Η Μάγια Παπακώστα επιχειρεί μια εικαστική αναμέτρηση με τα γεγονότα του ελληνικού εμφυλίου πολέμου

Η εγκατάσταση «Η μνήμη του βουνού» αποτελείται από γλυπτά, χαρακτικά, σχέδια, ευρεθέντα αντικείμενα, κείμενο και ήχο.

Μάγια Παπακώστα Η μνήμη του βουνού

Στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών εγκαινιάζεται η πρώτη ατομική έκθεση της Μάγιας Παπακώστα με τίτλο: "Η μνήμη του βουνού". Μέσα από μια εγκατάσταση μνημειακού χαρακτήρα η εικαστικός αποτολμά να αναμετρηθεί με ένα ευαίσθητο θέμα της σύγχρονης ιστορίας, τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο (1946-49). 

Αποφεύγοντας τον διδακτισμό, την ηθικολογία και τη μονοδιάστατη αφήγηση, παρουσιάζει μια πολυμεσική εγκατάσταση που αποτελείται από γλυπτά, χαρακτικά, σχέδια, ευρεθέντα αντικείμενα, κείμενο και ήχο.

Μάγια Παπακώστα Η μνήμη του βουνού

Σύμφωνα με τον ιστορικό της τέχνης Χριστόφορο Μαρίνο που υπογράφει και το κείμενο της έκθεσης: "Η εγκατάσταση της Παπακώστα χαρακτηρίζεται από οικονομία, ισορροπία και μια αξιοθαύμαστη συνοχή. Οι τρεις μεταλλικές κατασκευές που παραπέμπουν σε ορεινούς σχηματισμούς συνδυάζουν το διαπερατό με το κλειστό, το στερεό με το διαφανές, το σχηματικό και ασάλευτο (το βουνό) με το ονειρικό και ροϊκό (το νερό). Φανερώνουν την ικανότητα -το χάρισμα- της καλλιτέχνιδας να αποδομεί και να συνθέτει, να αποδομεί συνθέτοντας και να συνθέτει αποδομώντας. Κάθε ορεινός σχηματισμός φέρει εντός του μια πυραμίδα από πλεξιγκλάς και κάθε πυραμίδα εμπεριέχει ένα τυπωμένο σχέδιο σε πλεξιγκλάς το οποίο απεικονίζει μια σκηνή από το βουνό εν καιρώ πολέμου ή αλλιώς τη μνήμη του βουνού. Το νερό λειτουργεί εδώ ως αγωγός Ιστορίας και μνήμης – πάνω στην επιφάνειά του καθρεφτίζεται η μαυρόασπρη αρχειακή εικόνα. Η "μνήμη του βουνού” είναι άχρωμη και παρόλα αυτά απευθύνεται σε όλες τις αισθήσεις. Τα δέκα χαρακτικά σε ρυζόχαρτο (του 2021-22) και τα δέκα σχέδια με μολύβι σε χαρτί (του 2023) που συνοδεύουν τα γλυπτά επιβεβαιώνουν την άμεση και περιεκτική προσέγγιση της Παπακώστα. Αν στα χαρακτικά της κυριαρχεί το ανώνυμο πλήθος, στα πορτρέτα ηλικιωμένων γυναικών που αγωνίστηκαν με τον Δημοκρακρατικό Στρατό Ελλάδας (ΔΣΕ) η καλλιτέχνις επικεντρώνεται στην ακαταμάχητη γοητεία και στην προσωπικότητα αυτών των γυναικών. Το σχέδιό της είναι ρεαλιστικό, χωρίς φιοριτούρες και στολίδια. Σε κερδίζει η ευθύτητα και η ευαισθησία με την οποία η Παπακώστα προσεγγίζει αυτές τις γυναίκες-μάρτυρες, φορείς μνήμης και εμπειριών που σιγά σιγά χάνονται. Και μαζί με αυτές τις ενενηντάχρονες γυναίκες κινδυνεύει να χαθεί η ανεπίσημη ιστορική αφήγηση, η αυθεντική μαρτυρία. Είναι αυτή η δύναμη της αφήγησης που γοητεύει τη νεαρή καλλιτέχνιδα και επιχειρεί να τη διασώσει μέσω αυτών των πορτρέτων, τα οποία βασίζονται στο ντοκιμαντέρ "Καινούργιος ουρανός” (2021) του Γιάννη Ξύδα. Και την ίδια γοητεία συναντάμε στο απόσπασμα από το ευρηματικό κείμενο του Ιάκωβου Καμπανέλλη για την ιστορική παράσταση "Το μεγάλο μας τσίρκο” (1973) που παραθέτει η Παπακώστα ως μέρος της πολυεπίπεδης εγκατάστασης. Η μνήμη του βουνού, όπως καταγράφεται σε αυτή την έκθεση, ταυτίζεται με τον αγώνα ενάντια στη λήθη. Από αυτή την άποψη, η στροφή του ενδιαφέροντος στο βουνό είναι σήμερα ιδιαίτερα χρήσιμη και διαφωτιστική. Το εύρημα μιας κομμένης οβίδας που βρέθηκε πρόσφατα στον Γράμμο μάς φέρνει σε άμεση επαφή με το βουνό και την κρυμμένη ιστορία του, τη μνήμη του. Αυτό το ευρεθέν αντικείμενο έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι το παρελθόν δεν είναι πίσω μας αλλά μπροστά μας, αναπόσπαστο κομμάτι του παρόντος".

