"Προμπτογραφία": Η νέα τέχνη της δημιουργίας εικόνων μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης (AI)

Στον διαρκώς εξελισσόμενο κόσμο της τέχνης, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει ανοίξει νέους ορίζοντες, φέρνοντας μαζί της ερωτήματα για την ταυτότητα, τη φύση και τον ορισμό της δημιουργικότητας.

Προμπτογραφία

Τα τελευταία χρόνια, η τέχνη της δημιουργίας εικόνων μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης έχει προκαλέσει συζητήσεις και αντιπαραθέσεις, ειδικά όσον αφορά τον χαρακτηρισμό της. Πολλοί χρησιμοποιούν τον όρο "AI-generated art" ή "AI photography", ωστόσο αυτοί οι όροι συχνά θεωρούνται ανεπαρκείς για να περιγράψουν τη διαδικασία και τη φύση αυτής της τέχνης. Έτσι, μια νέα λέξη έχει αρχίσει να κερδίζει έδαφος: προμπτογραφία (promptography).

Ο όρος "προμπτογραφία" προτάθηκε αρχικά από τον Περουβιανό φωτογράφο Christian Vince και έγινε γνωστός μετά από την απόρριψη ενός βραβείου από τον Γερμανό καλλιτέχνη Boris Eldagsen. Ο Eldagsen, αφού κέρδισε το βραβείο Sony World Photography Award με μια εικόνα που δημιουργήθηκε μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης, αρνήθηκε την τιμή δηλώνοντας: "Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι φωτογραφία". Ακολούθως, ο ίδιος υιοθέτησε τον όρο "προμπτογραφία" για να περιγράψει τη δημιουργία εικόνων μέσω προτροπών (prompts) σε αλγορίθμους Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ο Eldagsen εξηγεί ότι η "προμπτογραφία" είναι ένας όρος που περιγράφει επαρκώς τη διαδικασία. Όπως η φωτογραφία βασίζεται στο φως για να καταγράψει τη στιγμή, η προμπτογραφία βασίζεται στις λέξεις. "Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν έχει προθέσεις, δεν έχει βούληση. Όλα ξεκινούν από την προτροπή που δίνει ο άνθρωπος", σημειώνει.

Γιατί χρειάζεται νέος όρος;

Η "προμπτογραφία" έρχεται να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στην τέχνη και την τεχνολογία. Η λέξη φωτογραφία προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις φως και γραφή (δηλαδή, "ζωγραφική με φως"), ενώ η δημιουργία εικόνων μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης δεν βασίζεται στο φως αλλά στις λέξεις. Καλλιτέχνες όπως ο Καναδός Stefanie Lefebvre και η Σουηδή Annika Nordenskiöld υιοθέτησαν τον όρο και αυτοαποκαλούνται "προμπτογράφοι" (promptographers).

Μια μορφή τέχνης με υποστηρικτές και επικριτές

Ορισμένοι θεωρούν την προμπτογραφία ως μια μορφή τέχνης που απαιτεί δεξιότητες και γνώση, συγκρίσιμη με τη δουλειά ενός σκηνογράφου, τεχνικού φωτισμού ή ενδυματολόγου. Καλλιτέχνες περνούν ώρες δημιουργώντας, διορθώνοντας και επεξεργάζοντας προτροπές για να πετύχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Ο καλλιτέχνης Marcus Wallinder εξηγεί: "Η διαδικασία μοιάζει με την προσεκτική μίξη ενός κοκτέιλ. Είσαι υπεύθυνος να δαμάσεις την απρόβλεπτη φύση της Τεχνητής Νοημοσύνης για να δημιουργήσεις κάτι συνεκτικό και όμορφο".

Ωστόσο, πολλοί επικριτές απορρίπτουν την προμπτογραφία ως τέχνη. Όπως σχολίασε ένας χρήστης στο Instagram: "Ένας προμπτογράφος είναι κάποιος που προσποιείται ότι είναι φωτογράφος, ενώ δεν γνωρίζει τίποτα από φωτογραφία ή τις αρχές της, και αφήνει την Τεχνητή Νοημοσύνη να κάνει όλη τη δουλειά".

Θα επικρατήσει ο όρος;

Παρότι ο όρος προμπτογραφία φαίνεται να κερδίζει δημοτικότητα, η αποδοχή του από την κοινότητα της τέχνης παραμένει αβέβαιη. Για πολλούς, η λέξη εξακολουθεί να θυμίζει έντονα τη φωτογραφία, προκαλώντας σύγχυση ή ακόμα και αντιδράσεις. Άλλοι πιστεύουν ότι η αποδοχή ενός νέου όρου θα βοηθήσει στην καθιέρωση της Τεχνητής Νοημοσύνης ως εργαλείο τέχνης. Ο χρόνος θα δείξει εάν η "προμπτογραφία" θα περάσει από το Instagram στα λεξικά ή αν θα παραμείνει ένας μεταβατικός όρος.

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

Όλα όσα είδαμε στην Art Athina 2026: Το στοίχημα της αλλαγής χώρου που κερδήθηκε

Με 65 γκαλερί και νέα έδρα στο Onassis Ready, η 33η διοργάνωση έδωσε φρέσκια πνοή στη σύγχρονη τέχνη της πόλης.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
19/11/2026

"Of Gold and Other Matters": Ο πολυσήμαντος συμβολισμός του χρυσού στις Kalfayan Galleries

Η ομαδική έκθεση "Of Gold and Other Matters", εγκαινιάζεται την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου και θα διαρκέσει έως τις 12 Δεκεμβρίου 2026.

Δημήτρης Χαντζόπουλος: Έντεκα χρόνια αιχμηρής σάτιρας και εικαστικής ματιάς "Στο Ντιβάνι"

Στον χώρο 16 Φωκίωνος Νέγρη, φιλοξενείται η έκθεση "Δημήτρης Χαντζόπουλος. Στο Ντιβάνι" έως τις 27 Φεβρουαρίου 2027.

Η ελληνοαμερικανίδα καλλιτέχνις Cammie Staros εξερευνά την αρχαιολογία και τη μνήμη

Η έκθεση με τίτλο "An Unearthing" εγκαινιάζεται στην γκαλερί Δύο Χωριά και θα διαρκέσει έως τις 16 Ιανουαρίου 2027.

Νέα βιβλία από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος

Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τις επιγραφές της Αθήνας ή το ντιζάιν ή απλά σας αρέσουν οι γρίφοι, είστε στο σωστό μέρος.

Χειμερινά εικαστικά εργαστήρια για μικρούς και μεγάλους στο Μουσείο Βορρέ

Χαρακτική, assemblage, εικαστικά παιχνίδια και εικονογράφηση συνθέτουν το νέο, χειμερινό πρόγραμμα δράσεων του Μουσείου για τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο.

Το Μουσείο Αλέκος Φασιανός γιορτάζει τον ερχομό των γιορτών με μια ημέρα ελεύθερης εισόδου

Μια ημέρα γεμάτη δράσεις στο Μουσείο Αλέκος Φασιανός θα είναι το Σάββατο 12 Δεκεμβρίου, με αφορμή τον ετήσιο χριστουγεννιάτικο εορτασμό.