Τι μπορεί να συνδέει μια καρδιά, ένα μήλο και ένα αυγό με ένα θρησκευτικό σύμβολο; Η απάντηση βρίσκεται στη δύναμη των συμβόλων και στην ικανότητά τους να μεταφέρουν νοήματα που ξεπερνούν την κυριολεκτική τους υπόσταση. Αυτή ακριβώς τη διαχρονική και πολυδιάστατη γλώσσα επιχειρεί να διερευνήσει η έκθεση "Σύμβολα", που παρουσιάζεται από τις 10 Νοεμβρίου 2026 έως τις 23 Μαΐου 2027 στο MOMus-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, στο Θησείο.
Στη νέα αυτή παραγωγή του μουσείου, 83 εικαστικοί προσεγγίζουν τη θεματική των συμβόλων μέσα από ζωγραφικές συνθέσεις, γλυπτά, εγκαταστάσεις, χαρακτικά και βίντεο, δημιουργώντας ένα πολυφωνικό πεδίο ερμηνειών. Με αφετηρία εικόνες και μορφές που συναντάμε στη θρησκεία, την πολιτική, τη φύση, τη μαγεία, την κατανάλωση, τα ταρώ και την αστρολογία, η έκθεση θέτει ένα ευρύτερο ερώτημα: πόσο έχουν αλλάξει τα σύμβολα μέσα στον χρόνο και πόσο εξακολουθούν να επηρεάζουν τη σύγχρονη σκέψη;
Από τα πρώτα ίχνη του ανθρώπου στη σύγχρονη εικαστική δημιουργία
Η ιστορία των συμβόλων ξεκινά πολύ πριν από τη συγκρότηση των πρώτων οργανωμένων κοινωνιών. Από τα προϊστορικά αποτυπώματα χεριών στα σπήλαια και τις απεικονίσεις ζώων και σκηνών κυνηγιού, ο άνθρωπος χρησιμοποίησε την εικόνα ως έναν τρόπο επικοινωνίας με τον κόσμο γύρω του, αλλά και ως μέσο έκφρασης όσων δεν μπορούσε να εξηγήσει με τη λογική ή τον λόγο. Τα σύμβολα δεν αποτύπωναν απλώς την πραγματικότητα. Συχνά λειτουργούσαν ως γέφυρες ανάμεσα στο ορατό και το αόρατο, στο φυσικό και το μεταφυσικό, στην καθημερινή εμπειρία και την ανθρώπινη φαντασία. Τα φυτά, τα ζώα, τα ουράνια σώματα και η ίδια η ανθρώπινη μορφή αποτέλεσαν διαχρονικές πηγές έμπνευσης για τη δημιουργία εικόνων που απέκτησαν ιδιαίτερη σημασία μέσα σε διαφορετικούς πολιτισμούς.
Αυτή τη μακρά διαδρομή επιχειρεί να φωτίσει η έκθεση "Σύμβολα", εστιάζοντας όχι στα σημεία και τα σήματα της καθημερινής επικοινωνίας, αλλά σε εκείνες τις μορφές που κουβαλούν πολιτισμικές, κοινωνικές, θρησκευτικές και ιδεολογικές αναφορές. Πρόκειται για σύμβολα που αφηγούνται ιστορίες για τη ζωή και τον θάνατο, τη φύση, την πίστη, την εξουσία, την επιθυμία και την ανθρώπινη ύπαρξη.
Μια ανοιχτή συνομιλία ανάμεσα στο παλιό και το σύγχρονο
Στον εκθεσιακό χώρο του MOMus-Μουσείου Άλεξ Μυλωνά, σύμβολα διαφορετικής προέλευσης και ιστορικής διαδρομής συναντιούνται μέσα από τις προσεγγίσεις 83 καλλιτεχνών. Η καρδιά, το αυγό και το μήλο, οικείες εικόνες με πολλαπλές πολιτισμικές και συμβολικές αναγνώσεις, συνομιλούν με αναφορές από τον κόσμο της θρησκείας, της πολιτικής, των ταρώ, της αστρολογίας και της μαζικής κουλτούρας.
Η συνύπαρξη αυτή αναδεικνύει τη μεταβλητότητα των συμβόλων. Μια εικόνα μπορεί να διατηρεί τη μορφή της μέσα στους αιώνες, αλλά το νόημά της να μετασχηματίζεται ανάλογα με την εποχή, την κοινωνία και το βλέμμα εκείνου που την παρατηρεί. Άλλοτε συνδέεται με την πίστη και την παράδοση, άλλοτε με την ιδεολογία ή την εξουσία και άλλοτε αποκτά νέες σημασίες μέσα από τη σύγχρονη οπτική κουλτούρα. Η έκθεση δεν προτείνει μια μοναδική ή οριστική αποκωδικοποίηση των συμβόλων. Αντίθετα, αφήνει χώρο για διαφορετικές αναγνώσεις και προσωπικές συνδέσεις, αναδεικνύοντας την ικανότητα της σύγχρονης τέχνης να επανεξετάζει εικόνες βαθιά ριζωμένες στη συλλογική μνήμη.
Κεντρική θέση στην έκθεση έχει και ο ίδιος ο επισκέπτης, ο οποίος καλείται να μην περιοριστεί στον ρόλο του παρατηρητή, αλλά να λειτουργήσει ως ερμηνευτής των έργων. Η θέαση μετατρέπεται σε μια διαδικασία αναγνώρισης και μετάφρασης, όπου οι προσωπικές εμπειρίες και οι πολιτισμικές αναφορές καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο προσλαμβάνεται κάθε σύμβολο. Άλλωστε, τα σύμβολα δεν έχουν πάντοτε ένα σταθερό και αμετάβλητο νόημα. Αποκτούν ξανά ζωή μέσα από το βλέμμα που τα προσεγγίζει, τα αμφισβητεί και αναζητά τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από τις γνώριμες μορφές τους.
Οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες
Στην έκθεση συμμετέχουν 83 καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων οι Χλόη Ακριθάκη, Αλέξης Ακριθάκης, Δημήτρης Γέρος, Κατερίνα Ζαχαροπούλου, Αφροδίτη Λίτη, Χρήστος Μποκόρος, Άλεξ Μυλωνά, Κωνσταντίνος Πάτσιος, Πάνος Προφήτης, Δήμητρα Σιατερλή, Νίκος Τρανός, Γιώργος Τσεριώνης και Λία Ψωμά, καθώς και πολλοί ακόμη δημιουργοί διαφορετικών γενεών και εικαστικών προσεγγίσεων.
Την επιμέλεια υπογράφει ο Γιάννης Μπόλης, ιστορικός της τέχνης και προϊστάμενος του Τμήματος Σύγχρονης Γλυπτικής του MOMus-Μουσείου Άλεξ Μυλωνά. Την έκθεση συνοδεύει κατάλογος με κείμενα ιστορικών της τέχνης, που εξετάζουν τη διαχρονική παρουσία και τη σημασία των συμβόλων στην ανθρώπινη ζωή.
Ευγενική παραχώρηση: ο καλλιτέχνης και CAN CHRISTINA ANDROULIDAKI GALLERY
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
