Ο ρεαλισμός είναι η κυρίαρχη τάση της θεατρικής σεζόν

Αν κάτι μπορεί να αποκρυσταλλωθεί ως η κυρίαρχη τάση της σεζόν που βαδίζει προς το τέλος της, αυτή είναι η επιθυμία για όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αμεσότητα και αληθοφάνεια επί σκηνής – και όλα δείχνουν ότι θα έχει συνέχεια.

Ο ρεαλισμός είναι η κυρίαρχη τάση της θεατρικής σεζόν

Μα τι συμβαίνει τελευταία στις σκηνές της Αθήνας; Όλο και περισσότερες παραστάσεις χρησιμοποιούν καθημερινή γλώσσα ή ακόμη και αργκό αλλά και... βαριά βρισίδια, εκθέτουν με ωμότητα βίαιες ή εξτρίμ καταστάσεις, έχουν ως ήρωες αναγνωρίσιμους, διπλανούς μας ανθρώπους και μοιάζουν περισσότερο με δημιουργήματα κάποιας παρέας παρά με «στημένες» παραστάσεις ενός θιάσου.

Σημειώνουν δε συνεχή sold out, καθώς οι θεατές συρρέουν γοητευμένοι, επιζητώντας την έντονη συγκίνηση που προκύπτει από πρόσωπα και πράγματα που φαίνονται της «διπλανής πόρτας», αλλά περιβάλλονται από τη γοητεία που κρύβει το αθηναϊκό underground ή ακόμη και το περιθώριο. Ζήτω ο ρεαλισμός, λοιπόν! Αυτή προδιαγράφεται ως η ισχυρότερη τάση της θεατρικής επικαιρότητας κι εκδηλώνεται σε δύο άξονες: παραγωγή νέων έργων ή μεταγραφή άλλων, ελληνικών ή ξένων, στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα.

Ο ρεαλισμός είναι η κυρίαρχη τάση της θεατρικής σεζόν - εικόνα 1
«Άγριος σπόρος»

Ο ρεαλισμός στη γραφή και, κυρίως, στη σκηνική εκτέλεση αποδεικνύεται το ιδανικό εργαλείο για να εκφραστούν επίκαιρες προβληματικές και ακόμη ιδανικότερο προκειμένου να επιτευχθεί η έντονα βιωματική συμμετοχή του θεατή. Απολύτως δικαιολογημένα μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι πρόκειται για τους καρπούς που άφησαν ο επί τετραετίας θριάμβος του «Άγριου σπόρου» και η παράσταση «Στέλλα, κοιμήσου». Το έργο του Γιάννη Τσίρου, ειδικά χάρη στο ανέβασμά του από την Ελένη Σκότη, μπορεί να θεωρηθεί κομβικό σημείο εκκίνησης. Ποιος θα ξεχάσει την ερμηνεία-σταθμός του Τάκη Σπυριδάκη, που ξεκινούσε με την ανατριχιαστική όσο και ψυχραιμότατη περιγραφή της σφαγής των γουρουνιών που θα κατέληγαν σουβλάκια στην καντίνα του;

Η παράσταση «Στέλλα, κοιμήσου» όμως είναι που έβαλε για τα καλά το ελληνικό θέατρο στη νέα του τροχιά. Προσωπική δημιουργία του κινηματογραφιστή Γιάννη Οικονομίδη (μόνο η κεντρική ιδέα της υπόθεσης έχει αντληθεί από τη «Στέλλα Βιολάντη» του Ξενόπουλου), έκανε πάταγο με την παραστασιακή της ταυτότητα: ακραία γλώσσα, ωμότητα και μια σφιχτοδεμένη ομάδα ηθοποιών που παίζει έχοντας πολλά περιθώρια αυτοσχεδιασμού, ξαναγράφοντας, ως ένα σημείο, το κείμενο σε κάθε παράσταση.

