Έργο του Χρήστου Μποκόρου
Σε μια εποχή που το ρεμπέτικο βρίσκεται πάλι στην επικαιρότητα, όπως είδαμε φέτος μέσα από θεατρικές παραστάσεις ("Μαρίκα Νίνου - Σαν άστρο” έως 24/5 & "Το μινόρε”) τη μεγάλη έκθεση του Δήμου Αθηναίων στην Πινακοθήκη, στο Κέντρο Τεχνών και στο Θέατρο Ολύμπια κι όχι μόνο, το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης διοργανώνει μια σειρά πολιτιστικών δράσεων με γενικό τίτλο "Ρεμπέτικα συναξάρια", με αφορμή την εγγραφή του Ρεμπέτικου στον Διεθνή Κατάλογο της Ουνέσκο για την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά.
Το πρόγραμμα των δράσεων που θα παρουσιαστούν στις 18, 20 και 25 Μαΐου περιλαμβάνουν τρία εργαστήρια-ομιλίες αλλά και θεατρικά και μουσικά αναλόγια που στοχεύουν στη μελέτη και ανάδειξη της παράδοσης του ρεμπέτικου, με ιδιαίτερη έμφαση στα μουσικά και πολιτισμικά δίκτυα που οδήγησαν από τη μικρασιατική κληρονομιά στη διαμόρφωση της κλασικής Πειραιώτικης Σχολής του Μεσοπολέμου.
Τα "Ρεμπέτικα συναξάρια” πραγματοποιούνται με την επιμέλεια του καθηγητή εθνομουσικολογίας Λάμπρου Λιάβα, υπό την αιγίδα και την ενίσχυση της Διεύθυνσης Νεώτερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του ΥΠΠΟΑ και σε συνεργασία με το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών "Εθνομουσικολογία και Πολιτισμική Ανθρωπολογία" του Τμήματος Μουσικών Σπουδών, της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ.
Για τα εργαστήρια-ομιλίες δεν απαιτούνται ειδικές μουσικές γνώσεις, και η παρακολούθησή τους είναι δωρεάν. Οι θέσεις είναι περιορισμένες. Όσοι ενδιαφέρονται θα πρέπει να δηλώσουν εγκαίρως συμμετοχή στο e-mail pyxida1821@yahoo.com, απ’ όπου θα τους αποσταλεί και η σχετική βιβλιογραφία.
Τιμή εισιτηρίων για τα θεατρικά-μουσικά αναλόγια: € 10, 5.
Το αναλυτικό πρόγραμμα για τα "Ρεμπέτικα συναξάρια”
Τετάρτη 18 Μαΐου
6-8 μ.μ. / Εργαστήριο - Ομιλίες
"Τα ρεμπέτικα από τη Σμύρνη και την Πόλη στην Αθήνα και στον Πειραιά”
Τ’ αηδόνια της Ανατολής και τα πουλιά της Δύσης, στα καφέ αμάν και στα καφέ σαντάν / Οι μουσικές των προσφύγων από τη Σμύρνη στην Κοκκινιά / Το αποτύπωμα της Σμύρνης στο αστικό λαϊκό τραγούδι του Μεσοπολέμου / Τα μουσικά δίκτυα της Μικρασίας και του Αιγαίου και ο Μάρκος Βαμβακάρης.
* Εισηγητές: Λάμπρος Λιάβας, Νίκος Πολίτης, Γιώργος Μακρής, Χάρης Σαρρής.
8.30 μ.μ. / Θεατρικό Αναλόγιο
"Τα κατά Μάρκον"!.. Μια λαϊκή Λειτουργία
Ο Ευαγγελιστής Μάρκος (Βαμβακάρης) συναντά τον Αρχάγγελο Μιχαήλ (Γενίτσαρη)
Με τους ηθοποιούς Τάκη Χρυσικάκο & Δημήτρη Καλαντζή. Στο μπουζούκι ο Γρηγόρης Βασίλας.
Κείμενο: Λάμπρος Λιάβας
Σκηνοθετική επιμέλεια: Τάκης Χρυσικάκος
Χορός: Γρηγόρης & Κώστας Πιπίνης
* Οι προβολές της παράστασης είναι ευγενική παραχώρηση από πίνακες του Χρήστου Μποκόρου.
