©iStock.com
Αν ψάχνετε το επόμενο βιβλίο που θα σας κάνει να μην μπορείτε να το αφήσετε, μάλλον αυτή η λίστα σας αφορά. Ξεχωρίσαμε μερικές από τις πρόσφατες κυκλοφορίες και σας τις προτείνουμε ανεπιφύλακτα για να περάσετε ευχάριστα το τριήμερο.
Λευκές νύχτες - Ουρσούλα Χόνεκ | Εκδόσεις Βακχικόν

Στις Λευκές νύχτες φαινομενικά δεν συμβαίνει τίποτα. Ένα ορεινό χωριουδάκι της Πολωνίας, δυο τρεις άνθρωποι, ο άπιαστος χρόνος. Κι όμως, το φως λιγοστεύει, κάποιος πεθαίνει μια αποπνικτική μέρα στο κρεβάτι του, άλλος πέφτει από έναν γκρεμό, ένας τρίτος κυκλοφορεί αδιάκοπα μες στα σκοτάδια.
Στην πρώτη συλλογή διηγημάτων της, η Ουρσούλα Χόνεκ προσφέρει στον αναγνώστη δεκατρείς ιστορίες στενά δεμένες, σαν μυθιστόρημα, όπου η καθημερινότητα μοιάζει ανησυχητική και δυσοίωνη. Οι αιτίες της απειλής είναι αδύνατον να ανιχνευθούν. Οι ήρωες γεννιούνται και πεθαίνουν, νοσταλγούν και ονειροπολούν, στενοχωριούνται και φοβούνται, ώσπου στο τέλος χάνουν τα λογικά τους. Κάτι γίνεται στ’ αλήθεια, κάτι άλλο στο μυαλό ενός τρελού, ενώ στις κοιλάδες πέφτει το σκοτάδι.
Μετάφραση: Ναταλία Σκανδάλη
Οικόσιτα - Εύα Μπέη | Εκδόσεις Loggia

Παρατηρώντας από πολύ μικρή ηλικία τα ζώα στα αστικά κέντρα, τη μετατόπισή τους σ’ ένα καθεστώς εξημέρωσης και ντρεσαρίσματος, η Εύα Μπέη, με τη δεύτερη πεζογραφική της κατάθεση, ανασυνθέτει –σε τόνο πάντοτε παιγνιώδη– την προσωπική της διαδρομή, αγκυροβολώντας τη μνήμη της σε τετράποδους ή δίποδους συνοδοιπόρους, και φωτίζει τις σχέσεις αμοιβαιότητας μεταξύ ανθρώπου και ζώου: από γαλοπούλες στην Πατησίων της δεκαετίας του ’50 μέχρι ερωτευμένους σκύλους, από χάμστερ-μέντορες και ποντίκια-συγκατοίκους μέχρι αυτοκτόνες γάτες και άλογα με ενσυναίσθηση. Τα μικρά αυτά κείμενά της κατατείνουν, τελικά, προς ένα: την κοινή μας μοίρα, ανέστια και νομαδική. Τις δεκατέσσερις αυτές ιστορίες με λόγια, συμπληρώνει και μια ιστορία-πάρεργο με εικόνες, σχεδιασμένες από την ίδια τη συγγραφέα την περίοδο της πανδημίας.
Δεν θυμάμαι - Κωστής Μαλούτας | Εκδόσεις Γεννήτρια

Σε αυτό το αυτοβιογραφικό δοκίμιο ο Κωστής Μαλούτας αντιστρέφει το εγχείρημα του Ζορζ Περέκ στο "Je me souviens" και του Τζο Μπρέιναρντ στο "I Remember", και παραθέτει, αντί για αναμνήσεις, πράγματα που συνειδητοποιεί ότι δεν θυμάται πια. Μεταθέτοντας το βάρος στην απώλεια, οδηγείται σε σκέψεις που δεν θα κατέγραφε αλλιώς, από τις οποίες αναδύονται σταδιακά όχι μόνο ο ίδιος και όσα έζησε, αλλά και οι συλλογικές αναμνήσεις μιας ολόκληρης γενιάς. Το αποτέλεσμα είναι ένα κείμενο ειλικρινές, τρυφερό και αστείο, μια αυτοβιογραφία συνειρμική, που δεν ακολουθεί τη χρονική σειρά των γεγονότων αλλά τη διαδρομή της αναπόλησης, μια διαδοχή ερεθισμάτων που μας προσκαλεί να αναλογιστούμε όλα όσα νομίζαμε πως δεν θα ξεχνούσαμε ποτέ, όλα αυτά που δεν θυμόμαστε πια αλλά με κάποιον τρόπο μας ορίζουν.
Οι Γκερίλλες - Μονίκ Βιττίγκ | Εκδόσεις Εκτός Γραμμής