Ο ρεαλισμός είναι η κυρίαρχη τάση της θεατρικής σεζόν - εικόνα 2
«Εθνικός Ελληνορώσων»

Κάπως έτσι το θέατρο ξαναγεννήθηκε επιπλέον ως ομαδική υπόθεση και τα έργα, ακόμη και όταν φέρουν μία υπογραφή, δείχνουν να χρωστάνε πολλά στη συνύπαρξη. Δύο από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα της νέας ρεαλιστικής τάσης, ο «Χαρτοπόλεμος» του Βαγγέλη Ρωμνιού και τα «170 τετραγωνικά / Moonwalk» του Γιωργή Τσουρή, προέκυψαν από μέλη της ομάδας Ma non troppo, ενώ «παρεΐστικη» διάθεση φανερώνει και ο «Εθνικός Ελληνορώσων» του Αντώνη Τσιοτσιόπουλου, άλλο ένα δείγμα σύγχρονης ρεαλιστικής γραφής· καθόλου τυχαία, μάλιστα, και τα τρία έργα τα σκηνοθετεί ο Γιώργος Παλούμπης, έχοντας προφανώς διακρίνει την κοινή τους αισθητική.

Ομαδική υπόθεση είναι και η παράσταση «Άνθρωποι και ποντίκια», που ήρθε να συνεχίσει και να προεκτείνει το πείραμα του «Στέλλα, κοιμήσου», όχι μόνο μεταφέροντας το κείμενο του Στάινμπεκ στην Αθήνα του σήμερα, αλλά χρησιμοποιώντας και τον ακραίο ρεαλισμό για να εκφραστεί. Ο Βασίλης Μπισμπίκης, ιθύνων νους και σκηνοθέτης της παράστασης, ετοιμάζει για την ερχόμενη σεζόν ακόμη δύο παρόμοια εγχειρήματα, καθώς πρόκειται να σκηνοθετήσει, μεταφέροντάς τα στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα, τον «Πατέρα» του Στρίντμπεργκ (σε παραγωγή των Αθηναϊκών Θεάτρων) και τα «Κόκκινα φανάρια» του Αλέκου Γαλανού (στο Cartel). Ακόμη συντομότερα, μάλιστα, ο Θανάσης Σαράντος θα ανεβάσει τη «Γέρμα» του Λόρκα, μεταφέροντας το δράμα από την ανδαλουσιανή επαρχία του 1930 σε ένα ελληνικό ακριτικό χωριό εν έτει 2019 (Θησείον, από 10/5).

Ο ρεαλισμός είναι η κυρίαρχη τάση της θεατρικής σεζόν - εικόνα 3
«Άνθρωποι και ποντίκια»

Είναι προφανές ότι η μεταφορά των δραματουργικών δεδομένων στην εδώ πραγματικότητα και η ρεαλιστική γλώσσα ανταποκρίνονται στην επιθυμία των καλλιτεχνών να μιλήσουν για πράγματα που τους καίνε. Βέβαια, ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος αυτή η τάση να γίνει μόδα, να θεωρηθεί εγγυημένη συνταγή και να αρχίσουμε να βλέπουμε παραστάσεις-καρμπόν, οι οποίες δεν θα προκύπτουν από κάποια εσωτερική ανάγκη ή από μια καλοδουλεμένη ομάδα. Η συνέχεια θα δείξει, σίγουρα όμως η τεράστια απήχηση των παραστάσεων που παίζονται ήδη φανερώνει την ανάγκη των θεατών για ένα θέατρο που αφήνει έντονο το αποτύπωμά του.

Περισσότερες πληροφορίες

Άγριος σπόρος

  • Κοινωνικό
  • Διάρκεια: 100 '

Ακροβατώντας μεταξύ κωμωδίας και δράματος, ο Τσίρος σκιαγραφεί μια αρχετυπική μορφή του Έλληνα της επαρχίας για να σχολιάσει τον καθημερινό αγώνα για επιβίωση.

