Κυκλοφόρησε μόλις από τις εκδόσεις Gutenberg το επίκαιρο και ενδιαφέρον δοκίμιο της Σούζαν Σόνταγκ "Αντιμέτωποι με τον πόνο των άλλων" σε μετάφραση της Χριστίνας Παπαδοπούλου. Πώς επιδρούν μέσα μας οι σκηνές βίας, πολέμου, πόνου που βλέπουμε σε φωτογραφίες και βίντεο: αυτό είναι το κεντρικό ερώτημα που πραγματεύεται το νέο βιβλίο. Διαβάστε περισσότερα για αυτό στη συνέχεια.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Μας βοηθούν οι εικόνες από πολέμους και βιαιότητες να νιώσουμε τον πόνο των άλλων ή μας κάνουν όλο και πιο απαθείς; "Σε έναν κόσμο όπου η φωτογραφία εξυπηρετεί την καταναλωτική χειραγώγηση", λέει η Σούζαν Σόνταγκ, "καμία αντίδραση δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη".
Στο δοκίμιό της, η Σούζαν Σόνταγκ εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται και ανταποκρίνονται στον πόνο και τη βία μέσα από φωτογραφίες και βίντεο με σκηνές πολέμου και φρίκης. Αναλύει πώς τέτοιες εικόνες επηρεάζουν τη συλλογική συνείδηση, αν προκαλούν ενσυναίσθηση ή απευαισθητοποίηση, και κατά πόσο μπορούν να οδηγήσουν σε πραγματική κατανόηση ή δράση.
"Οι φωτογραφίες", γράφει, "εξασφαλίζουν μια πλασματική εγγύτητα στα βάσανα των άλλων, εγγύτητα η οποία υπαινίσσεται πως, μεταξύ εκείνων που υποφέρουν κάπου μακριά –και προβάλλονται σε κοντινό πλάνο από την οθόνη της τηλεόρασης– και των προνομιούχων θεατών, αναπτύσσεται κάποιος δεσμός, κάτι που στην πραγματικότητα δεν ισχύει, θολώνοντας περαιτέρω την αληθινή μας σχέση με την εξουσία. Εφόσον αισθανόμαστε συμπόνια, θεωρούμε πως δεν έχουμε μερίδιο ευθύνης σε ό,τι είναι αυτό που προξένησε τη δυστυχία. Ο οίκτος που νιώθουμε είναι ένδειξη όχι μόνο της αθωότητας, αλλά και της αδυναμίας μας".
Ξεκινώντας από πίνακες του Γκόγια, ρίχνοντας το διεισδυτικό της βλέμμα σε ντοκουμέντα από τους δύο Παγκόσμιους πολέμους και φωτογραφίες από τη Ρουάντα, τη Βοσνία, την Παλαιστίνη ή την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, θέτει κρίσιμα ερωτήματα για τη δύναμη των εικόνων. Αναλύει σε βάθος τι σημαίνει να κοιτάζεις τη φρίκη από μακριά και μιλά για την ευθύνη των θεατών προειδοποιώντας μας: "Το σοκ συνηθίζεται" και "η συμπόνια είναι αίσθημα ευμετάβλητο. Πρέπει να μεταφράζεται σε δράση – ειδάλλως, ξεθωριάζει".
Διαβάστε Επίσης
