Σαλβαντόρ Νταλί: Εξερευνήσαμε τον κόσμο μιας εκκεντρικής ιδιοφυΐας

Οι ιδιοτροπίες και η εκκεντρική του προσωπικότητα, το χαρακτηριστικό του στυλ (ακόμα και το αξεπέραστο μουστάκι του), αλλά κυρίως η πρωτοποριακή, υπερρεαλιστική τέχνη του Σαλβαντόρ Νταλί -από τους εμβληματικούς πίνακες με τα λιωμένα ρολόγια μέχρι τους πειραματισμούς του με τις νέες τεχνολογίες- είναι που τον ανέδειξαν σε έναν από τους επιδραστικότερους της γενιάς του, αλλά και έναν δημιουργό που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στα μεταγενέστερα καλλιτεχνικά κινήματα. Η τέχνη του εξακολουθεί να συγκινεί και να εντυπωσιάζει, επομένως δεν ήταν καθόλου παράξενο που η έκθεση "Dali Cybernetics" ήταν γεμάτη κόσμο, όταν την επισκεφθήκαμε.

Η επιτυχημένη έκθεση, που έχει ταξιδέψει σε Λονδίνο, Βαρκελώνη, Κοπεγχάγη, Βερολίνο, Βαρσοβία, Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις του κόσμου, κάνει τώρα στάση στην Αθήνα, στο Κέντρο Πολιτισμού "Ελληνικός Κόσμος". Το διαδραστικό αφιέρωμα προσφέρει μία νέα οπτική στα διασημότερα έργα του Ισπανού ζωγράφου, συνδυάζοντας ψηφιακή τεχνολογία και AI για να δημιουργήσει ένα σύμπαν που μας παρασέρνει μέσα στο μυαλό μιας ιδιοφυΐας. Παρακολουθούμε την πορεία των επιρροών του ζωγράφου, από τον υπερρεαλισμό και τον Φρόυντ, ολοένα και περισσότερο προς τις θετικές επιστήμες, τα μαθηματικά, την πληροφορική, την ατομική πυρηνική περίοδο, τον Αϊνστάιν, τους υπολογιστές κ.α.

Πιστές αντιγραφές των διασημότερων έργων του μας υποδέχονται στην είσοδο της έκθεσης, όπως η περιβόητη ελαιογραφία "Η Εμμονή της Μνήμης" (1931), ενώ επεξηγηματικές πινακίδες κάνουν αναφορά στα σύμβολα που συναντάμε διαρκώς στην τέχνη του, όπως η φωτογραφία, ο κινηματογράφος (κομβική η συνεργασία του με τους σκηνοθέτες Λουίς Μπουνιούελ, Χάρπο Μαρξ και Άλφρεντ Χίτσκοκ), τα αυτοκίνητα, το κόσμημα, αλλά και η κυβερνοεπιστήμη (cybernetics). "Το πραγματικό μου ενδιαφέρον είναι οι κυβερνοεπιστήμες, η κβαντική και η βιολογία" είχε δηλώσει κάποτε ο ζωγράφος. Ο θαυμασμός του για τις νέες τεχνολογίες και τον κόσμο της επιστήμης είναι στοιχείο που συναντάμε επανειλημμένα στο "Dali Cybernetics". Ο Νταλί πίστευε ότι οι υπολογιστές είναι το μέλλον και μόνο μέσω αυτών θα μπορούσε να επιβιώσει η ζωγραφική. 

Διαδραστικές προβολές "λούζουν" τους επισκέπτες με στοιχεία της εικονογραφίας του καλλιτέχνη, ενώ ένα μικρό σινεμά έχει στηθεί μέσα στην έκθεση, όπου ο ντοκιμαντερίστας Τζακ Μποντ καταγράφει την καθημερινότητα του Νταλί στη Νέα Υόρκη ("Dali in New York", 1965). Στην ενότητα "Ζωγραφίζω τη Σφαίρα", η περιήγηση γίνεται παιχνίδι. Αφετηρία του εκθέματος είναι ο πίνακας "Γαλάτεια των Σφαιρών" που ο Νταλί ζωγράφισε το 1952, επηρεασμένος από την επιστήμη και την κβαντική φυσική. Το έργο είναι αφιερωμένο στην Γκαλά, το πρόσωπο της οποίας ο Νταλί έχει σχεδιάσει ζωγραφίζοντας σφαίρες, παίζοντας έτσι με την τρίτη διάσταση. Η διαδραστική εγκατάσταση της έκθεσης μάς προσκαλεί να γίνουμε κι εμείς καλλιτέχνες, ζωγραφίζοντας σε χαρτί τις σφαίρες που σχηματίζουν το πρόσωπο της Γκαλά. Τοποθετώντας το έργο μας σε ειδικό σκάνερ, το βλέπουμε να ζωντανεύει σε μια μεγάλη οθόνη. Έτσι, η "Γαλάτεια των Σφαιρών" γίνεται cybernetic.

Αφού ζωγραφίσουμε, φοράμε τα τρισδιάστατα γυαλιά που προσφέρονται στην είσοδο της αίθουσας εμβύθισης και ξεκινάμε ένα ακόμα συναρπαστικό ταξίδι στο μυαλό του Σαλβαντόρ Νταλί. Οθόνες επιφάνειας πεντακοσίων τ.μ. προβάλλουν ένα επαναστατικό θέαμα που συνδυάζει τέχνη και τεχνολογία. Βγαίνοντας από την αίθουσα, ανακαλύπτουμε τη βιβλιοθήκη του ζωγράφου, όπου, εκτός από βιβλία για τον υπερρεαλισμό και άλλα καλλιτεχνικά κινήματα και περιόδους, βρίσκονται και επιστημονικά αναγνώσματα: κβαντική μηχανική, μαθηματικά, βιολογία, φυσική και οπτική.

Τελευταία στάση του "Dali Cybernetics" είναι το Virtual Reality 360, το οποίο μας επιβιβάζει στο πλοίο των ονείρων που διασχίζει τους καλλιτεχνικούς κόσμους του Νταλί. Φορέστε, λοιπόν, τα γυαλιά εικονικής πραγματικότητας και κάντε "βουτιά" στο αλλόκοτο, ονειρικό σύμπαν του Σαλβαντόρ Νταλί.

Δείτε όλες τις εκθέσεις της πόλης στον οδηγό τεχνών του athinorama.gr.