Άνθρωποι και ποντίκια

  • Κοινωνικό
  • Διάρκεια: 135 '

Το έργο του Τζον Στάινμπεκ μιλάει για την προσπάθεια του ανθρώπου για επιβίωση και την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο, το ρατσισμό αλλά και την αλληλεγγύη, με την πλοκή να μεταφέρεται σε ένα παλιό μηχανουργείο στην περιοχή του Ρέντη.

Στέλλα κοιμήσου

  • Κοινωνικό
  • Διάρκεια: 90 '

Το πρώτο θεατρικό έργο του βραβευμένου κινηματογραφιστή («Σπιρτόκουτο»), αθυρόστομο, βίαιο και ανατριχιαστικά αληθοφανές, μας βάζει στην πολυτελή βίλα ενός νεόπλουτου νονού της νύχτας, όπου ακόμη και οι οικογενειακές σχέσεις έχουν το χρώμα του χρήματος.

170 τετραγωνικά / Moonwalk

  • Κοινωνικό
  • Διάρκεια: 95 '

Η αγωνιώδης ιστορία δύο αδερφών, που επιστρέφουν στο πατρικό τους, σε μια μικρή πόλη της ελληνικής επαρχίας, μετά το θάνατο του πατέρα τους.

Άνθρωποι και ποντίκια

  • Κοινωνικό
  • Διάρκεια: 120 '

Το έργο του Τζον Στάινμπεκ μιλάει για την προσπάθεια του ανθρώπου για επιβίωση και την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο, το ρατσισμό αλλά και την αλληλεγγύη, με την πλοκή να μεταφέρεται σε μια μάντρα ανακύκλωσης στον Βοτανικό, δίπλα στα hot spots προσφύγων και μεταναστών.

«Τζένη Καρέζη»

Ακαδημίας 3

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Backstage από το "Μπεντ" στο θέατρο Χώρα

Δείτε φωτογραφίες από τα παρασκήνια της νέας σκηνικής μεταφοράς του σπουδαίου έργου του Μάρτιν Σέρμαν από τον Πέτρο Ζούλια.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
06/10/2022

Μη χάσετε το "Larsen C" στη Στέγη

Μας συνεπήρε η χορογραφία του Χρήστου Παπαδόπουλου στο "Larsen C", μια παράσταση που εμπνεύστηκε από τον ομώνυμο παγετώνα της Ανταρκτικής και ξανά παρουσιάζεται στη Στέγη.

Οι νέες παραστάσεις της εβδομάδας

Συγκεντρώσαμε τις παραστάσεις που σηκώνουν αυλαία από 6 έως 12/10 και ξεχωρίζουν.

Οι παίχτες

Φουλ του άσου σε αυτό το εκρηκτικό ανέβασμα της κωμωδίας του 19ου αιώνα, που αναδεικνύει τη γοητεία της απάτης και της παραπλάνησης μέσα από μια ιστορία χαρτοπαιξίας με συνεχείς ανατροπές.

Η μηχανή του Τούρινγκ

Μια συγκλονιστική ερμηνεία από τον Ορφέα Αυγουστίδη στον ρόλο του μαθηματικού που έσπασε τον κώδικα των Ναζί και έπειτα καταδικάστηκε για την ομοφυλοφιλία του σε μια εξαιρετική παράσταση πολλαπλής σημασίας.

Αντιγόνη

Σημαντικές ερμηνείες, σκηνοθετική δουλειά ουσίας πάνω στο ειρωνικό έργο του Γάλλου δραματουργού και μια παράσταση που τολμάει να ακολουθήσει ένα δρόμο όχι απαραίτητα εύφορο, αλλά που εδώ δικαιώνεται εκ του αποτελέσματος.

"Καλιγούλας": Νέες φωτογραφίες από την παράσταση του Τσέζαρις Γκραουζίνις

Οραματιστής του θεάτρου ο Τσέζαρις Γκραουζίνις δίνει τη δική του εκδοχή βασισμένος στον "Καλιγούλα" του Αλμπέρ Καμύ, σε μια φιλοσοφική stand up κωμωδία που σταδιακά μετατρέπεται σε πολιτικό θρίλερ.