παρουσιάζει στις 5 και 6 Ιουλίου η σκηνοθέτρια Αικατερίνη Παπαγεωργίου στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου με την Ελίζα Σκολίδη στον ομώνυμο ρόλο. Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου στο πλαίσιο του επιτυχημένου Κύκλου Contemporary Ancients αναθέτει φέτος τη συγγραφή θεατρικών μονολόγων εμπνευσμένων από τραγωδίες σε διακεκριμένους σύγχρονους δημιουργούς. Η Αικατερίνη Παπαγεωργίου, γνωστή στο θεατρικό κοινό από την ομάδα The Young Quill, με αφορμή τον μονόλογο "Ιφιγένεια / Βορά", εμπνευσμένο από την "Ιφιγένεια εν Αυλίδι" του Ευριπίδη, εξερευνά τον μύθο της ηρωίδας, τοποθετώντας την στο σήμερα. Ο μονόλογος θα παιχτεί μαζί με το "Εγώ, μια δούλα" του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη σε μια σπονδυλωτή παραστάση.
Το σημερινό πρόσωπο της Ιφιγένειας
"Υπάρχει στ΄ αλήθεια ένας χρησμός που αφορά τις γυναίκες, αιώνες μετά την πρώτη παρουσίαση του κειμένου;" αναρωτιέται η Αικατερίνη Παπαγεωργίου. "Η Ιφιγένεια κάνει βόλτα στην Επίδαυρο και στέλνει ηχητικά μηνύματα στη μαμά της, διαλογίζεται, πηγαίνει στο βωμό της. Μοιάζει μ' ένα ελεύθερο άτομο που αποφασίζει για τη ζωή του. Είναι όμως; Μήπως το μέλλον της έχει προδιαγραφεί αιώνες πριν; Μιλάει. Αφηγείται. Εξηγεί. Δικαιολογεί. Ερμηνεύει και κατανοεί. Αγαπά κι όταν ξέρει ότι η αγάπη θα της στοιχίσει. Αλλά δεν σιωπά. Κατέκτησε με αγώνα το δικαίωμά της να μιλήσει. Η δική μας Ιφιγένεια θα διανύσει με μεγάλα βήματα την απόσταση, θα περάσει τα εμπόδια της πατριαρχίας και θα φτάσει στην ενηλικίωση της, με κέρδη και ζημιές. Οι βωμοί της θυσίας και οι γυναικοκτονίες θα είναι πάντα εκεί. Αλλά τώρα τα θύματα είναι γνωστά". Σε αυτή την ιστορική διαδρομή της Ιφιγένειας του Ευριπίδη ως και την Ιφιγένεια της διπλανής πόρτας εστιάζει η σκηνοθέτρια.
"Πόσες ακόμα Ιφιγένειες θα θυσιαστούν στον βωμό της ματαιοδοξίας;"
"Η Ιφιγένεια επισκέπτεται την Επίδαυρο για να "σπάσει τη σιωπή” της, προκειμένου να καταφέρει να αποδεσμευτεί απ’ όλους τους χρησμούς· τις άκαμπτες προτροπές, τις κοινωνικές προσταγές, τις βιωμένες προσβολές, τα παραβιασμένα σώματα, τους παγιωμένους φόβους, τα στερεότυπα και τις ηθικές επιβολές, που βασανίζουν διαχρονικά τις θηλυκότητες αυτού του κόσμου" εξηγεί η Αικατερίνη Παπαγεωργίου στο σκηνοθετικό της σημείωμα.
"Σ΄ ένα σύστημα καταπιέσεων, που δημιουργεί αναγκαστικά ανθρώπους-αντικείμενα, αναζητά τον τρόπο να διαχειριστεί ένα προσωπικό και συλλογικό τραύμα. Αφήνει πίσω της το στάδιο της οργής και διεκδικεί το δικαίωμά της στο πένθος. Πενθεί για όλες εκείνες τις στιγμές που φοβήθηκε, που στερήθηκε, που υποτιμήθηκε, που σώπασε, που ντράπηκε ή απλώς σάστισε, που αναρωτήθηκε αν δεν ήταν μόνη της τι άλλο θα μπορούσε να είχε συμβεί. Θέλει να ξεριζώσει από μέσα της το βίωμα και να ξεπλύνει από πάνω της το στίγμα του, να απενοχοποιήσει τον θυμό και τον πόνο που νιώθει, γιατί δεν είναι ένδειξη αδυναμίας.
Τελικά πόσες ακόμα Ιφιγένειες θα θυσιαστούν στον βωμό της ματαιοδοξίας; Πώς θα αρχίσουν να ονειρεύονται άφοβα κι ανερυθρίαστα; Πώς θα πιστέψουν βαθιά μέσα τους ότι η αγάπη δεν πονάει, δεν τραμπουκίζει, δεν εκφοβίζει και δεν υποτιμά; Πώς θα αποσυνδεθεί επιτέλους το αίσθημα του φόβου και της ενοχής από τη θηλυκή τους υπόσταση;".