Μάγια Παπακώστα Η μνήμη του βουνού

Μάγια Παπακώστα Η μνήμη του βουνού

Εγκαίνια: 6/4 (7 μ.μ.)

Info: Αίθουσα Τέχνης Αθηνών | 6/4-6/5 | Ώρες λειτουργίας: Τρ.-Παρ.: 11 π..μ. - 2.30 μ.μ. & 6-9 μ.μ., Σαβ.: 11 π.μ. - 2.30 μ.μ. | Είσοδος ελεύθερη

Διαβάστε Επίσης

Περισσότερες πληροφορίες

Αίθουσα Τέχνης Αθηνών

Γλύκωνος 4, Δεξαμενή, Κολωνάκι
  • Βινιέτες Τεχνών - City life

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

Δωρεάν είσοδος σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους αυτήν την Κυριακή

Αυτή την Κυριακή, 18 Ιανουαρίου, μπορείτε να επισκεφτείτε τους χώρους χωρίς να πληρώσετε στην είσοδο. Διαφορετικό καθεστώς ισχύει για το Μουσείο της Ακρόπολης.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
16/01/2026

Η Xie Rong για πρώτη φορά στην Αθήνα, σε μια performance μουσικού αυτοσχεδιασμού

Η πλατφόρμα Movement Research Project παρουσιάζει την παράσταση-ωδή στην μνήμη "怀旧 — Holding the Past", με την περίφημη Κινέζα καλλιτέχνιδα.

Οι Δελφοί τη δεκαετία του 1950 με τον φακό του Robert McCabe

Σπάνιες μεταπολεμικές φωτογραφίες στην παρουσίαση του Λευκώματος στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών

Το βαθιά συγκινητικό Ihsane έρχεται στο Μέγαρο Μουσικής

Το συγκλονιστικό έργο του Sidi Larbi Cherkaoui από τα Ballet du Grand Théâtre de Genève και Eastman στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Η Gagosian φέρνει την πρώτη έκθεση του Roe Ethridge στην Αθήνα

H έκθεση "Rude in the Good Way" ανοίγει παράλληλα με την κυκλοφορία του νέου ομότιτλου βιβλίου.

Αλέκος Φασιανός: Ένα "παλιόσπιτο" που εξελίχθηκε σε Μουσείο

Με αφορμή την επέτειο του θανάτου του, θυμόμαστε πώς ο σπουδαίος καλλιτέχνης μετέτρεψε σε εκθεσιακό χώρο μια πολυκατοικία στο Μεταξουργείο

Απόψε ακούμε τζαζ στο Μουσείο

Ο Ντίνος Μάνος, η Αθανασία Μάνου και η Νιόβη Κρητικού υποδέχονται το κοινό στην παράσταση "MeholHer", στο Μουσείο Γουλανδρή.