Οι Γκερίλλες, θα πει η Μονίκ Βιττίγκ, είναι ένα επικό ποίημα. Ένα κολάζ σπαραγμάτων από διαφορετικά κείμενα και είδη λόγου, συνειρμικά δεμένα, μα και στρατηγικά διατεταγμένα για τις ανάγκες του πολέμου, του αντάρτικου που διεξάγουν οι Γκερίλλες ενάντια στον παλιό κόσμο. Από το κολάζ της Βιττίγκ παρελαύνουν κάθε λογής φιγούρες αυτού του παλιού κόσμου, κάθε λογής θεμέλιοι λίθοι του, μα έτσι όπως μας εμφανίζονται, χάρτινες ψηφίδες ατάκτως συναρμολογημένες, μοιάζουν με καρικατούρες, χωρίς ανάστημα ηρωικό, διάφανες στη σημασία τους σαν αρμοί ενός κόσμου που ανατρέπεται. Από τον Χέγκελ στη Χιονάτη και την Ωραία Κοιμωμένη, και από εκεί στην Ιλιάδα, τους κινεζικούς κοσμογονικούς μύθους και την αντίσταση των Βιετκόνγκ, οι Γκερίλλες σαρώνουν τα πάντα στο πέρασμά τους, τίποτα δεν αφήνει ανέγγιχτο το σπαθί της κριτικής τους, τίποτα δεν μένει χωρίς να τραγουδηθεί. Ανατρέπουν συθέμελα όσα τις όρισαν, κι ορίζουν πλέον οι ίδιες ποιες θα είναι και πώς θα υπάρχουν.
Μετάφραση: Έφη Γιαννοπούλου
Κι όλα τα κακά σκόρπα: Τί σκέφτομαι και τί φοβάμαι πριν να κοιμηθώ, αφού κανένας δε σταυρώνει πια το μαξιλάρι μου- Τζένη Μαστοράκη | Εκδόσεις Άγρα

Κυκλοφορεί από την "Άγρα" ένα σπουδαίο ξεχασμένο έργο του 2001 της ποιήτριας Τζένης Μαστοράκη, που προστίθεται στα τέσσερα βιβλία της που δημοσίευσε εν ζωή. Το έργο είχε πρωτοδημοσιευτεί το 2002 από τον Γιώργο Κορδομενίδη στο περιοδικό Εντευκτήριο της Θεσσαλονίκης.
"Όπως όλη η σπουδαία ποίηση, έθαλλε και η δική της: χωρίς ίχνος ιδεολογική αδιακρισία και κατεβαίνοντας ακόμη πιο βαθιά μέσα στον άνθρωπο, ξαναπλασμένον τώρα ολόκληρο από το αμύθητο μισό του. Για μένα (αλλά δεν πιστεύω πως ισχύει μόνο για μένα), η Τζένη Μαστοράκη είναι η καλύτερη ποιήτρια της νεότερης Ελλάδας. (Δ.Κ.)
KAI ΤO ΚΑΚΟ; Όταν κανένας δε σταυρώνει πια το μαξιλάρι σου και δεν υπάρχει ποιός θα σε φυλάξει. Το κακό δεν είναι έννοια, δεν είναι καν ιδέα, αλλά πράγμα, φόβος ακατέργαστος, που αναδύεται από τα βαθύτερα κοιτάσματα του ύπνου και της στέρησης και σέρνεται μέσα στα όνειρα, εκεί όπου έννοια και πράγμα δεν ξεχωρίζουν ακόμα. Εκεί πάλι βρίσκονται, αν σκύψεις να τα δεις και τα πιάσεις από χάμω, λόγια ξόρκια από παμπάλαιες διαθήκες, ψίχουλα και πετραδάκια που τ’ άφησαν πίσω τους όσοι πλανήθηκαν στο σκοτεινό δάσος και χάθηκαν στη νύχτα της ψυχής, σκόρπιες ψηφίδες μύθων. Μυθοποιός λοιπόν και ελευθερώτρια παγιδευμένων φαντασμάτων, νυχτερινή και φεγγαροντυμένη· μυθοποιός που άλλον τέτοιο ή άλλην τέτοια δεν έχουμε στην ελληνική ποίηση. Μυθοποιός, γιατί μονάχα ο μύθος μπορεί να πλαισιώσει το κακό, να το μιλήσει και να το σκορπίσει στον άνεμο. Όταν το κακό δεν χωράει σε μύθους, τότε νικά, τότε σε κατακυριεύει.
Ποιά έγκατα, ποιά βίωση βαθύτερη του φόβου, και ο λόγος πάντα άπεφθος; Ο ρυθμός, ο ανεύρετος ρυθμός του κόσμου, αυτός φυλάγει απ’ το κακό αφού κανένας δε σταυρώνει πια το μαξιλάρι σου. Ο ρυθμός είναι το ξόρκι για όσα δεν εξαγοράζονται, το κέρμα που κρατάς σφιχτά στα δόντια για να φτάσεις στον βυθό, εκεί όπου μόνο οι τολμηροί αυτοδύτες κατεβαίνουν ασυνόδευτοι, κι ύστερα πάλι ν’ ανεβείς, αν είσαι από τους τυχερούς. Και ρυθμός είναι η ανθρώπινη ανάσα, ο μιλημένος μύθος, ο άλλος τρόπος ν’ αναπνέουμε που μας τον μάθαιναν τα ποιήματα, σχεδόν μια ευεργεσία. Αλλά οι ποιητές εκείνον τον καιρό ήταν αθάνατοι.
(Διονύσης Καψάλης, από το επίμετρο της έκδοσης)