Το Θεατρικό Αναλόγιο ερευνά και προβάλει τις ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες που γέννησαν την παράδοση του Ρεμπέτικου και προσδιόρισαν το ύφος και το ήθος του. Βασίζεται στον φανταστικό διάλογο που έχει ανασυνθέσει ο Λάμπρος Λιάβας, με αφετηρία τις αφηγήσεις του Μάρκου Βαμβακάρη και του Μιχάλη Γενίτσαρη, από τις αρχές του 20ου αιώνα έως τη δεκαετία του ’60, καθώς και άλλα ιστορικά κείμενα της περιόδου.
Παρασκευή 20 Μαΐου
6-8 μ.μ. / Εργαστήριο - Ομιλίες
"Από τη Σμυρναίικη στην Πειραιώτικη Σχολή του Ρεμπέτικου”
Τα "σμυρναίικα" στη δισκογραφία του Ρεμπέτικου / Προσφυγική μνήμη και ταυτότητα στους αμανέδες / Από τα "σαντουρο-βιόλια" στους "μπουζουκο-μπαγλαμάδες" / Ο Πειραιάς και το Ρεμπέτικο.
* Εισηγητές: Λάμπρος Λιάβας, Γιάννης Αγγελάκης, Γιώργος Μακρής, Νίκος Πολίτης, Χάρης Σαρρής.
8.30 μ.μ. / Μουσικό Αναλόγιο
"Σμύρνη-Σάμος-Πειραιάς. Στη Μπύρα του Πίκινου”
Μια μουσική βιογραφία του κορυφαίου τραγουδιστή του Ρεμπέτικου Κώστα Ρούκουνα
Με τη "Λαϊκή Ορχήστρα Σάμου": Παναγιώτης Παναγάκης (τραγούδι), Γιάννης Αναστασόπουλος (βιολί), Αλέξανδρος Διακογιάννης (κύμβαλο), Μιχάλης Κατσαρός (κιθάρα), Παύλος Σίμος (ούτι), Στέλιος Βαρβάκης (κρουστά), Χρήστος Μητατάκης (κοντραμπάσο), Χάρης Νικολάου (κλαρίνο).
Επιμέλεια κειμένων: Λάμπρος Λιάβας.
Χορός: Γρηγόρης και Κώστας Πιπίνης.
Τετάρτη 25 Μαΐου
6-8 μ.μ. / Εργαστήριο - Ομιλίες
"Οι Γυναίκες στο προπολεμικό Ρεμπέτικο”
Έμφυλοι ρόλοι στη θεματολογία και στην επιτέλεση του προπολεμικού Ρεμπέτικου / Τα τραγούδια ως "καθρέφτης" των κοινωνικών μετασχηματισμών και η θέση της γυναίκας / Οι τραγουδίστριες σύμβολα: Ρόζα Εσκενάζυ, Ρίτα Αμπατζή, Μαρίκα Πολίτισσα και Αγγελίτσα Παπάζογλου / Η γυναίκα "χορεύτρια".
*Εισηγήτριες: Μαρία Παπαβασιλοπούλου, Χαρούλα Τσαλπαρά, Ιφιγένεια Ιωάννου, Ρένα Λουτζάκη.
8.30-10.30 μ.μ. / Μουσικό Αναλόγιο
"Η Δερβίσαινα”
Γυναίκες "σε πρώτο πρόσωπο" στο προπολεμικό Ρεμπέτικο
Ένα Μουσικό Αναλόγιο με θέμα τα μικρασιάτικα ρεμπέτικα του Μεσοπολέμου ως "καθρέφτη" των κοινωνικών μετασχηματισμών. Με τις γυναίκες να διεκδικούν παρουσία, κοινωνικό ρόλο και, μέσα από τα τραγούδια, να μιλούν "σε πρώτο πρόσωπο" για τα πάθη και τους πόθους τους. Αφιέρωμα στις κορυφαίες τραγουδίστριες της εποχής: Ρόζα Εσκενάζυ, Ρίτα Αμπατζή, Μαρίκα Πολίτισσα και Αγγελίτσα Παπάζογλου και στα "γυναικεία" τραγούδια τους.
Με την Ιφιγένεια Ιωάννου και το μουσικό σχήμα "Eivala", μια ομάδα νέων μουσικών που με γνώση και σεβασμό ερευνούν και ερμηνεύουν τις μουσικές παραδόσεις της καθ’ ημάς Ανατολής: Ιφιγένεια Ιωάννου (τραγούδι, κανονάκι), Θανάσης Βαλάσκας (τραγούδι, τζουράς), Γιάννης Πούλιος (βιολί), Κώστας Τσαρούχης (ούτι), Θοδωρής Μαραϊδόνης (κοντραμπάσο) και Πέτρος Παπαγεωργίου (κρουστά).
Επιμέλεια κειμένων: Λάμπρος Λιάβας.