Με τα λόγια της Βίβιαν Στεργίου
"Η Ιφιγένεια κάνει βόλτα στην Επίδαυρο, στέλνει ηχητικά στη μαμά της, διαλογίζεται στην παραλία. Προσέχει την επιδερμίδα της, πηγαίνει στον βωμό της. Προτού την καταπιεί ο βωμός, μας λέει τον χρησμό της. Μία γυναικοκτόνος παράθεση εντολών. Η αγάπη πονάει, αν θες να σ’ αγαπούν θα το υποστείς. Η Ιφιγένεια συναινεί, αλλά πριν φύγει, κάνει ξέσπασμα. Όλο ησυχία ησυχία και ν’ ακούει τον χρησμό να της παίρνει το κεφάλι. Καιρός να πει κι αυτή κάτι, να τα πει. Κι όσο μιλάει, ο χρησμός κυλάει παντού γύρω της ακατάσχετος, φωνή, ενοχλητική και οικεία, θανατηφόρο δηλητήριο. Κι άλλες θα μπουν στο σκάμμα, μα τι να κάνεις;
Ο μονόλογος εμπνέεται από την "Ιφιγένεια εν Αυλίδι" του Ευριπίδη. Εστιάζει στη στιγμή πριν τη θυσία της Ιφιγένειας όταν αυτή αποδέχεται τη μοίρα της. Αφού το θέλει η Ελλάδα και το κορίτσι εμποδίζει, ας κοπεί σαν ζώο να αποπλεύσουν τα καράβια. Δεν πειράζει να πεθάνω, όμως πρώτα θ’ ακουστώ, λέει, φτύνοντας τις λέξεις – μοναδικό της όπλο. Κι όσο μονολογεί υπάρχει εδώ και τώρα. Μόλις πάψει πεθαίνει από χίλιες μεριές, σ’ όλα τα μέρη. Παντού και πάντα θριαμβεύει ο χρησμός. Η θυσία της είναι κωμική, ελάχιστα τραγική. Σκάβει τον λάκκο της και μπαίνει μέσα. Θυσία για το τίποτα. Κρέας για φάγωμα".
Οι συντελεστές
Τα σκηνικά και τα κοστούμια υπογράφει η Μυρτώ Σταμπούλου, τη μουσική ο Διαμαντής Αδαμαντίδης, την κίνηση η Χρυσηίς Λιατζιβίρη, ενώ τα φώτα σχεδίασε ο Αλέκος Αναστασίου. Βοηθός σκηνοθέτης ο Αλέξανδρος Βάρθης.
Βίβιαν Στεργίου
Η συγγραφέας Βίβιαν Στεργίου γεννήθηκε το 1992 στα Τρίκαλα. Σπούδασε Νομικά στην Αθήνα και την Ουτρέχτη και είναι υποψήφια διδάκτωρ της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει εκδώσει τη συλλογή διηγημάτων "Μπλε Υγρό" (Πόλις, 2017), θεατρική μεταφορά της οποίας παρουσιάστηκε στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου σε σκηνοθεσία του Γιάννη Παναγόπουλου. Το βιβλίο τιμήθηκε με το βραβείο "Μένης Κουμανταρέας" της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων και συμπεριλήφθηκε στη βραχεία λίστα για το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος, ενώ διηγήματά του μεταφράστηκαν στα γαλλικά. Η δεύτερη συλλογή διηγημάτων της, με τίτλο "Δέρμα", κυκλοφόρησε το 2022 (Πόλις). Έχει μεταφράσει στα ελληνικά σύγχρονα αμερικανικά μυθιστορήματα και από το 2018 αρθρογραφεί σε εβδομαδιαία βάση στον Τύπο. Από το 2023 εργάζεται στην εφημερίδα "Καθημερινή" ως συντάκτρια. Ζει στην Αθήνα.
Αικατερίνη Παπαγεωργίου
Η Αικατερίνη Παπαγεωργίου γεννήθηκε στην Αθήνα και αποφοίτησε από το τμήμα Παραστατικών Τεχνών του Royal Central School of Speech and Drama, University of London και από το τμήμα Σκηνοθεσίας Θεάτρου του Royal Holloway, University of London, υπό την καθοδήγηση της Katie Mitchell. Έχει ασχοληθεί με το μπαλέτο με αναγνώριση διπλώματος Advanced από την Royal Academy of Dance (RAD). Έχει ιδρύσει τη θεατρική ομάδα The Young Quill, η οποία από το 2022 έχει αναλάβει τη διαχείριση και την καλλιτεχνική διεύθυνση του Θεάτρου Μπέλλος στην Πλάκα. Οι τελευταίες της δουλειές στο θέατρο ήταν η παράσταση "Η λέξη πρόοδος στο στόμα της μητέρας μου ηχούσε πολύ φάλτσα" του Ματέι Βίζνιεκ που απέσπασε και την 1η θέση στα βραβεία κοινού της Athens Voice και "Η νύχτα των μυστικών" του Άκη Δήμου. Από την άνοιξη 2023 εργάζεται ως υπεύθυνη σκηνοθέτις και εμψυχώτρια και στο Θεατρικό Εργαστήρι του Σωφρονιστικού Καταστήματος Κορυδαλλού Ι.
Διαβάστε Επίσης
