"Répondez s’il vous plaît": Ποιες ιστορίες αναγνωρίζονται ως νόμιμες και ορατές;

Η "Répondez s’il vous plaît" είναι μια ομαδική έκθεση με τη συμμετοχή περιφερειακών και διεθνών καλλιτεχνών, η οποία παρουσιάζεται στο Campbell House Museum στο Τορόντο του Οντάριο μέχρι τις 28 Ιουνίου.

Μέσα από την αναστοχαστική προσέγγιση των περιπλεγμένων ιστοριών του καπιταλισμού, της αποικιοκρατίας, των σεξουαλικών ταυτοτήτων και της διασπορικής ενσώματης εμπειρίας, η έκθεση "Répondez s’il vous plaît" επιδιώκει να περιπλέξει τις χρονικές αφηγήσεις και να θέσει ερωτήματα όπως: Ποιες ιστορίες αναγνωρίζονται ως νόμιμες και ορατές; Ποια μνημεία διατηρούνται, αρχειοθετούνται και θυμούνται;

Επιμελημένη από τη Gia Liapi, η "RSVP" βασίζεται στο υπόβαθρο της προηγούμενης έκθεσης "Paradoxical e-Traditions", που παρουσιάστηκε στην Αθήνα, στην PET Projects, το 2022. Τώρα, τοποθετημένη στο Campbell House, έναν διαχρονικό αποικιακό τόπο πολιτιστικής κληρονομιάς, η έκθεση μετασχηματίζεται ώστε να επικαλύψει τις ιστορίες αυτής της γης της Συνθήκης 13 (Treaty 13) με αντι-αποικιακά αντι-οράματα.

Η "RSVP" συνδυάζει τις συμβάσεις της ψηφιακής εποχής με τις αναλογικές παραδόσεις, επεξεργαζόμενη θέματα όπως η εκτόπιση και η αποξένωση, ενώ δίνει έμφαση στη σωματική αντίσταση. Έννοιες όπως ο χορός και η χορογραφία λειτουργούν ως τρόποι τόσο καλλιτεχνικής έκφρασης όσο και διαδραστικής συμμετοχής των επισκεπτών στον χώρο.

Οι χειρονομίες των καλλιτεχνών ριζώνουν στις βιωματικές εμπειρίες διασπορικών, τρανς και σεξουαλικά ποικιλόμορφων κοινοτήτων, που συγκεντρώνονται για να προσφέρουν ανταποκρινόμενες εκφράσεις μέσα στον χρόνο και τον τόπο. Η διαγενεακή ομάδα καλλιτεχνών αποσυνθέτει τις αποικιακές κληρονομιές μέσα από την κινούμενη εικόνα, το σχέδιο, τον ήχο, τη χαρακτική, το κολάζ και την περφόρμανς, αποκαλύπτοντας αντιφάσεις που παραμένουν στην αλληλεπίδραση ανάμεσα στην οικειοποίηση και τη διαγραφή.

Τα έργα τους περιπλέκουν τους τρόπους με τους οποίους οι κοινωνικές, πολιτιστικές και σεξουαλικές ταυτότητες δηλώνονται, αμφισβητούνται ή επιβάλλονται — όχι για να επιλυθούν αυτές οι εντάσεις, αλλά για να αποσταθεροποιήσουν καθιερωμένες αφηγήσεις και να μετατοπίσουν τον διάλογο γύρω από την ανήκειν και τη συνύπαρξη, πέρα από περιορισμένα σύνορα.

Χτισμένο το 1822, το Campbell House σχεδιάστηκε για να ενσωματώνει τις αρχές της φιλοξενίας και της άνεσης, προβάλλοντας το κοινωνικό και οικονομικό κύρος του Sir William και της Lady Hannah Campbell. Η χωροταξική του διάταξη — σαλόνι υποδοχής, τραπεζαρία, αίθουσα χορού — αντανακλά αποικιακές αστικές αντιλήψεις περί συναθροίσεων, οι οποίες διαμορφώθηκαν από αυστηρές δυαδικότητες φύλου και τάξης. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι καλλιτεχνικές παρεμβάσεις προκύπτουν ως αντι-χάρτες οικειότητας, ρίσκου, ηδονής και κοινότητας, αντιστεκόμενοι και επαναφανταζόμενοι τις ετεροκανονικές, καπιταλιστικές και αποικιακές γεωγραφίες.

