Πόσες ιστορίες μπορεί να κρύβει ένα κτίριο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης; Στην περίπτωση του Χαμζά Μπέη, περισσότερες από όσες φαντάζεσαι. Έπειτα από σχεδόν μισό αιώνα απουσίας από την καθημερινότητα της πόλης, το ιστορικό τέμενος, που οι παλιοί Θεσσαλονικείς γνωρίζουν ως "Αλκαζάρ", αποκαταστάθηκε και ανοίγει ξανά τις πόρτες του στο κοινό, λίγα βήματα από τον σταθμό Βενιζέλου του Μετρό.
Ήδη από τις πρώτες εβδομάδες που λειτουργίας του στα τέλη Οκτωβρίου, που άνοιξε στο κοινό με ελεύθερη είσοδο το τέμενος Χαμζά Μπέη συγκέντρωσε χιλιάδες επισκέπτες καθημέρινα, ενώ το Σάββατο 14 Νοεμβρίου στις 12:00 το μεσημέρι οι υποψηφιότητες για τα Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου 2027 που φέτος θα λάβουν χώρα στην Αθήνα, θα ανακοινωθούν στους δημοσιογράφους και καλεσμένους του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου από τους ηθοποιούς Κλέλια Ανδριολάτου και Joes Brauers μέσω βίντεο-σύνδεσης από το Τέμενος Χαμζά Μπέη "Αλκαζάρ" .
Η ιστορία του ξεκινά το 1467-1468, όταν η Χαφσά, κόρη του Χαμζά Μπέη, το ίδρυσε ως συνοικιακό τέμενος. Στους αιώνες που ακολούθησαν άλλαξε μορφή, απέκτησε μιναρέ και ένα εντυπωσιακό αίθριο, σπάνιο για τα αρχιτεκτονικά δεδομένα των Βαλκανίων. Πολύ αργότερα, οι προσευχές έδωσαν τη θέση τους στις κινηματογραφικές προβολές, καθώς ο χώρος φιλοξένησε τον κινηματογράφο "Αλκαζάρ", που του χάρισε και το όνομα με το οποίο έμεινε στη μνήμη της πόλης.
Σήμερα, το αναγεννημένο μνημείο αποκτά έναν εντελώς νέο ρόλο, φιλοξενώντας εκθέσεις και πολιτιστικές δράσεις μέσα από τη συνεργασία του MOMus με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης.
Η αρχή γίνεται με την έκθεση "Θεσσαλονίκη: Το Αποτύπωμα της Μετάβασης (1960-1980)", μια συναρπαστική ασπρόμαυρη βόλτα στην πόλη μέσα από τον φακό του Pete Marifoglou. Ανέκδοτες φωτογραφίες αποτυπώνουν δρόμους, γειτονιές και τοπόσημα σε μια εποχή που η παλιά Θεσσαλονίκη παραχωρούσε σταδιακά τη θέση της στη σύγχρονη μεγαλούπολη. Μια επίσκεψη στο Χαμζά Μπέη γίνεται έτσι ένα μικρό ταξίδι στον χρόνο, από την οθωμανική Θεσσαλονίκη μέχρι τις αστικές μεταμορφώσεις του 20ού αιώνα.
Η έκθεση "Θεσσαλονίκη: Το Αποτύπωμα της Μετάβασης
Η έκθεση "Θεσσαλονίκη: Το Αποτύπωμα της Μετάβασης (1960–1980). Μέσα από τις φωτογραφίες του Pete Marifoglou" διαρθρώνεται σε τρεις θεματικές ενότητες, που μαζί συνθέτουν το μωσαϊκό της μεταπολεμικής Θεσσαλονίκης:
Η εμπορική φυσιογνωμία και η αγορά: ο παλμός της οικονομικής ζωής στο κέντρο και στις ιστορικές αγορές, όπου ο σύγχρονος καταναλωτισμός γεννιέται χωρίς να έχει χαθεί ακόμη η ανθρώπινη επαφή.
Η καθημερινότητα των ανθρώπων: ο αυθεντικός, ανθρώπινος ρυθμός της πόλης. Από την ομίχλη του Θερμαϊκού και τα λαϊκά καφενεία μέχρι τις αυλές της Άνω Πόλης, καταγράφεται μια καθημερινότητα που διατηρούσε ακόμη τους δεσμούς της με την παράδοση και την επαρχία.
Τα μνημεία στον σύγχρονο αστικό ιστό: η στιγμή που η ρωμαϊκή, η βυζαντινή και η οθωμανική κληρονομιά "περικυκλώνεται" από το κύμα της αντιπαροχής και της ανοικοδόμησης. Είναι και η στιγμή που αρχίζει ο δικός της αγώνας για συντήρηση και διάσωση.
Ο Pete (Παναγιώτης) Marifoglou γεννήθηκε το 1944 στη Θεσσαλονίκη. Το 1950, σε ηλικία έξι ετών, μετανάστευσε με την οικογένειά του στις ΗΠΑ και εγκαταστάθηκε στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης, όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του. Ως νεαρός φοιτητής και αργότερα απόφοιτος της School of Visual Arts (SVA) της Νέας Υόρκης, εργάστηκε στο πλατό των πειραματικών ταινιών του θρυλικού Factory του Andy Warhol. Παρά την απόσταση, η Θεσσαλονίκη έμεινε πεδίο του φωτογραφικού του βλέμματος. Τη φωτογράφιζε στα σποραδικά ταξίδια του στην Ελλάδα, από τη δεκαετία του 1960 έως και τη δεκαετία του 1980. Πριν από λίγα χρόνια επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη, ύστερα από μια μακρά καριέρα στη Νέα Υόρκη.
Επιμέλεια: Θούλη Μισιρλόγλου, Καλλιτεχνική Διευθύντρια MOMUS-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, Θοδωρής Μάρκογλου, Επιμελητής MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.
11 Οκτωβρίου 2026 - 31 Μαρτίου 2027
Τέμενος Χαμζά Μπέη "Αλκαζάρ" (Εγνατίας 49, Θεσσαλονίκη)
Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή 10:00-18:00, Δευτέρα κλειστά. Ώρα τελευταίας εισόδου: 17:30. Η αποχώρηση των επισκεπτών από τον χώρο αρχίζει 15 λεπτά νωρίτερα από την ώρα που κλείνει το μνημείο.
Εισιτήριο 5€, με τις προβλεπόμενες μειώσεις και ατέλειες (φοιτητές, ηλικιωμένοι κ.ά.).
Διαθέσιμη ηχητική ξενάγηση για το μνημείο και την έκθεση στα ελληνικά, στα αγγλικά και στα τουρκικά, από την εταιρεία Smartify.
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
