Ο εκδοτικός οίκος της γερμανόφωνης εφημερίδας Griechenland Zeitung με έδρα την Αθήνα κυκλοφόρησε το νέο δίγλωσσο (ελληνικά/γερμανικά) βιβλίο του "Ανάμεσα σε πατρίδα και ξενιτιά – Zwischen Heimat und Fremde: Η ιστορία προσφύγων του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου (1946-1949) στην Λειψία/Σαξονία της μετέπειτα Γερμανικής Λαοκρατικής Δημοκρατίας (ΓΛΔ)".
Η ιστορία αυτών των προσφύγων αυτών από αναβιώνει 70 χρόνια μετά μέσα από προσωπικές ιστορίες 27 συνεντευξιαζόμενών. Το σημείο που ενώνει όλους αυτούς τους αυτόπτες μάρτυρες εκείνης της εποχής είναι η πεποίθηση ότι έζησαν μια ζωή με σκαμπανεβάσματα μεν, πλούσια σε εμπειρίες δε, στην οποία οι δύο ταυτότητες συμπληρώνουν και εμπλουτίζουν η μία την άλλη. Στις αφηγήσεις τους τα τραύματα επικαλύπτονται και αντικαθίστανται από θετικότερες αναμνήσεις. Οι εκδότες του, Κώστας Κηπουρός και Susanne Grütz, τονίζουν στον πρόλογο: "Θελήσαμε να συζητήσουμε όχι για τους πρόσφυγες, μετανάστες ή επαναπατριζόμενους αλλά μαζί τους, για τη ζωή τους μεταξύ πατρίδας και ξενιτιάς."
"Και του χρόνου στην Ελλάδα"
Το 1946 συμπληρώνεται για τις χώρες της Ευρώπης ένας χρόνος από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η Ελλάδα, όμως, δεν έχει ακόμα ηρεμήσει. Ένας εμφύλιος πόλεμος, ανάμεσα στους αριστερούς αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού και τα μοναρχοφασιστικά στρατεύματα, διαλύει από το 1947 τη χώρα, την κοινωνία, τις οικογένειες. Ο εμφύλιος πόλεμος έληξε το 1949 με την ήττα των ανταρτών. Χιλιάδες αγωνιστές αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Ελλάδα ή συνελήφθησαν, βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν. Όσοι κατάφεραν να φύγουν βρήκαν συνήθως νέα πατρίδα στις τότε σοσιαλιστικές χώρες. Ανάμεσά τους, περίπου 1.300 πολιτικοί πρόσφυγες, στην πλειονότητά τους παιδιά και νέοι.
Μέσα από τις συνεντεύξεις οι εκδότες ερευνούν πολλά ζητήματα:
— Πώς βίωσαν την απώλεια της οικογένειας και του σπιτιού τους
— Πώς αισθάνθηκαν την τελευταία μέρα στην Ελλάδα και την πρώτη σε μια ξένη χώρα;
— Πώς ήταν η ζωή σ᾿ένα καινούργιο σπίτι, όπου δεν προοριζόταν να ζήσουν "για πάντα"
— Πότε συνειδητοποίησαν ότι η προσδοκία "και του χρόνου στην Ελλάδα" δεν θα εκπληρωνόταν
Η προσμονή της επιστροφής στην Ελλάδα, τα πρώτα τουλάχιστον χρόνια της παραμονής των πολιτικών προσφύγων στη ΓΛΔ, επηρεάζει τις κοινωνικές επαφές τους. Σταδιακά όμως ο γάμος και η δημιουργία οικογένειας φαίνεται ότι αποτέλεσαν τον βασικότερο παράγοντα για τη χρονική μετατόπιση του επαναπατρισμού. Προ πάντων μετά την πτώση της δικτατορίας στην Ελλάδα (1974) μερικοί από τους Έλληνες της ΓΛΔ μετά από δεκαετίες πάτησαν για πρώτη φορά πατρική γη: Ο Δημήτριος Χριστακούδης αναφέρει σχετικά: "Tο 1978 ήρθε η μεγάλη στιγμή: το πρώτο μου ταξίδι στην Ελλάδα. Δεν μπορώ καν να εκφράσω με λόγια τα συναισθήματά μου, ήταν συγκλονιστικό."
Διαβάστε Επίσης