Ακολουθώντας τον κοινωνικό χαρακτήρα του χώρου, ο τίτλος της έκθεσης Répondez s’il vous plaît υιοθετεί τη γνώριμη γαλλική συντομογραφία — ένα διαρκές κατάλοιπο ευρωκεντρικών αποικιακών συμπεριφορικών προτύπων μέσω της γλώσσας — υποδηλώνοντας ότι μια συνάθροιση βρίσκεται σε εξέλιξη και ότι καλείστε να απαντήσετε. Ταυτόχρονα, η χρήση του τίτλου υπογραμμίζει τη προσωρινή και αποκλειστική φύση της συμμετοχής σε αυτόν τον χώρο.

Τα έργα αλληλεπιδρούν, σχηματίζοντας έναν συλλογικό χορό που κατοικεί και διαταράσσει την χρονική ηγεμονία του μνημειακού. Η συλλογική συγκέντρωση μετατρέπεται σε σωματική μορφή αντίστασης, εκδηλωνόμενη μέσα από σώματα σε κίνηση, σε αντιπαραβολή με σώματα σε ανάπαυση.

Οι καλλιτέχνες αξιοποιούν ποικίλα μέσα, τα οποία υφαίνονται με έννοιες παράδοσης — τόσο σε σχέση με τα διακοσμητικά στοιχεία του χώρου όσο και με τις ποικιλόμορφες προσεγγίσεις τους προς τις συμβάσεις του κάθε μέσου. Παράδοξα, τα έργα τους κινούνται μέσα στον χρόνο και υπερβαίνουν την παράδοση, προσφέροντας υποθετικές οπτικές για πιθανούς μελλοντικούς κόσμους, μέσα σε μεταβαλλόμενα κοινωνικά και οικολογικά τοπία.

Η "Répondez s’il vous plaît" προσκαλεί σε κριτικό αναστοχασμό πάνω στο πώς οι δυτικές παραδόσεις αναπαράγουν ηγεμονικούς κανόνες που αποκλείουν τρανς, κουήρ, φυλετικοποιημένες και μεταναστευτικές υποκειμενικότητες, ενώ παράλληλα αναδεικνύει το πώς αντι-κινητοποιήσεις τρανς εθνικών και διαφυλικών ενσαρκώσεων και εναλλακτικές προσεγγίσεις στον χώρο μπορούν να ενισχύσουν περιθωριοποιημένες εκφράσεις.

Μέσα από τις εντάσεις που προκύπτουν στην έκθεση, το Campbell House δεν λειτουργεί απλώς ως σκηνικό, αλλά αποσταθεροποιεί την ιστορική μνήμη. Οι τοίχοι του δεν είναι παθητικοί φορείς αποικιακής κληρονομιάς, αλλά φιλοξενούν ένα ζωντανό οικοσύστημα κουήρ συγγενειών.

Και το ίδιο το κτήριο έχει βιώσει εκτοπισμό, επιβιώνοντας απέναντι σε νεοαποικιακές, καπιταλιστικές δυνάμεις που εμφανίζονται με τη μορφή του εξευγενισμού. Μέσα από την ανασκαφή αφηγήσεων που έχουν καλυφθεί από διαστρωματωμένες ιστορίες και μέσα από το "queering” των αποικιακών ιδεολογικών διακοσμήσεων που εκφράζονται στην αισθητική του σπιτιού, η έκθεση τελικά σε προσκαλεί να κρατήσεις τη θέση σου εδώ — στη συνύπαρξη πολυεπίπεδων κληρονομιών.

Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Chipo Chipaziwa, Andy Fabo, Georgia Fambris, Sameer Farooq, Kyriaki Goni, Maureen Gruben, Julius Manapul, Eva Papamargariti, Nicolas Sassoon, Ezzo Scourti, Lou Sheppard, Evann Siebens, Chrysanne Stathacos, Theo Triantafillidis, Chukwudubem Ukaigwe, Marina Velisioti, Iria Vrettou, Meichen Waxer.